پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 41 2 2025 12 22 Barriers, Capabilities and Consequences of Supply Chain Intelligence in Iranian Industry موانع، قابلیت‌ها و پیامدهای هوشمندسازی زنجیرة‌ تأمین در صنعت ایران 441 468 729931 10.22034/jipm.2025.2061431.2019 FA امیراحسان زاهدی گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران 0000-0001-9491-9023 مهدیه حقیقت گروه مدیریت صنعتی و فنّاوری، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0009-9824-0902 Journal Article 2025 05 22 Industry 4.0, using advanced technologies such as the internet of things, artificial intelligence, data analytics, robotics, sensors, and smart networks has created new possibilities for businesses to improve production and operational processes automatically and without the need for human intervention. Smart supply chain of Iranian manufacturing and service companies can be very transformative and challenging at the same time. Iranian companies have always sought to improve their supply chain processes with the increasing advancement of technology, but they face many problems due to some obstacles. The present study aims to find the obstacles, capabilities, and consequences of implementing smart supply chains in Iranian industries. The research has a developmental and applied orientation and is qualitative in terms of methodology, and was conducted using the Grounded Theory strategy. The data collection tool is semi-structured interviews, which were conducted by theoretical sampling of experts, and a total of 11 managers of leading industries in smart manufacturing were interviewed to achieve the criterion of "theoretical adequacy". For validation, two methods of participant review and non-participating experts review were used in the research, and after receiving corrective comments, the final model was presented. MAXQDA software was used to implement the Grounded Theory. 372 initial open codes formed 81 concepts that were categorized into 20 categories. Software, hardware, environmental, and organizational requirements are causal conditions for the smart factory (central category). Transparency, optimization, cost efficiency, supply chain agility, and integration are strategies that result from the central category. Uncertainty, relationship breadth, and data explosion, and specific influencing conditions and infrastructure, technology and technical barriers, security issues, financial and economic barriers, organizational and managerial barriers, cultural barriers and environmental barriers are general context conditions that affect strategies. Intra-chain consequences, environmental consequences and financial consequences are the outputs of applying strategies. To digitize the supply chain, organizations need strong and scalable IT infrastructures. These infrastructures include servers, networks, data storage systems and cloud systems that can process large volumes of data. High security is essential to protect sensitive information and prevent cyber threats. Expert human resources must work in an organizational culture that is receptive to innovation and digital change. Human resources must be continuously trained in different fields of new technologies and update their capabilities. صنعت 0/4 با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، تحلیل داده‌ها، رباتیک، حسگرها، و شبکه‌های هوشمند امکانات جدیدی برای کسب‌وکارها ایجاد کرده‌ است که فرایندهای تولیدی و عملیاتی را به‌صورت خودکار و بدون ‌نیاز به دخالت انسان بهبود می‌بخشند. هوشمندسازی زنجیره ‌تأمین شرکت‌های تولیدی و خدماتی ایران می‌تواند بسیار تحول‌آفرین و در عین ‌حال چالش‌برانگیز باشد. شرکت‌های ایرانی با پیشرفت روزافزون فناوری، همواره به‌دنبال بهبود فرایندهای زنجیره‌ تأمین خود بوده‌اند، اما به‌دلیل برخی موانع با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند. پژوهش حاضر با هدف یافتن موانع، قابلیت‌ها و پیامدهای به‌کارگیری زنجیره تأمین هوشمند در صنایع ایران انجام می‌شود. پژوهش حاضر دارای جهت‌گیری توسعه‌ای و کاربردی و از نظر روش‌شناسی، کیفی است که با استفاده از راهبرد نظریه داده‌بنیاد انجام شده ‌است. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته است و نمونه‌برداری از خبرگان به‌روش غیراحتمالی و از نوع هدفدار یا نظری انجام شد و تا دستیابی ‌به معیار «کفایت نظری» در مجموع، با 11 نفر از مدیران صنایع پیشرو در هوشمندسازی مصاحبه گردید. برای اعتبارسنجی، از دو روش بازبینی مشارکت‌کنندگان و مرور خبرگان غیرشرکت‌کننده در پژوهش بهره‌گیری، و پس‌ از دریافت نظرات اصلاحی، الگوی نهایی ارائه شد. برای پیاده‌سازی نظریه داده‌بنیاد از نرم‌افزار MAXQDA استفاده گردید. 372 کد باز اولیه، 81 مفهوم را تشکیل داده و در 20 مقوله دسته‌بندی شدند. الزامات نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و محیطی و سازمانی، شرایط علّی برای کارخانه هوشمند (مقوله‌محوری) هستند. شفافیت، بهینه‌سازی، کارایی هزینه‌ها، چابکی زنجیره تأمین و یکپارچه‌سازی راهبردهایی هستند که از مقوله‌محوری منتج می‌شوند. عدم ‌اطمینان، گستردگی روابط و انفجار داده‌ها شرایط خاص تأثیرگذار و موانع زیرساختی، فناوری و فنی، مسایل حفاظتی، موانع مالی و اقتصادی، موانع سازمانی و مدیریتی، موانع فرهنگی و موانع محیطی شرایط زمینه‌ای عمومی هستند که بر راهبردها تأثیر می‌گذارند. پیامدهای درون‌زنجیره‌ای، پیامدهای محیطی و پیامدهای مالی خروجی‌های حاصل ‌از به‌کارگیری راهبردها هستند. برای دیجیتال‌سازی زنجیره تأمین، سازمان‌ها به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات قوی و مقیاس‌پذیر نیاز دارند. این زیرساخت‌ها شامل سرورها، شبکه‌ها، سیستم‌های ذخیره‌سازی داده و سیستم‌های ابری هستند که بتوانند حجم بالای داده‌ها را پردازش کنند. وجود امنیت بالا برای حفاظت ‌از اطلاعات حساس و جلوگیری ‌از تهدیدات سایبری ضروری است. نیروی انسانی متخصص باید در یک فرهنگ سازمانی کار کند که پذیرای نوآوری و تغییرات دیجیتال باشد. نیروی انسانی باید به‌طور مستمر در زمینه‌های مختلف تکنولوژی‌های جدید آموزش دیده و توانمندی‌های خود را به‌روز کند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_729931_1582037fc23599ce7e872a19d0a0eb22.pdf