پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 41 3 2026 03 21 Prioritizing University Research Evaluation Criteria Using a Hybrid CRITIC and Ordinal Logistic Regression Approach: a Study Based on Real-World Data اولویت‌بندی معیارهای ارزیابی پژوهشی دانشگاه‌ها با رویکرد ترکیبی کریتیک و رگرسیون لجستیک ترتیبی: مطالعه‌ای مبتنی‌بر داده‌های واقعی 871 895 732408 10.22034/jipm.2025.2068415.2070 FA سمیرا ابوطالبی دکتری تخصصی ریاضی کاربردی، استادیار، گروه ریاضی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان 0000-0002-5424-9886 Journal Article 2025 08 09 In recent years, university evaluation and ranking have become primary concerns for higher education institutions and policymakers. Research criteria play a vital role in determining the academic standing of universities. However, one of the fundamental challenges in this area is determining the relative importance of research criteria and accurately modeling their relationship with university rankings. Many studies have employed classical statistical methods or multi-criteria decision-making techniques but often lack a precise integration between objective criteria weighting and analyzing their impact on ranking levels. This research utilizes a hybrid approach and analyzes real-world data on the research performance of Iranian universities to address existing gaps in the effective integration of weighting and impact analysis of criteria. In the first step, the CRITIC method, as an objective and data-driven technique, is used to determine criterion weights. This method simultaneously considers the dispersion and correlation of criteria to establish their relative importance without subjective judgment. Subsequently, the obtained weights are incorporated into an Ordinal Logistic Regression model to examine the impact of each criterion on the probability of universities being placed in different ranking levels. The main innovation of this study lies in the structured combination of these two complementary methods and the focus on analyzing the coefficients of the ordinal logistic regression model. This approach, unlike some superficial methods, provides a more accurate picture of the role of each criterion. The results indicate that, contrary to expectations, some criteria do not have a significant impact on improving university rankings, while specific, others have a considerable effect. The research findings can be utilized by higher education managers and policymakers in designing research policies, optimizing research budgets, and planning for enhancing the academic standing of universities. This framework is also generalizable to other domestic and international ranking systems. در سال‌های اخیر، ارزیابی و رتبه‌بندی دانشگاه‌ها به یکی از دغدغه‌های اصلی نهادهای آموزش عالی و سیاست‌گذاران تبدیل شده است. در این میان، معیارهای پژوهشی نقش مهمی در تعیین جایگاه علمی دانشگاه‌ها ایفا می‌کنند. با این حال، یکی از چالش‌های اساسی در این زمینه تشخیص اهمیت نسبی معیارهای پژوهشی و مدل‌سازی دقیق رابطه آنها با رتبه دانشگاه‌هاست. بسیاری از پژوهش‌ها به استفاده از روش‌های آماری کلاسیک یا تصمیم‌گیری چندمعیاره پرداخته‌اند، اما اغلب فاقد تلفیق دقیق بین وزن‌دهی عینی معیارها و تحلیل تأثیر آنها بر سطوح رتبه‌ای هستند. در این پژوهش با بهره‌گیری از رویکردی ترکیبی و تحلیل داده‌های واقعی مربوط به عملکرد پژوهشی دانشگاه‌های ایران، گامی در جهت پاسخ به کمبودهای موجود در تلفیق دقیق وزن‌دهی و تحلیل اثر معیارها برداشته شده است. برای تعیین وزن معیارها در گام نخست، از روش «کریتیک» به‌عنوان یک تکنیک عینی و داده‌محور استفاده شد. این روش بدون دخالت قضاوت ذهنی، اهمیت نسبی معیارها را با در نظر گرفتن همزمان پراکندگی و همبستگی آنها مشخص می‌سازد. در ادامه، وزن‌های به‌دست‌آمده در مدل «رگرسیون لجستیک ترتیبی» به کار گرفته شده‌اند تا تأثیر هر معیار بر احتمال قرارگیری دانشگاه‌ها در سطوح مختلف رتبه‌ای بررسی شود. نوآوری اصلی پژوهش حاضر در ترکیب ساخت‌‌یافته در روش مکمل و تمرکز بر تحلیل ضرایب مدل رگرسیون لجستیک ترتیبی نهفته است که برخلاف برخی رویکردهای سطحی، تصویری دقیق‌تر از نقش هر معیار ارائه می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که برخی از معیارها برخلاف انتظار، دارای تأثیری معنادار بر ارتقای رتبه دانشگاه‌ها نیستند؛ در حالی‌ که معیارهایی خاص تأثیر چشمگیری دارند. یافته‌های پژوهش می‌تواند در طراحی سیاست‌های پژوهشی، بهینه‌سازی بودجه پژوهشی، و برنامه‌ریزی برای ارتقای جایگاه علمی دانشگاه‌ها مورد استفاده مدیران و تصمیم‌گیرندگان آموزش عالی قرار گیرد. این چارچوب قابل تعمیم به سایر نظام‌های رتبه‌بندی داخلی و بین‌المللی نیز هست..

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_732408_2febbe9077109411c13edf6cfa11de54.pdf