[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
irandoc irandoc irandoc irandoc irandoc
:: دوره 33، شماره 3 - ( بهار 1397 ) ::
جلد 33 شماره 3 صفحات 1195-1220 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی نقش انواع بافتار هم‌نویسه‌ها در تعیین شباهت بین مدارک
هاجر ستوده ، مژگان هوشیار
دانشیار دانشگاه شیراز
چکیده:   (838 مشاهده)
رفع ابهام معنایی واژگان در بازیابی خودکار اطلاعات از چالش­های بزرگ این حوزه است. متن در خود عناصری محتوایی یا ساختاری دارد که با شناسایی و تحلیل آن‌ها و استخراج الگوهای متفاوت می‌توان به رفع ابهام معنایی و در نتیجه، افزایش اثربخشی نتایج بازیابی دست یافت. هم‌نویسه­ها از جمله واژگانی هستند که به رفع ابهام معنایی نیاز دارند. نشان داده شده است که بافتار هم­نویسه می­تواند به بهبود بازیابی آن کمک کند. بافتار هم­نویسه خود می­تواند بسته به نقش و جایگاه آن در متن به انواعی تقسیم شود که ممکن است هر یک در تعیین شباهت بین مدارک از قدرت متفاوتی برخوردار باشد. هدف اصلی از این پژوهش، مقایسه پنج نوع بافتار متنی (شامل بافتار استناد متنی، ارجاع، عنوان ارجاع، عنوان و متن مقاله) به‌لحاظ قدرت آن‌ها در تعیین شباهت میان مدارک است.
به‌کمک روش تحلیل متن، مجموعه‌ای آزمایشی از مدارک پیرامون هم­نویسه­های انگلیسی مشتمل بر 3637 مقاله منتشرشده در بازه زمانی 2000-2015 پیرامون 19 هم­نویسه در 54 گروه موضوعی مورد بررسی قرار گرفت. برای تعیین شباهت درون خوشه‌ها از روش آماری تحلیل تشخیصی استفاده شده است.
نتایج تحلیل تشخیصی نشان داد که در درون خوشه­های معنایی، زیرخوشه­هایی با تمایز بسیار اندک قابل مشاهده است. دو بافتار استناد متنی و ارجاع کمترین نقش را در ایجاد تمایز و در نتیجه، بیشترین شباهت را در درون خوشه‌­ها داشته‌اند.
نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که هم­معنا بودن هم­نویسه­ها به ایجاد خوشه­هایی از مدارک منجر می‌شود که در درون آن‌ها مدارک با هم به‌لحاظ انواع بافتار هم‌نویسه‌ای تفاوت چندانی با هم ندارند. همچنین، انواع بافتار از قدرت برابری در تعیین تشابه بین مدارک برخوردار نیستند. دو بافتار استناد متنی و ارجاع در تعیین شباهت معنایی در درون خوشه­های معنایی بیشترین قوت را داشته‌اند. از این دو نوع بافتار که قوت بیشتری در ایجاد شباهت داشته‌اند، می­توان برای بهبود نتایج بازیابی کمک گرفت. الگوریتم­های بازیابی در موتورهای جست‌وجو و پایگاه‌های اطلاعاتی می‌توانند برای سنجش دقیق‌تر شباهت بین مدارک حاوی هم­نویسه­ها از تحلیل این دو نوع بافتار استفاده کنند.
اثر حاضر نخستین پژوهشی است که به تعریف انواع گوناگونی از بافتارهای متنی و مقایسه آن‌ها به‌منظور تعیین قدرت آن‌ها در سنجش شباهت مدارک حاوی هم‌نویسه‌های هم‌معنا می‌پردازد.

 
واژه‌های کلیدی: هم‌نویسه، شباهت معنایی، بافتار عنوان، بافتار عنوان ارجاع، بافتار استنادی متنی، بافتار متن، تحلیل تشخیصی
متن کامل [PDF 687 kb]   (162 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: ۱۳۹۵/۵/۱۶ | پذیرش: ۱۳۹۶/۲/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۲
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sotudeh H, Houshyar M. The role of different types of homograph contexts in measuring documents similarities. Journal of Information Processing and Management. 2018; 33 (3) :1195-1220
URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-3312-fa.html

ستوده هاجر، هوشیار مژگان. بررسی نقش انواع بافتار هم‌نویسه‌ها در تعیین شباهت بین مدارک. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات. 1397; 33 (3) :1195-1220

URL: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-3312-fa.html



دوره 33، شماره 3 - ( بهار 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات Journal of Information processing and Management
1cd1b69edf77ec3
نقشه پايگاه | پرسش‌هاي متداول | اطلاع‌رساني به دوستان | آمار پايگاه | حقوق | مسئوليت محتوا | روزآوري: ۱۳۹۷/۴/۴
كليه حقوق براي فصل‌نامه پردازش و مديريت اطلاعات محفوظ است.
Persian site map - English site map - Created in 0.28 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 3735