پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 41 1 2025 09 23 Identifying Research Approaches Related to Digital Transformation in Public Libraries شناسایی رویکردهای پژوهشی مرتبط با تحول دیجیتالِ کتابخانه‌های عمومی 39 70 731834 10.22034/jipm.2024.2043416.1811 FA زهرا معظمی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال 0009-0003-0162-1044 زهرا اباذری دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ استاد؛ گروه علم اطلاعات و دانش شناسی؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد تهران شمال؛ 0000-0001-9398-6590 رحمان شریف زاده دکتری علم و فناوری؛ استادیار؛ گروه پژوهشی اخلاق و حقوق اطلاعات؛ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران )ایرانداک(؛ 0000-0001-6831-1460 فهیمه باب الحوائجی گروه علوم ارتباطات و دانش شناسی دانشکده ادبیات علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-0247-6614 نجلا حریری گروه علوم ارتباطات و دانش شناسی دانشکده ادبیات علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران 0000-0003-2320-7023 Journal Article 2024 10 14 Digital transformation is an organization-wide strategic approach that brings together people, processes, and technology to create innovation and effectiveness. Understanding research approaches to digital transformation in public libraries is essential to exploiting it. The purpose of this research is to identify research approaches related to digital evolution of public libraries. The problem of the research according to the past researches, is what research approaches are there in the field of digital transformation of public libraries? The current research is applied in terms of type, qualitative and descriptive in terms of method, and based on document-oriented validity review in terms of approach. The type of reasoning used in the research is inductive. The reason for adopting such an approach is the need to know and identify research approaches in the field of digital transformation of public libraries. The statistical population of this study included all authentic texts and documents from domestic and foreign databases based on the search strategy of the exact phrase “digital transformation and public library” and five phrases surrounding it in both English and Persian languages during the period 1393 to 1403 AH and 2015 to 2024 AD. In this research, three main research approaches were identified in the field of digital transformation of public libraries. These approaches were: a) future-oriented approaches: the meaning of researches based on future studies, trends and presenting conceptual models of the digital transformation of public libraries, b) present-oriented approaches: the meaning of researches based on examining and understanding the current situation and measuring readiness digital transformation of public libraries, c) transition-oriented approaches: researches based on improving the existing situation, implementing transformational plans and examining the results of implementing digital transformation in public libraries are meant. It seems that the current research is considered an innovative effort from several perspectives: a) in this research, an attempt has been made to make a meaningful organization in the field of scientific efforts made for the digital transformation of public libraries and for the first time, relevant research approaches are identified; b) presenting a broad classification of research conducted in the field of digital transformation of public libraries and identifying their common points is one of the initiatives of this research. تحول دیجیتال یک رویکرد راهبردی در سطح سازمان است که افراد، فرایندها، و فناوری را گرد هم می‌آورد تا نوآوری و اثربخشی ایجاد کند. شناخت رویکردهای پژوهشیِ تحول دیجیتال در کتابخانه‌های عمومی برای بهره‌برداری از آن ضروری است. هدف این پژوهش شناسایی رویکردهای پژوهشی مرتبط با تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی است. مسئله پژوهش این است که با توجه به پژوهش‌های گذشته در حوزه تحول دیجیتالِ کتابخانه‌های عمومی چه رویکردهای پژوهشی وجود دارد؟ پژوهش حاضر، از نظر نوع، کاربردی، از نظر روش، کیفی و توصیفی و به ‌لحاظ رویکردی، مبتنی ‌بر مرور روایی سندمحور است. نوع استدلال به‌کاررفته در این پژوهش استقرایی است. دلیل اتخاذ چنین رویکردی نیاز به آگاهی و شناسایی رویکردهای پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه متون و اسناد معتبر پایگاه‌های داخلی و خارجی مبتنی ‌بر راهبرد جست‌وجویِ عبارت دقیق «تحول دیجیتال و کتابخانه عمومی» و پنج عبارت پیرامون آن در بازه زمانی 1393 تا 1403 شمسی و عبارت دقیق‌<span dir="LTR" style="font-size: 10.0pt; line-height: 115%; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA;">Digital Transformation and Public Library و پنج عبارت پیرامون آن در بازه زمانی 2015 تا 2024 میلادی بود. در این پژوهش سه رویکرد پژوهشی اصلی در حوزه تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی شناسایی شد. این رویکردها عبارت بودند از: الف) رویکردهای آینده‌محور: منظور پژوهش‌های مبتنی ‌بر مطالعات آینده، روندها و ارائه الگوهای مفهومی تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی است، ب) رویکردهای حال‌محور: منظور پژوهش‌های مبتنی ‌بر بررسی و شناخت وضع موجود و آمادگی‌سنجی تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی است، و ج) رویکردهای گذار‌محور: منظور پژوهش‌های مبتنی ‌بر بهبود وضع موجود، اجرای طرح‌های تحولی و بررسی نتایج اجرای تحول دیجیتال در کتابخانه‌های عمومی است. به نظر می‌رسد که پژوهش حاضر از دو جنبه، تلاشی نوآورانه محسوب می‌شود: الف) در این پژوهش تلاش شده است در حوزه تلاش‌های علمی انجام‌شده برای تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی یک سازماندهی معنادار صورت پذیرد و برای نخستین‌بار رویکردهای پژوهشی مربوط شناسایی شوند، ضمن اینکه، ب) ارائه دسته‌بندی کلان از پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه تحول دیجیتال کتابخانه‌های عمومی و تشخیص نقاط مشترک آن‌ها یکی از ابتکارات این پژوهش است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_731834_98088b0dc4c9ddfdcfd1963618465e14.pdf