[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
irandoc irandoc irandoc irandoc irandoc
:: دوره 31، شماره 1 - ( پاییز 1394 ) ::
جلد 31 شماره 1 صفحات 125-146 برگشت به فهرست نسخه ها
کاربرد شبکه معنایی در بازیابی شعر
سودابه نوذری
استاديار اسناد و کتابخانه ملی ایران
چکیده:   (2337 مشاهده)

ایجاد ارتباط معنایی میان مفاهیم موجود در متون می‌تواند راه‌حلی در بازنمانی هرچه بیشتر و دقیق‌تر محتوای متون، در کنار شیوه‌های مرسوم نمایه‌سازی باشد. ترسیم شبکه‌های معنایی گامی در این راه است. این شبکه‌ها، نقش یک زبان صوری را برای بیان خصوصیات بازی می‌کنند و در بازیابی اطلاعات کاربرد دارند. این پژوهش تلاش کرده است تا با پرداختن به یک نمونه از ارزشمندترین‌ آثار قدیمی ایران، غزل‌های حافظ، شبکه‌های معنایی تلمیحات در اشعار او را ترسیم نماید. روش پژوهش ترکیبی است: روش تحلیل محتوای کمّی برای تعیین فراونی مفاهیم اصلی و فرعی اشعار و تحلیل محتوای کیفی شامل استخراج معنای ابیات، دسته‌بندی مفاهیم و ایجاد رابطه میان آنها و ترسیم شبکۀ معنایی. عناصر مربوط به تلمیحات در سطح و لایۀ زیرین ابیات 250غزل حافظ ‌در 6 شرح پراستناد، با در نظر گرفتن وجود اشتراک میان حداقل دو شرح از شش شرح، انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد، در ابیات جامعۀ پژوهش تعداد 221 تلمیح (نزدیک به 56درصد لفظی و بیش از 44درصد ضمنی) وجود دارد. قرآن و پیامبران، پربسامدترین مقوله و 3زیرمقولۀ "حضرت آدم(ع)"، "حضرت سلیمان(ع)" و "شاه شجاع" پربسامدترین عناصر فرعی شعر حافظ در حوزۀ تلمیحات هستند. تسهیل بازیابی اشعار مهم‌ترین کاربرد این شبکه‌ها است. در واقع کاربر با جستجو در این شبکه‌ها، می‌تواند: الف)به ابیات حاوی موضوع مورد نیاز خود دست ‌یابد؛ ب)جایگاه موضوع خود را در کل موضوعات مشاهده کند و ج) ارتباط موضوع را با موضوع‌های دیگر و در نتیجه با اشعار دیگر مشاهده کند.

واژه‌های کلیدی: شبکه‌های معنایی؛ بازیابی شعر؛ مقوله‌بندی غزل‌های حافظ؛ تلمیحات حافظ
متن کامل [PDF 429 kb]   (871 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: ۱۳۹۳/۸/۲۰ | پذیرش: ۱۳۹۳/۱۱/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۳/۱۲/۲۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nozari S. Using semantic networks in retrieving poems . Journal of Information Processing and Management. 2015; 31 (1) :125-146
URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2671-fa.html
نوذری سودابه. کاربرد شبکه معنایی در بازیابی شعر. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات. 1394; 31 (1) :125-146

URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2671-fa.html

دوره 31، شماره 1 - ( پاییز 1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات Journal of Information processing and Management
نقشه پايگاه | پرسش‌هاي متداول | اطلاع‌رساني به دوستان | آمار پايگاه | حقوق | مسئوليت محتوا | روزآوري: ۱۳۹۶/۶/۲۹
كليه حقوق براي فصل‌نامه پردازش و مديريت اطلاعات محفوظ است.
Persian site map - English site map - Created in 0.22 seconds with 847 queries by yektaweb 3510