[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
irandoc irandoc irandoc irandoc irandoc
:: دوره 33، شماره 3 - ( بهار 1397 ) ::
جلد 33 شماره 3 صفحات 1099-1122 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی مشکلات جستجو و بازیابی اطلاعات در پایگاه‌های اطلاعاتی از جنبه ویژگی‌های نگارشی زبان فارسی
هدی هماوندی ، یعقوب نوروزی، ملوک السادات حسینی بهشتی
دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تهران
چکیده:   (2402 مشاهده)
این پژوهش با هدف تشریح مشکلات عمده نوشتاری و معنایی زبان فارسی در استفاده از محیط‌های اطلاعاتی و تعیین میزان انطباق و توجه به این ویژگی‌ها هنگام جست‌وجو و بازیابی در پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی و به‌روش پیمایشی-تحلیلی و با استفاده از شیوه مشاهده مستقیم انجام گرفت. پس از مرور پژوهش‌های مرتبط، کلیدواژه‌های کاوش در قالب یک سیاهه شکل گرفت. هر یک از این کلیدواژه‌ها در پایگاه‌های اطلاعاتی مورد مطالعه شامل «پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران»، «پایگاه استنادی علوم جهان اسلام»، «پایگاه مجلات تخصصی نور» و «پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی» جست‌وجو و تعداد نتایج بازیابی‌شده ثبت گردید. سپس، به بررسی میزان انطباق پایگاه‌های اطلاعاتی با این ویژگی‌ها پرداخته شد.
برخی ویژگی‌های نوشتاری و معنایی زبان فارسی سبب بروز مشکلاتی در بازیابی اطلاعات از پایگاه‌های اطلاعاتی منتخب می‌شوند. مواردی مانند پیوسته‌نویسی و جدانویسی واژگان مشتق، مرکب و مشتق-مرکب، گوناگونی جمع‌ها، واژگان دخیل و معادل آن‌ها در بخش نوشتاری و چندمعنایی، همنامی و ... در بخش معنایی از این دست ویژگی‌ها هستند. فقدان پوشش مناسب ویژگی‌های یادشده در مراحل ذخیره‌سازی و پردازش و عدم آگاه نمودن کاربر از آن جهت اصلاح فرایند کاوش در مرحله بازیابی اطلاعات در پایگاه‌های اطلاعاتی مورد پژوهش، اثرات نامطلوبی بر فرایند کاوش و بازیابی دارد.
یافته‌ها نشان داد که پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی نسبت به ویژگی‌های نوشتاری و معنایی زبان فارسی توجه کافی نداشته و بسیاری از ویژگی‌های آن را در مراحل ذخیره‌سازی و پردازش اطلاعات نادیده می‌گیرند. با توجه به تأثیر این ویژگی‌ها در تعامل کاربران با پایگاه‌های اطلاعاتی، احتیاج کاربران فارسی‌زبان به ابزارهای کاوش بومی و پایگاه‌های اطلاعاتی که مبتنی بر ویژگی‌های زبانیِ خودشان طراحی شده باشد، بیش‌ازپیش احساس می‌شود. پژوهش حاضر با بررسی میزان توانایی پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی‌زبان در پوشش برخی ویژگی‌های این زبان که در فرایند جست‌وجو و بازیابی تأثیر قابل توجهی دارند، نقاط ضعف و قوت این پایگاه‌ها را مشخص نموده است. نتایج آن می‌تواند در جهت بهبود و اصلاح عملکرد پایگاه‌های مذکور مورد استفاده قرار گیرد
.

 
واژه‌های کلیدی: بازیابی اطلاعات؛ پایگاه‌های اطلاعاتی؛ زبان فارسی؛ ویژگی‌های نگارشی
متن کامل [PDF 676 kb]   (954 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: ۱۳۹۵/۴/۴ | پذیرش: ۱۳۹۵/۱۱/۱۱ | انتشار: ۱۳۹۵/۱۲/۸
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Homavandi H, Norouzi Y, Hoseine Beheshti M S. Survey of Information Searching and Retrieving Challenges in Databases in Connection with Persian Language Writing Features. Journal of Information Processing and Management. 2018; 33 (3) :1099-1122
URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-3254-fa.html

هماوندی هدی، نوروزی یعقوب، حسینی بهشتی ملوک السادات. بررسی مشکلات جستجو و بازیابی اطلاعات در پایگاه‌های اطلاعاتی از جنبه ویژگی‌های نگارشی زبان فارسی. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات. 1397; 33 (3) :1099-1122

URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-3254-fa.html



دوره 33، شماره 3 - ( بهار 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات Journal of Information processing and Management
1cd1b69edf77ec3
نقشه پايگاه | پرسش‌هاي متداول | اطلاع‌رساني به دوستان | آمار پايگاه | حقوق | مسئوليت محتوا | روزآوري: ۱۳۹۷/۴/۴
كليه حقوق براي فصل‌نامه پردازش و مديريت اطلاعات محفوظ است.
Persian site map - English site map - Created in 0.29 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 3735