پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Interpretting Information Based on Quantum Theory of Physics (Quantum Theory of Information) تفسیر اطلاعات با استفاده از نظریه فیزیک کوانتومی (نظریه کوانتومی اطلاعات) 593 612 699257 10.35050/JIPM010.2014.023 FA میترا پشوتنی زاده دانشگاه اصفهان 0000-0003-1973-3856 مرتضی کوکبی دانشگاه چمران Journal Article 2022 12 10 There are different theories on information as Shannon's Information or Communication Theory, Semantic Theory of Information, Cybernetics Theory, Quantum Theory of Information and Quantum Information Theory, each one viewing information from a different point. In this paper researchers used the foundamental concepts of quantum physics such as Wave/Particle duality, Complementarity, Uncertainty principle, Schrödinger's cat & so on to explain the nature of information and its role in information environments & flows. These concepts were introduced sequentially and Quantum Theory of Information was interpreted eventually. نظریه‌های متفاوتی همچون نظریه اطلاعات یا ارتباطات شانون، نظریه معناشناختی اطلاعات، نظریه سیبرنتیکی، نظریه کوانتومی اطلاعات و نظریه اطلاعات کوانتومی در زمینه اطلاعات مطرح هستند و هر کدام از دیدگاهی به بررسی اطلاعات می‌پردازند. پژوهشگران درصدد هستند تا دیدگاهی که اصطلاحاً نظریه کوانتومی اطلاعات گفته می‌شود را در این نوشته با استفاده از مبانی و مفاهیم فیزیک کوانتومی، ماهیت اطلاعات و نقش آن را در جریانهای اطلاعاتی مورد بررسی قرار دهند که از جمله این مفاهیم بنیادین در فیزیک کوانتومی می‌توان به دوگانگی موجی/ ذره‌ای، عدم قطعیت هایزنبرگ، تداخل، اثر تونل، اصل مکمیلت بور، گربه شرودینگر و امثال آن اشاره کرد. در این مقاله، به برخی از این مفاهیم اشاره شده و پس از توضیح مختصری در مورد آنها، به تطبیق این مفاهیم با دنیای اطلاعات پرداخته شده است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699257_0b89140b81e29718298a36a63b579d79.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Tracing Scientific Trends: Scientometrics Methods and Metrics, and the Change in Librariansâ Roles رصد روندهای علمی: روش ها و معیارهای علم سنجی و تغییر نقش کتابداران 613 631 699258 10.35050/JIPM010.2014.024 FA سحر مهربان دانشگاه آزاداسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات تهران یزدان منصوریان دانشگاه خوارزمی Journal Article 2022 12 10 Along with the growth of science domains, scientific publications are also rapidly developing and as a result of this growth, tracing research trends in various domains of science becomes more difficult. The main use of tracing research trends by scientometrics methods and metrics is in assessment and evaluation of information resources. This paper reviews various methods of tracing the due trends (including peer review, bibliometric methods, web-based methods, and social networks, altmetrics) and studies the role of librarians in using and developing different criteria for monitoring and evaluating the process of science production. The results show that metrics for measuring the scientific impact should be created and developed in consistance with the development of scientific environment. As a result, librarians should develop new methods to carry out their role as scholarly communication specialists. با رشد حوزه های دانش، انتشارات علمی نیز به سرعت توسعه یافته و در نتیجه این رشد، رصد روندهای پژوهشی در حوزه های گوناگون علم د شوار شده است. مهم ترین کاربرد ترسیم این روندها از طریق معیارها و روش های علم سنجی، ارزیابی و ارزش گذاری منابع اطلاعاتی است. این مقاله ضمن بررسی روش های گوناگون رصد روند علمی و ارزش گذاری تأثیر علمی از ابتدا تاکنون - شامل روش های مرور و داوری توسط همتایان، کتابسنجی، روش های مبتنی بر وب، شبکه های اجتماعی و آلتمتریکس - به نقش کتابداران در استفاده از معیارهای گوناگون رصد روند علمی و ارزش گذاری علم و توسعه آنها می پردازد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که در کنار معیارهای سنجش تأثیر علمی، ساخت و توسعه معیارهای جدی د همگام با تغییر محیط توسعه علمی ضروری است. کتابداران با بینشی که از روند رشد علم دارند با خلق معیارهای جدید و توسعه معیارهای موجود می توانند همواره در مسیر توسعه علم، یاری رسان محققان باشند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699258_e7257e3da698cd076e11b71709cd96da.