پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 41 2 2025 12 22 Evaluation of the ISC Ranking System from the Perspective of Productivity Criticism Based on Data Envelopment Analysis ارزیابی نظام رتبه‌بندی ISC از منظر بهره‌وری بر اساس تحلیل پوششی داده‌ها 595 630 734321 10.22034/jipm.2025.2065825.2050 FA معصومه بارانی بیرانوند دانشجوی دکتری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، 0009-0006-2942-153X جمال فتح اللهی دانشیار گروه اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه 0000-0001-6790-3253 سیدمحمدباقر نجفی دانشیار گروه اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، آزاد خانزادی دانشیار گروه اقتصاد و حسابداری ، دانشگاه رازی، کرمانشاه Journal Article 2025 07 14 Improving productivity is one of the most important goals for higher education systems and universities. University ranking systems play a significant role in guiding university performance. Currently, the Islamic World Science Citation Center (ISC) ranking system is the only one for universities in the country. This research aims to examine the alignment of this ranking system with university productivity criteria. To achieve this, the study uses Data Envelopment Analysis (DEA) to measure the productivity of 69 public comprehensive universities in the country. It then ranks them by productivity and compares the results with the ISC ranking. The results from grouping the universities show that in the first group, large, populous universities like Payame Noor and Technical and Vocational University, despite their high position in the ISC ranking, are not highly ranked in terms of productivity. In the second and third groups, smaller universities with fewer students achieved better rankings. Overall, among the 69 public comprehensive universities, Shiraz University, Ferdowsi University of Mashhad, Tarbiat Modares University, the University of Tehran, and the University of Tabriz ranked 1st to 5th, respectively. Ayatollah Boroujerdi University, Bozorgmehr University of Qaenat, Khorramshahr University of Marine Science and Technology, Saravan Higher Education Complex, and Hazrat Masoumeh University of Humanities and Arts ranked 65th to 69th. The Wilcoxon test showed that the two ranking types do not align. In other words, the criteria used by the ISC ranking are not in line with the productivity indicators of public comprehensive universities. This ranking, therefore, cannot provide the necessary incentive for universities to improve their productivity. Increasing the number and weight of productivity indicators in the ISC ranking could help bridge the gap between these two ranking systems and create a greater incentive for universities to improve their productivity. ارتقای بهره‌وری یکی از مهم‌ترین اهداف نظام آموزش عالی و دانشگاه‌هاست. نظام‌های رتبه‌بندی دانشگاه‌ها نقش قابل توجهی در هدایت عملکرد دانشگاه‌ها دارند. در حال حاضر، نظام رتبه‌بندی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) تنها نظام رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور است. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان تطبیق این نظام رتبه‌بندی با معیارهای بهره‌وری در دانشگاه‌هاست. بدین‌منظور در پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها، بهره‌وری ۶۹ دانشگاه جامع دولتی کشوراندازه گیری شده و بر اساس میزان بهره‌وری، رتبه‌بندی و نتایج آن با رتبه‌بندی مؤسسه ISC مقایسه می‌شود. نتایج حاصل از گروه‌بندی دانشگاهها حاکی از آن است که در گروه اول، دانشگاه‌های بزرگ و پرجمعیت مانند پیام نور و فنی و حرفه‌ای، به‌رغم جایگاه بالا در ISC، به‌لحاظ بهره‌وری در رتبه بالا نیستند. در گروه دوم و سوم، دانشگاه‌های کوچک‌تر با تعداد دانشجوی کمتر توانستند جایگاه بهتری کسب کنند. به‌طور کلی، از بین 69 دانشگاه جامع دولتی کشور به‌ترتیب، دانشگاه‌های شیراز، فردوسی مشهد، تربیت مدرس، تهران و تبریز رتبه‌های 1 تا 5 و دانشگاه‌های آیت‌الله‌العظمی بروجردی، بزرگمهر قائنات، علوم و فنون دریایی خرمشهر، مجتمع آموزش عالی سراوان و دانشکده علوم انسانی و هنر حضرت معصومه (س) رتبه‌های 65 تا 69 را به خود اختصاص دادند. آزمون ویلکاکسون نشان داد که این دو نوع رتبه‌بندی بر هم منطبق نیستند. به‌گفته ‌دیگر، معیارهای رتبه‌بندی ISC با شاخص‌های بهره‌وری دانشگاه‌های جامع دولتی همراستا نیست و این رتبه‌بندی نمی‌تواند انگیزه لازم برای بهبود بهره‌وری در دانشگاه‌ها را ایجاد کند. افزایش تعداد و وزن شاخص‌های بهره‌وری در رتبه‌بندی ISC می‌تواند به کاهش فاصله این دو نوع رتبه‌بندی و ایجاد انگیزه بیشتر برای بهبود بهره‌وری در دانشگاه‌ها کمک کند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_734321_44bcfaf9b50549295d706752a58d2ecf.pdf