پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 41 2 2025 12 22 Knowledge Translation in Academic Research: a Case Study of Iranian Universities ترجمان دانش در پژوهش‌های آکادمیک: مطالعه موردی دانشگاه‌های ایران 393 417 731626 10.22034/jipm.2025.2071609.2090 FA سارا دخش پژوهشگر پسادکترا، گروه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه علوم پزشکی تهران 0000-0002-9616-782X شهناز خادمی زاده دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-4494-7709 مژگان زارعی ونوول استادیار مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران روژان خضری دانشجوی دکتری اپیدمیولوژی،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 09 13 With the world's shift toward a knowledge-based economy, knowledge and its management have become vital factors in maintaining the competitive strength of organizations and industries. In this regard, examining the process of knowledge translation in universities and industries is of particular importance. Accordingly, the present study was conducted to assess the state of knowledge translation among researchers at Iranian universities (Shahid Chamran of Ahvaz, Lorestan, Hormozgan, and Persian Gulf University of Bushehr). This study is categorized as a survey research type and is applied in nature. The research population consisted of 285 faculty members from the engineering faculties of four universities: Shahid Chamran University of Ahvaz, Persian Gulf University of Bushehr, Lorestan University, and Hormozgan University. Data were collected using the “Self-Assessment Questionnaire on Knowledge Translation Activities of University Researchers,” which consists of 30 items organized into four domains: “Research Question,” “Knowledge Creation,” “Knowledge Transfer,” and “Promotion of Using Evidence.” In addition to descriptive statistics, the data analysis for this study utilized ANOVA tests and regression analysis. The results showed that the mean total score of the knowledge translation process at Persian Gulf Universities—Bushehr (99.97 ± 19.93) and Lorestan (99.80 ± 15.30)—was higher than at Hormozgan University (93.94 ± 21.49) and Shahid Chamran University of Ahvaz (93.55 ± 21.76). Among the examined components, the highest mean belonged to the element "Knowledge Transfer," and the lowest mean related to “Promotion of Using Evidence". Additionally, it was found that all components of the knowledge translation process significantly contributed to explaining and predicting researchers’ performance (p < 0.001), and the standardized coefficients (Beta) indicate that the knowledge transfer component had the greatest effect on knowledge translation performance with a coefficient of 0.95, followed by knowledge creation (0.90), promotion of using evidence (0.86), and research question (0.85). The results of this study indicate that establishing systematic links between universities and stakeholders can enhance the effectiveness of knowledge translation and help improve evidence-based decision-making at the national level. It is recommended that future researches focus on knowledge translation within executive organizations and industries, using tools localized for the organizational dimension. با حرکت جهان به سمت اقتصاد مبتنی‌بر دانایی، دانش و مدیریت آن به عاملی حیاتی در حفظ قدرت رقابتی سازمان‌ها و صنایع تبدیل شده است. در این راستا، بررسی فرایند ترجمان دانش در دانشگاه‌ها و صنایع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف سنجش وضعیت ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاه‌های ایران (شهید چمران اهواز، لرستان، هرمزگان، و خلیج فارس بوشهر) انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه پژوهش 285 عضو هیئت علمی دانشکده‌های مهندسی از چهار دانشگاه‌ شهید چمران اهواز، خلیج فارس بوشهر، لرستان، و هرمزگان بودند. گردآوری داده‌ها با استفاده از «پرسشنامه خودارزیابی فعالیت‌های ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاهی» صورت گرفت که از 30 گویه در قالب چهار حیطة «سؤال پژوهش»، «تولید دانش»، «انتقال دانش» و «ترویج استفاده از شواهد» تشکیل شده است. در تحلیل داده‌های این پژوهش افزون‌بر شاخص‌های آمار توصیفی، از آزمون‌های‌ آماری ANOVA و تحلیل رگرسیون خطی استفاده شد. نمودارهای پراکنش نیز ترسیم شد. با توجه به یافته‌ها، میانگین نمره کل فرایند ترجمان دانش در دانشگاه‌های خلیج فارس بوشهر (93/19±97/99) و لرستان (30/15±80/99) بالاتر از دانشگاه‌های هرمزگان (49/21±94/93) و شهید چمران اهواز (76/21±55/93) است. همچنین در بین مؤلفه‌های مورد بررسی، بالاترین میانگین به مؤلفه «انتقال دانش» اختصاص داشت و کمترین میانگین نیز مربوط به «ترویج استفاده از شواهد» بود. همچنین‌ مشخص شد که تمامی مؤلفه‌های فرایند ترجمان دانش به‌طور معناداری در تبیین و پیش‌بینی عملکرد پژوهشگران نقش دارند (p<0.001) و ضرایب استانداردشده (Beta) بیانگر آن است که مؤلفه انتقال دانش با ضریب 95/0 بیشترین تأثیر را بر عملکرد ترجمان دانش دارد و پس از آن به‌ترتیب، تولید دانش (90/0)، ترویج استفاده از شواهد (86/0)، و سؤال پژوهش (85/0) اثرگذار هستند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد ارتباط نظام‌مند میان دانشگاه‌ها و بهره‌داران می‌تواند اثربخشی ترجمان دانش را افزایش داده و به بهبود تصمیم‌گیری‌های مبتنی‌بر شواهد در سطح ملی کمک کند. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی با تمرکز بر ترجمان دانش در سازمان‌های اجرایی و صنایع با استفاده از ابزارهای بومی‌شده در بعد سازمانی انجام گیرد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_731626_acc01646b27fa9c8af478c259eb47cde.pdf