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Adaptive Learning Systems Personalization Optimization Gravitational Search Algorithm بهینه سازی انتخاب و توالی محتوای شخصی سازی شده در سامانه های آموزشی تطبیق پذیر 633 655 699259 10.35050/JIPM010.2014.025 FA مریم آموزگار پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته Journal Article 2022 12 10 One of the main research areas is providing adaptive learning systems with new style for content delivery to users. Content delivery subsystem manages and selects the appropriate contents based on the user model. In order to realize the adaption and personalization, selecting approach should consider the learning capabilities and background knowledge of the learners. Therefore an optimization problem is defined and the system must optimize the difference between the learning capabilities and the learning style of the learner with the difficulty level and the presentation style of the delivered contents. This paper has focused on two aspects. In the problem modeling section, the previous defined model has been extended. The presented model has also considered the adaption between the learning style of the learner and the presentation style of the delivered contents. In problem solving section, this paper has applied two newer optimization algorithms, NBPSO and GSA, thus resulting in producing better answers (more appropriate and more adaptive selection of content). Also, according to the previous approaches, the problem has implemented and solved using PSO. The provided results of three algorithms have been evaluated using two well-known criteria: accuracy (aiming to measure optimality of the delivered answer) and stability (to ensure of getting answer in different performances). The results showed considerable progress (more personalized and adaptive contents). تطبیق پذیری سامانه های آموزشی و ضرورت اعمال ش یوه ها ی نو ین در ارائه محتوا یک زمینه تحقیقاتی قابل ملاحظه و مهم است . زی ر سامانه ارائه محتوا باید متناسب با مدل کاربر، محتوای مناسب را انتخاب کرده و در اخت ی ار وی قرار دهد تا ویژگی تطبیق پذ یری تحقق پ ی دا کند . توجه به ویژگ ی ها ی شخصیتی یادگیرنده و در نظر گرفتن توانایی و استعدادهای او در ارائه محتو ای آموزشی مناسب بسیار تأثیرگذار است. از این رو زیرسیستم ارائه محتو ا با یک مسأله بهینه سازی مواجه است که باید میزان تناسب محتو ای ارائه شده با توانایی ها، انتظارت و استعدادهای یادگیرنده را بهینه کند. این مقاله جهت توسعه و بهبود رو شهای قبلی بر دو بخش تمرکز کرده است . در بخش مدل مس أله، تناسب شیوه ارائه محتوا با سبک ی ادگیری یادگیرنده را اضافه کرده و لذا جنبه های بیشتری از شخصی ساز ی را مد نظر قرار داده است . در بخش حل و الگوریتم جدید جستجوی NBPSO مسأله، با استفاده از الگوریتم تکامل یافته تر گرانشی، منجر به تولید پاسخ های بهینه تر (انتخاب مناسبتر و تطبیق پذیرتر محتو ا) شده است. به منظور ارزیابی راهکار پیشنهادی با روش های پیشین، الگوریتم پایه جمعیت پرندگان نیز پیاده سازی شده است. نتایج بر مبنای معیار دقت، به هدف سنجش میزان بهینه بودن پاسخ ارائه شده و معیار پای داری، به منظور اطم ینان از پاسخ در اجراهای متفاوت، مورد ارزی ابی و مقایسه قرار گرفت ند که راهکار پیشنهادی، بهبود قابل توجهی را نشان داده است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699259_7b58ca32c958a4d8531115ea0cc7ca5d.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Surveying The Value of Knowledge Resources based on the Importance Factor (Backward-looking Factor, Forward-looking Factor): Case Study of Patents بررسی ارزش منابع دانش بر اساس عامل اهمیت (نگاه به گذشته و نگاه به آینده): مطالعه موردی پروانه‌های ثبت اختراع 657 684 699260 10.35050/JIPM010.2014.026 FA علی منصوری دانشگاه اصفهان 0000-0003-4047-2697 فریده عصاره دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2022 12 10 This study aimed at analyzing the impact and importance of power and electronics patents in technology development. Citation analysis was used as the research method, using the especial formulas of the forward-looking and backwardlooking measures. The research population includes all patents in the field of power and electronics recorded from 1987 to 2006 in the USPTO. Analyzing the importance of patents in knowledge flow and their past and future effect on technology development indicated that at least 10 years should be passed from their release in order to their real effect on technology be seen. The mean of generality grade to determine the effect and application of patents in different subject areas showed that in addition to patents’ effect in electronics field, they have a high tendency to have relations with other subject areas. It was also found that there existed a significant relation between forward and backward looking measures, showing the dependence of future effect of a patent to its backward citations. هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر و اهمیت پروانه‌های ثبت اختراع حوزه موضوعی برق و الکترونیک در توسعه فناوری است. جامعه پژوهش حاضر کلیه