[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
irandoc irandoc irandoc irandoc irandoc
:: دوره 31، شماره 3 - ( بهار 1395 ) ::
جلد 31 شماره 3 صفحات 823-844 برگشت به فهرست نسخه ها
ارگونومی نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایران: پیمایشی با رویکرد دسترس‌پذیری
سعیده جهانگیری، دکتر یعقوب نوروزی
استادیار دانشگاه قم
چکیده:   (3075 مشاهده)

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی وضعیت ارگونومی ویژگی‌های دسترس‌پذیری در نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایرانی صورت گرفته است. پژوهش از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی از نوع ارزیابی مکاشفه‌ای انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را 5 نرم‌افزار کتابخانه‌ دیجیتالی آذرخش، نوسا، پاپیروس، پروانپژوه و پیام تشکیل می‌دهند. ابزار پژوهش سیاهه ارزیابی بر اساس ویژگی‌های دسترس‌پذیری ایزو171-9241 است که از روش دلفی برای متناسب ساختن آن استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از فنون آماری توصیفی به همراه آزمون فریدمن و روش تصمیم‌گیری چند شاخصه-مجموع ساده وزنی (SAW) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایرانی تلاش چندانی برای تأمین ویژگی‌های دسترس‌پذیری انجام نداده‌اند و تنها از طریق قابلیت‌های تعبیه‌شده در سیستم‌عامل و سکویی که نرم‌افزارها روی آن اجرا می‌شوند، بخشی از ویژگی‌های دسترس‌پذیری برای انواع کاربران ناتوان و تسهیل استفاده کاربران عادی تأمین شده است. به همین دلیل، دسترس‌پذیری ابزارهای ورودی که از طریق سیستم‌عامل و سکو تأمین می‌شود، نسبت به دیگر معیارها، با رعایت 59 درصد از ویژگی‌های مطلوب، بالاترین میزان رعایت ویژگی‌های دسترس‌پذیری را در نرم‌افزارهای مورد بررسی به خود اختصاص داده است. همچنین یافته‌ها نشان داد نرم‌افزارها به لحاظ رعایت ویژگی‌های دسترس‌پذیری از لحاظ آماری تفاوت معنا‌داری با یکدیگر دارند. از میان نرم‌افزارهای مورد بررسی نرم‌افزار «آذرخش» با کسب میانگین امتیاز 138.5 بالاترین امتیاز را در رعایت ویژگی‌های دسترس‌پذیری کسب کرد. همچنین این پژوهش به لحاظ پرداختن به موضوع دسترس‌پذیری از اولین پژوهش‌های انجام‌شده در ایران به شمار می‌رود و می‌تواند نقش مهمی در آشنا ساختن طراحان نرم‌افزاری و مسئولان مجموعه‌ها و کتابخانه‌های دیجیتالی با ویژگی‌های دسترس‌پذیری و توجه به کاربران خاص (ناتوان و کم‌توان حرکتی، حسی و ذهنی) داشته باشد.

واژه‌های کلیدی: دسترس‌پذیری، نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی، ایزو 9241-171، کاربردپذیری، ارگونومی نرم‌افزارها، تعامل انسان و رایانه
متن کامل [PDF 598 kb]   (824 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: ۱۳۹۳/۱۲/۲۳ | پذیرش: ۱۳۹۴/۵/۱۹ | انتشار: ۱۳۹۴/۶/۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jahanghiri S, Norouzi Y. Software Ergonomics of Iranian Digital Library Software’s: An Accessibility-Centered Survey. Journal of Information Processing and Management. 2016; 31 (3) :823-844
URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2803-fa.html

جهانگیری سعیده، نوروزی یعقوب. ارگونومی نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایران: پیمایشی با رویکرد دسترس‌پذیری. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات. 1395; 31 (3) :823-844

URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2803-fa.html



دوره 31، شماره 3 - ( بهار 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات Journal of Information processing and Management
1cd1b69edf77ec3
نقشه پايگاه | پرسش‌هاي متداول | اطلاع‌رساني به دوستان | آمار پايگاه | حقوق | مسئوليت محتوا | روزآوري: ۱۳۹۷/۴/۴
كليه حقوق براي فصل‌نامه پردازش و مديريت اطلاعات محفوظ است.
Persian site map - English site map - Created in 0.26 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 3729