[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
irandoc irandoc irandoc irandoc irandoc
:: دوره 30، شماره 2 - ( زمستان 1393 ) ::
جلد 30 شماره 2 صفحات 373-396 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی کاربرد روش تحلیل هم رخدادی واژگان در ترسیم ساختار حوزه‌‌های علمی (مطالعه موردی: حوزه اطلاع‌سنجی)
مهری صدیقی
عضو هيئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
چکیده:   (8143 مشاهده)
بر اساس روش تجزیه و تحلیل هم‌رخدادی واژگان می توان موضوعات علمی را استخراج و ارتباط میان آنها را به صورت مستقیم از محتوای موضوعی کشف کرد. با این دیدگاه این پژوهش در صدد است با استفاده از روش هم‌واژگانی به این مسئله که دانش اطلاع‌سنجی از چه زیرحوزه‌های موضوعی تشکیل شده است و ارتباط این زیرحوزه‌ها با یکدیگر چگونه است؟ پاسخ داده و بدین‌ترتیب کاربرد این روش و میزان کارآیی آن را در ترسیم ساختار حوزه‌های علمی بررسی نماید. این پژوهش از نظر نوع کاربردی است و در آن از روش‌های مختلف علم‌سنجی، تحلیل هم‌واژگانی و تحلیل شبکه استفاده می‌شود. به‌منظور احصای مفاهیم اصلی حوزه اطلاع‌سنجی و جنبه‌های مختلف موضوعی آن، پس از استخراج کلیه مقالات علمی محققان حوزه اطلاع‌سنجی در عرصه بین‌المللی (نمایه‌شده در پایگاه «وب‌‌آو ساینس» از سال 1991 تا 2012 شامل 7375 رکورد) و انجام پالایش‌های لازم بر روی کلیدواژه‌های این مقالات واستانداردسازی آنها، فهرست منتخبی از واژه‌ها تهیه شد. با استفاده از نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها، ابتدا روند رشد انتشارات در حوزه اطلاع‌سنجی و هریک از زیرحوزه‌های آن شناسایی شد. سپس با ترسیم نقشه موضوعی این حوزه به کمک نرم‌افزارهای Vosviewer و Nodexl ، کار تجزیه و تحلیل اطلاعات بدست‌آمده از نقشه‌ها، ساختار و خوشه‌های تشکیل‌شده و روابط درونی آنها و نیز پردازش‌‌هایی برای رسیدن به نقشه‌های مطلوب‌تر، انجام شد. بر اساس نقشه‌های حاصل‌شده از تحلیل مدارک مورد مطالعه، مفاهیمی از قبیل: علم اطلاعات، کتابخانه، تحلیل کتاب‌سنجی، نوآوری و متن‌کاوی از جمله پرکاربردترین موضوعات در حوزه اطلاع‌سنجی در سطح بین‌المللی بشمار می‌روند. ترسیم نقشه‌های هم‌واژگانی در مقاطع زمانی مختلف مورد بررسی، تغییرات و پایداری‌هایی را در مفاهیم و واژه‌های مرتبط با حوزه اطلاع‌سنجی نشان می‌دهد. برخی از واژه‌ها نظیر «تحلیل کتاب‌سنجی» در تمامی سال‌های مورد مطالعه حضور دارند درحالی که برخی دیگر در طول زمان ناپدید می‌شوند. مفاهیم جدید بعنوان بازترکیبی از واژه‌های موجود و در تعامل با تحولات و فناوری‌های جدید پدید می‌آیند.
واژه‌های کلیدی: اطلاع‌سنجی، تحلیل هم رخدادی واژگان، نقشه موضوعی، تحلیل شبکه
متن کامل [PDF 833 kb]   (2894 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: ۱۳۹۳/۶/۳ | پذیرش: ۱۳۹۳/۶/۳ | انتشار: ۱۳۹۳/۶/۳
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sedighi M. Using of co-word analysis method in mapping of the structure of scientific fields(case study: The field of Informetrics). Journal of Information Processing and Management. 2015; 30 (2) :373-396
URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2583-fa.html

صدیقی مهری. بررسی کاربرد روش تحلیل هم رخدادی واژگان در ترسیم ساختار حوزه‌‌های علمی (مطالعه موردی: حوزه اطلاع‌سنجی). پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات. 1393; 30 (2) :373-396

URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2583-fa.html



دوره 30، شماره 2 - ( زمستان 1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات Journal of Information processing and Management
1cd1b69edf77ec3
نقشه پايگاه | پرسش‌هاي متداول | اطلاع‌رساني به دوستان | آمار پايگاه | حقوق | مسئوليت محتوا | روزآوري: ۱۳۹۷/۴/۴
كليه حقوق براي فصل‌نامه پردازش و مديريت اطلاعات محفوظ است.
Persian site map - English site map - Created in 0.33 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 3730