پروانه‌های ثبت اختراعی است که در بازه زمانی 1987-2006 در حوزه موضوعی برق و الکترونیک در پایگاه اداره ثبت اختراع آمریکا دخیره شده‌اند. این داده‌ها بر اساس تحلیل استنادی و با استفاده از فرمول‌های خاص سنجه‌های «نگاه به آینده» و “نگاه به گذشته» مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بررسی «اهمیت» پروانه‌های ثبت اختراع در «جریان دانش» و تأثیر گذشته و آینده پروانه‌های ثبت اختراع در توسعه فناوری نشان داد که باید حداقل 10 سال از زمان انتشار این منابع سپری گردد تا تأثیر واقعی آنها در فناوری مشخص شود. میانگین نمره «کلیت» برای تعیین میزان تأثیر و کاربرد پروانه‌های ثبت اختراع در حوزه‌های موضوعی نشان داد که علاوه بر تأثیر پروانه‌های ثبت اختراع در حوزه خود، گرایش زیادی به برقراری ارتباط با حوزه‌های موضوعی دیگر وجود دارد. نتایج پژوهش نشان داد که بین سنجه‌های «نگاه به آینده» و «نگاه به گذشته» رابطه معنادار وجود دارد و این نشان از وابستگی تأثیر آینده یک پروانه ثبت اختراع به گذشته استنادی آن دارد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699260_5e1f7e7b60c5f3bc55bd5d627eb1b918.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Comparing Usage and Cost- Effectiveness Analysis of English Printed and Electronic Books for University of Tehran مقایسه استفاده و تحلیل هزینه- اثربخشی کتاب‌های چاپی و الکترونیکی انگلیسی دانشگاه تهران 685 709 699261 10.35050/JIPM010.2014.027 FA داوود حاصلی دانشگاه تهران 0000-0002-1406-211X نادر نقشینه دانشگاه تهران فاطمه فهیم نیا دانشگاه تهران Journal Article 2022 12 10 Libraries operate in a competitive environment, and this is essentially needed to prove its benefits for stockholders, and continuously evaluate and compare advantages for printed and electronic resources. In these cases, economic evaluation methods such as cost- effectiveness analysis, is one of the best methods, because of a comprehensive study of the use and cost of library sources. The purpose of this study is to discovery of use and cost- effectiveness analysis of English printed and ebooks at University of Tehran on 2011. Populations of this study are English printed books which have been bought in 23th international Tehran book fair, and Elsevier and Springer ebooks collection. The result showed that the use of English printed books has different in four subject areas of Engineering, Sciences, Social and Behavioral Sciences, and Humanities, unlike English ebooks. The average of use of the printed books in Social and behavioral sciences Was 1.09, and it shows the most among all, and for Sciences, was only 0.14, this is the minimum among. 20 percent of English printed books have been used and the mean for total printed books was 0.77. 52 percent of ebooks have been used, and the average of use of ebooks was 5.16, respectively. So the use and cost- effectiveness analysis of English ebooks are more than English print books. The uses statistics and cost analysis showed that cost per use for English printed books is 787168 Rial and for ebooks is 80,388. فعالیت کتابخانه‌ها در یک محیط رقابت‌آمیز، آنها را ملزم به اثبات سودمندی خود برای کاربران و مسئولان، و ارزیابی و مقایسۀ مداوم امتیازات رسانه‌های چاپی و الکترونیکی می‌کند. در این میان روش‌های ارزیابی اقتصادی مانند تحلیل هزینه سودمندی و هزینه- اثربخشی، به دلیل بررسی ابعاد مختلف مجموعه (همچون هزینه های صرف‌شده و میزان استفادۀ به‌عمل‌آمده از مجموعه) روش‌های مناسبی برای سنجش و ارزیابی مجموعه می‌باشند. هدف پژوهش حاضر کشف میزان استفاده و هزینه- اثربخشی کتاب‌های انگلیسی چاپی و الکترونیکی دانشگاه تهران با بهره‌گیری از آمارهای استفاده و هزینه‌های خرید این دو نوع قالب کتاب‌های انگلیسی در سال 2011 میلادی می‌باشد. کتاب‌های انگلیسی چاپی خریداری‌شده در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال 1389، و دو مجموعه کتاب‌های انگلیسی الکترونیکی الزویر و اشپرینگر، جامعۀ آماری این پژوهش را تشکیل می‌دهند. برای ارائۀ یافته‌های این پژوهش از آزمون‌های آماری تحلیل واریانس، توکی، T مستقل و مان- ویتنی استفاده شده است. یافته‌های این پژوهش نشان داد که استفاده از کتاب‌های انگلیسی چاپی در چهار حوزۀ موضوعی فنی، علوم پایه، علوم اجتماعی و رفتاری، و علوم انسانی متفاوت می‌باشد، اما تفاوتی میان استفاده از کتاب‌های انگلیسی الکترونیکی در این چهار حوزه موضوعی وجود ندارد. همچنین استفاده و هزینه- اثربخشی کتاب‌های انگلیسی الکترونیکی بیشتر از کتاب‌های انگلیسی چاپی می‌باشد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699261_194c7fa5e1b20f22ae6b68bfe6670378.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Analysis and Comparison of the Use of Subscribed Electronic and Print Journals by Faculty Members and Postgraduate Students of Science School, University of Shiraz تحلیل و مقایسه میزان استفاده اعضاء هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم دانشگاه شیراز از مجلات الکترونیکی 711 732 699262 10.35050/JIPM010.2014.028 FA زاهد بیگدلی دانشگاه شهید چمران اهواز آزاده عبداله زاده دانشگاه شیراز عبدالحمید معرف زاده دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2022 12 10 The present study intended to analyze and compare electronic and printed journals usage by faculty members and postgraduate students of Shiraz School of Science. This research is of a descriptive and survey type. A questionnaire was used to collect data. The study population included 65 faculty members and 130 postgraduate students in Shiraz School of Science in the 2009-2010 academic year. The results of the study showed that both faculty members and postgraduate students make use of e-journals more than printed journals. Comparisons between the two cases reveal that faculty members make more use of e-journals than postgraduate students. Both groups confirm the importance of each of printed and electronic journals at “high” level but faculty members regard e-journals as more important and prefer use of e-journals. 79.9% of respondents believe that electronic form is a suitable substitute for printed form of journals. The findings also show that e-journals and printed journals meet the information needs of respondents respectively at “high” level and less than “average level”. Respondents introduce finding specific information, authoring and translating book and papers, and conducting research as their most important reasons in using both formats of journals. The most notable obstacles towards making optimum use of e-journals in view of respondents are not being informed of existence of required e-journals, lack of information about the resources available at e-journal databases and absence of the e-journals related to their fields of study. Although respondents totally declare their skill in making use of e-journals at “fairly high” level, faculty members are more skilled than postgraduate students. Generally, 64.4% of respondents are in need of learning use of e-journals while postgraduate students seem to be more in need of such a skill. هدف پژوهش حاضرتحلیل و مقایسه میزان استفاده اعضاء هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم دانشگاه شیراز از مجلات الکترونیکی و مجلات چاپی اشتراکی است. این پژوهش از نوع توصیفی و روش آن پیمایشی است و داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد. جامعه آماری شامل 65 نفر از اعضاء هیات علمی و130 نفر از دانشجویان دانشکده علوم دانشگاه شیراز می باشد. یافته ها نشان داد که استادان و دانشجویان از مجلات الکترونیکی در حد زیاد و از مجلات چاپی در حد متوسط استفاده می کنند، و اطلاعات روزآمد با عث شده است آنان از مجلات الکترونیکی بیشتراستفاده کنند و 7/79 درصد آنان مجلات الکترونیکی را جایگزین مناسبی برای مجلات چاپی بدانند. مجلات الکترونیکی در حد زیاد و مجلات چاپی کمتر از حد متوسط نیازهای اطلاعاتی پاسخ‌گویان را برآورده می‌سازند. مهمترین انگیزه پاسخ‌گویان در استفاده از مجلات الکترونیکی و چاپی، کسب اطلاعات تخصصی، تالیف و ترجمه کتاب و مقاله و انجام طرح‌های پژوهشی است . مهمترین عوامل بازدارنده عدم آگاهی از وجود مجله الکترونیکی، عدم آگاهی از منابع موجود در مجلات الکترونیکی و عدم وجود مجله الکترونیکی در رشته مربوط از سوی پاسخ‌گویان عنوان شده است. مهمترین عامل بازدارنده در استفاده از مجلات چاپی، عدم دسترسی آسان یا عدم آگاهی از وجود مجله موردنظر در کتابخانه بوده است. 4/64 درصد پاسخ‌گویان در استفاده از مجلات الکترونیکی به آموزش نیاز دارند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699262_4b93a194d53ce844c06b00374d81324c.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 The Status analysis of ASFA, UNESCO and thesaurus of Sociology in terms of semantic relation, form construction, displaying controlled vocabularies and management systems تحلیل وضعیت اصطلاح نامه های اصفا، جامعه شناسی و یونسکو از نظر ساختار شکلی، روابط معنایی، نحوه ارائه و سیستم مدیریت 733 756 699263 10.35050/JIPM010.2014.029 FA مریم کازرانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. نجلا حریری دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات تهران. 0000-0003-2320-7023 Journal Article 2022 12 10 This study aims to shed light on the status of Persian thesauri of Humanities and to evaluate them in terms of four dimensions of form construction, semantic relationships, displaying controlled vocabularies, and management systems, based on the latest version of the ANSI/NISO z39.19 2005 standard. The research method utilized in this study is the analytical survey method. Systematic sampling method was used to select samples of the terms contained in the latest edition of every thesaurus in the field of Humanities except Islamic sciences thesauri. So the number of thesauri in this study was 3, and they were ASFA, UNESCO and thesaurus of Sociology. The research instrument used in this study was a check list defined in Microsoft Excel. The samples for the four dimensions were entered in the checklist and were evaluated on the basis of the relevant standards. The results of the study shows that the level of observance of semantic relations standards in ASFA, UNESCO and thesaurus of Sociology were respectively 93%,99% and 99%.The level of observance of form construction standards in ASFA, UNESCO and thesaurus of Sociology were respectively 99%, 99.5% and 96%. The level of observance of the standards in ASFA, UNESCO and thesaurus of Sociology was respectively With regard to displaying controlled vocabularies dimension were respectively 84%, 43% and 54.5% and the level of observance of management system standards in ASFA was 82% while the rate of this dimension in the remaining two thesauri was 14%. Finally, it is concluded that possessing the required expertise, familiarity with the standards of thesauri construction, utilizing appropriate models, taking the needs of the end users into consideration, reviewing and revising information storage and retrieval policies, and activation of the indexing and the reference sections of the libraries for registering the users' documents are among the major factors that if observed can lead to the construction of more effective and efficient thesauri. اصطلاح نامه ها به عنوان ابزارهای واسط در ذخیره و بازیابی اطلاعات از اهمیت و جایگاه ویژه ای در سازماندهی اطلاعات برخوردارند. این ابزارها نخست باید در درون خود از نظم ،یکدستی ، دقت و درستی برخوردار باشند تا بتوانند به عنوان نظام دهنده سیستم های اطلاعاتی، درست عمل کنند. در این راستا استاندارد ANSI /NISO z39.19 2005 به ضوابط و اصول تدوین واژگان کنترل شده از جمله اصطلاح نامه ها درچهار بخش کلی، ساختار شکلی، روابط معنایی ،نحوه ارائه و سیستم های مدیریت ، پرداخته است . دراین مقاله سه اصطلاح نامه علوم انسانی منتشر شده در ایران (به استثنای اصطلاح نامه های علوم اسلامی) شامل اصطلاح نامه های یونسکو، جامعه شناسی و اصفا با استاندارد مذکور در چهار بخش کلی یاد شده، ارزیابی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که میزان رعایت استانداردهای روابط معنایی در اصفا 93% و در اصطلاح نامه های جامعه شناسی و یونسکو 99% است.در بخش ساختار شکلی ،میزان رعایت استانداردها در اصفا99% ،جامعه شناسی 96% و یونسکو 5/99% بدست آمد.میزان رعایت استانداردهای نحوه ارائه در اصطلاح نامه های اصفا، جامعه شناسی و یونسکو به ترتیب 84%، 5/54% و 43% است. در بخش مدیریت سیستم اصطلاح نامه ها، میزان رعایت استاندارد ها در اصفا 82% و در اصطلاح نامه های جامعه شناسی و یونسکو 14% است. توجه و به کارگیری استانداردهای مربوط در مرحله تهیه و حتی پیش از تهیه این گونه ابزار ها می تواند به انتشار اصطلاح نامه هایی با کیفیت بالاتر منجر شود.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699263_02b574ea61378546b4ff6c96fe745757.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Analyzing IS User Requirements using Organizational Semiotics تجزیه و تحلیل نیازمندی‏های کاربران سیستم‏های اطلاعاتی با استفاده از روش نشانه‏شناسی سازمانی 757 777 699264 10.35050/JIPM010.2014.030 FA کامیار رئیسی فر دانشگاه تهران امیر مانیان دانشگاه تهران محمد موسی خانی دانشگاه تهران Journal Article 2022 12 10 In recent years, lack of appropriate understanding of IS user requirements, has been one of the most important causes of IS development failure. Therefore, many methods were introduced for better analyzing user requirements some of them were philosophically different. Organizational semiotics (OS) is one of these methods, which with phenomenological and action-oriented view, tries to get better system requirement analysis. In this research, first, organizational semiotics and SSADM was compared, with focus on their ability to elicit and analyze IS user requirements, and then, OS was applied in analyzing an IS requirement analysis case. Research findings show that OS in many dimensions is superior to SSADM although SSADM has superiority in few dimensions too. Therefore using OS can help analyzing IS user requirements more appropriately. در سال‏های اخیر، ناتوانی در درک درست نیازمندی‏های کاربران، یکی از مهم‏ترین علل شکست پروژه‏های توسعه‏ی سیستم‏های اطلاعاتی بوده است. به همین دلیل، روش‏های متعددی جهت تحلیل بهتر نیازمندی‏های کاربران سیستم‏های اطلاعاتی معرفی گردیده‏اند. یکی از این روش‏ها، روش نشانه‏شناسی سازمانی است که با نگاهی پدیدارشناختی و کنش‏گرا به سازمان، تلاش دارد درک بهتری از نیازمندی‏های سیستم اطلاعاتی ارائه نماید. در پژوهش حاضر، در قسمت اول روش نشانه‏شناسی سازمانی و روش ساخت یافته تحلیل و طراحی سیستم از نقطه‏نظر تجزیه و تحلیل نیازمندی‏های کاربران با هم مقایسه شده‏اند، و در قسمت دوم سیستمی به عنوان نمونه با استفاده از روش‏های موجود در نشانه‏شناسی سازمانی تجزیه و تحلیل شده است. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که در بسیاری ابعاد در تحلیل نیازمندی‏ها، نشانه‏شناسی سازمانی از روش ساخت یافته تحلیل و طراحی سیستم بهتر و در مواردی نیز ضعیف‏تر است. بنابراین استفاده از نشانه‏شناسی سازمانی می‏تواند در تحلیل بهتر نیازمندی‏های کاربران سیستم اطلاعاتی مفید واقع شود.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699264_c95f849d612151787c57d407c9ca6350.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Designing of a Decision Support System (DSS) for resource allocation with genetic algorithm approach (Case Study: Central Library of Tarbiat Modares University) طراحی یک سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری (DSS) برای تخصیص منابع با رویکرد الگوریتم ژنتیک (مطالعه موردی: کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت‌مدرس) 779 798 699265 10.35050/JIPM010.2014.031 FA علیرضا حسن‌زاده دانشگاه تربیت مدرس رضا عسگری مقدم دانشگاه تهران اقدس اکبری دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2022 12 10 The allocation of information is one of the main responsibilities of a manager. In case there is a limitation in the available resources, the issue of resources allocation is raised. Universities and post graduate centers have faced limitations in accessing resources such as budget, human resources, physical space, etc. This problem results in inappropriate use of the approved budget in buying and sharing the different types of information resources, lack of easy access to information resources by users, and users’ dissatisfaction. This paper is intended to see whether the model of genetic algorithm can be used in helping library heads of university to develop a support system for the proper allocation of resources. The data of the central library of a university as the main core of DSS through using genetic algorithm in MATLAB was used in order to come up with a better distribution of effective resources. Research methodology used in this paper was field study and survey. The findings indicated that genetic algorithm was successful in achieving this end. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که آیا می‌توان با استفاده از مدل الگوریتم ژنتیک برای طراحی یک سیستم پشتیبانی از تصمیم به مدیران کتابخانه مرکزی یک دانشگاه برای تخصیص بهینه منابع خود یاری رساند؟ جامعه پژوهش، دانشجویان، کارکنان و اساتید دانشگاه تربیت‌مدرس در سال 1390 به ترتیب 2437 ،1105 و 555 نفر می‌باشند. نمونه آماری، دانشجویان درمقاطع ارشد و دکتری به ترتیب 92 و 83 نفر و اساتید و کارکنان به ترتیب 82 و 88 نفر می‌باشند. ابزار اصلی این پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته است. داده‌های تخصیص کتابخانه مرکزی یک دانشگاه به عنوان هسته اصلی DSS یعنی هزینه و زمان دسترسی به خدمات اطلاعاتی، زمان صرف شده برای آماده‌سازی سیستمی و فیزیکی آنها در بخشهای مختلف کتابخانه است که از پرسشنامه‌ها حاصل شده و به همراه داده‌های الگوریتم ژنتیک در نرم‌افزار matlab وارد می‌شوند. نتایج پرسشنامه‌ها نشانگر وضع موجود تخصیص خدمات کتابخانه و نتایج بهینه‌سازی نرم افزار، نشانگر وضع مطلوب ارائه این خدمات است. مقایسه فاصله نتایج پرسشنامه‌ها و نتایج بهینه‌سازی، می‌تواند ضمن شناسایی نقاط قوت و ضعف، به مدیران این مراکز در تخصیص بهینه خدمات پژوهشی خود کمک موثری کند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699265_598a20acd332a61b518e15d21f80cbff.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Topic maps standard and its application in library and information science استاندارد نقشه‌های عنوان و کاربرد آن در علم اطلاعات و دانش شناسی 799 816 699266 10.35050/JIPM010.2014.032 FA فاطمه باجی دانشگاه شهید چمران اهواز مرتضی کوکبی دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2022 12 10 Topic maps are an ISO standard (ISO 13250) that is used for presenting the information about information resources structures. The initial idea of this standard was raised in 1991 and due to its strength it turned into an ISO standard. This paper investigates concepts and model of topic maps and aims to mention applications of this standard in library and information science (LIS) realm. A topic map, as a type of document is defined as XML or SGML technically. Research show that this standard is compatible with some of LIS techniques and rules especially in knowledge organization, but it attempts to use these rules in the web. So it can be said that according to some challenges that LIS field faces in adapting traditional techniques for knowledge organization in the Web, topic maps standard can help in solving such problems and challenges and this is what some experts of LIS tried to do. نقشه‌های عنوان، یک استاندارد ایزو است که برای نمایش اطلاعات مربوط به ساختار منابع اطلاعاتی به‌کار می‌رود. ایده اولیه این استاندارد در سال 1991 مطرح شد. مدل اولیه نقشه‌های عنوان به دلیل برخورداری از استحکام لازم در سال 2000 به یک استاندارد ایزو تبدیل شد. مقاله حاضر به بررسی مفاهیم و مدل استاندارد نقشه‌های عنوان پرداخته و درصدد است تا کاربردهای این استاندارد را در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی مورد اشاره قرار دهد. یک نقشه عنوان، از نظر فنی به عنوان یک نوع مدرک در «اس جی ام ال» یا «اکس ام ال» تعریف می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که استاندارد نقشه‌های عنوان با برخی از اصول و فنون سنتی کتابداری به خصوص در حوزه سازمان‌دهی دانش همخوانی دارد، با این تفاوت که در تلاش است تا چنین اصولی را در محیط وب به‌کار گیرد. بر این اساس می‌توان گفت که با توجه به چالش‌هایی که حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی در رابطه با تطبیق فنون سنتی سازمان‌دهی دانش در محیط وب با آن‌ها روبه روست، می‌توان از فناوری استاندارد نقشه‌های عنوان در این زمینه بهره جست و این همان کاری است که برخی از متخصصین حوز‌ه علم اطلاعات و دانش شناسی به آن اهتمام ورزیده‌اند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699266_d1217eadf1d10f7e6037f8c2f82281e0.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Identifying and Analyzing Help Facilities and Capabilities in Iranian Digital Libraries Software شناسایی و تحلیل امکانات و قابلیت‌های کمکی و راهنمایی در نرم افزارهای کتابخانه‌های دیجیتالی ایرانی 817 834 699267 10.35050/JIPM010.2014.033 FA محمد زره ساز دانشگاه فردوسی مشهد رحمت‌الله فتاحی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2022 12 10 Purpose: The purpose of this research lies in identifying and analyzing help facilities and capabilities in Iranian digital libraries software based on representation, content, format, style and access criteria. Method: The method of this research is based on descriptive survey. 13 Iranian digital libraries were selected as a sample. The tool for collecting the data was a checklist made by a researcher. Results: The mean of the overall state of the help facilities and capabilities scores (33 from 100) is an indication of the suboptimal state of these facilities and capabilities. This implies that the designers and programmers of these digital libraries have been rather negligent when it comes to effectively designing help facilities and capabilities. This lack of attention can lead to inefficiencies and lack of user interest towards digital libraries. Findings show that from a representational aspect, only National Library and Archive digital library have a score higher than 50%. Furthermore, from a content-based point of view, only four digital libraries (Tebyan, Islamic Document and Information Center, Human Sciences and National Library and Archive) have a score higher than 50%. Concerning the format, only three digital libraries (Majlis, Astan Quds Razavi, Ahlolbayt) have a score higher than 50% and from a style-related aspect, only five digital libraries (Islamic Document and Information Center, Ahlolbayt, National Library, Tebyan and Human Sciences) have a score higher than 50%. Moreover, from an access-related aspect, only three digital libraries (Human Sciences, National Library and Archive and Islamic Document and Information Center) have a score higher than 50%. Generally, given all the aforementioned aspects, it was found that two National Libraries and Archive and Islamic Document and Information Center digital libraries having a score of 57% from Help Facilities and Capabilities are ranked first and Human Sciences digital library having 51% from Help Facilities and Capabilities have been ranked second. Other digital libraries having scores lower than averages are in subsequent ranks. Finally, some executive recommendations have been provided to digital library designers to design effective help facilities and capabilities. هدف از این پژوهش شناسایی و تحلیل امکانات و قابلیت‌های راهنمایی و کمک در نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایرانی بر پایه پنج معیار- بازنمون، محتوا، قالب، سبک، و دسترسی به اطلاعات راهنماها- است. پژوهش حاضر یک پژوهش پیمایشی- توصیفی و از نوع کاربردی است. سیزده کتابخانه دیجیتالی ایرانی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏ها در این پژوهش یک سیاهه وارسی پژوهشگرساخته است. میانگین وضعیت کلی امکانات و قابلیت‌های راهنمایی و کمک کتابخانه‌های دیجیتالی مورد بررسی (39 از 100) نشان‌دهندۀ وضعیت ضعیف این امکانات و قابلیت‌ها در کتابخانه‌های دیجیتالی ایرانی است. در بررسی تک‌تک معیارهای تعریف‌شده مشخص شد که تنها وضعیت امکانات کمک و راهنمایی کتابخانه‌های دیجیتالی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی و آستان قدس از منظر معیار بازنمون بهتر از سطح متوسط (50 درصد) است. همچنین در میان 13 کتابخانه‌ دیجیتالی ایرانی مورد بررسی در رابطه با معیار «محتوا»، شش کتابخانه، از منظر معیار «قالب» پنج کتابخانه، هفت کتابخانه از منظر معیار «سبک»، و در معیار «دسترسی به اطلاعات راهنما» تنها سه کتابخانه دارای شرایطی بهتر از سطح متوسط هستند. کتابخانه دیجیتالی مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی، آستان قدس، و نور در رتبه‌های بالا قرار گرفته‌اند. دیگر کتابخانه‌های دیجیتالی مورد بررسی با داشتن درصدهای پایین‌تر از متوسط در رتبه‌های بعدی قرار دارند، که نشان‌دهنده وضعیت ضعیف این کتابخانه‌های دیجیتالی از نظر قابلیت‌ها و امکانات کمکی است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699267_56820103755c1ada80f82eac78dad7f4.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 29 3 2014 08 23 Analysis of Azari Language based on Parsing using Link Gram تحلیل زبان آذری مبتنی بر تقطیع به کمک گرامر پیوندی 839 864 699268 10.35050/JIPM010.2014.034 FA مریم عرب زاده دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر سید مهدی عراقی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر Journal Article 2022 12 10 There are different classes of theories for the natural lanuguage syntactic parsing problem and for creating the related grammars .This paper presents a syntactic grammar developed in the link grammar formalism for Turkish which is an agglutinative language. In the link grammar formalism, the words of a sentence are linked with each other depending on their syntactic roles. Turkish has complex derivational and inflectional morphology, and derivational and inflection morphemes play important syntactic roles in the sentences. In order to develop a link grammar for Turkish, the lexical parts in the morphological representations of Turkish words are removed, and the links are created depending on the part of speech tags and inflectional morphemes in words. Furthermore, a derived word is separated at the derivational boundaries in order to treat each derivation morpheme as a special distinct word, and allow it to be linked with the rest of the sentence. The derivational morphemes of a word are also linked with each other with special links to indicate that they are parts of the same word. Finally the adapted unique link grammar formalism for Turkish provides flexibility for the linkage construction, and similar methods can be used for other languages with complex morphology. Finally, using the Delphi programming language, the link grammar related to the Azeri language was developed and implemented and then by selecting 250 random sentences, this grammar is evaluated and then tested. For 84.31% of the sentences, the result set of the parser contains the correct parse. انواع مختلفی از نظریه‌ها دربارۀ مشکل تقطیع نحوی و ایجاد دستور زبان‌های مربوط به زبان‌های طبیعی وجود دارند. این مقاله یک دستور زبان نحوی برمبنای صورت‌بندی دستور زبان رابطه‌ای برای زبان ترکی (آذری) که جزو زبان‌های پیوندی می‌باشد، ارائه می‌کند. در صورت‌بندی دستور زبان رابطه‌ای، کلمات یک جمله بر طبق نقش‌های نحوی که دارند به یکدیگر متصل می‌گردند. زبان ترکی (آذری) دارای ساخت واژه‌ای صرفی و اشتقاقی پیچیده می‌باشد و تکواژهای صرفی و اشتقاقی، نقش‌های نحوی مهمی در جملات بازی می‌کنند. به منظور طراحی نرم‌افزار دستور زبان رابطه‌ای برای زبان ترکی (آذری)، بخش‌های لغوی در بازنمایی ساخت واژه‌ای کلمات ترکی حذف شده‌اند و یال‌ها بر مبنای نشانه‌های ادات سخن و تکواژهای تصریفی در کلمات ایجاد می‌شوند. کلمات مشتق‌شده توسط مرزهای اشتقاقی از دیگر کلمات جدا می‌شوند . یک صورت‌بندی منحصربه‌فرد دستور‌ زبان رابطه‌ای تطابق‌یافته با زبان ترکی، دارای انعطاف‌پذیری لازم برای ایجاد ساخت‌های اتصال می‌باشد و در نهایت با استفاده از زبان برنامه‌نویسی دلفی، نرم‌افزار دستور زبان رابطه‌ای برای زبان آذری طراحی و اجرا گردید و سپس با انتخاب 250 جمله تصادفی، این نرم‌افزار مورد بررسی و آزمون قرارگرفت. برای 31/84% از جملات، نتیجۀ تقطیع‌کننده شامل تقطیع‌کننده‌های صحیح بود.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699268_c1170fbea991b95cadd7dfa78b36de26.pdf