پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Forecasting the Subject Trend of Knowledge and Information Science Research in Iran Using Deep neural networks پیش‌بینی روند موضوعی پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی در ایران با استفاده از شبکه‌های عصبی عمیق 1013 1042 699692 10.35050/JIPM010.2022.001 FA فرزانه قنادی‌نژاد دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران فریده عصاره دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران محمدرضا قانع گروه پژوهشی ارزیابی و توسعه منابع مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری؛ شیراز، ایران؛ Journal Article 2022 12 10 The continuation of comprehensive developments in the future and their impact on various scientific fields, reveals the need for systematic studies on future knowledge. One of the most important aspects of the field of knowledge and information science from future developments that clarifies the need for future research in this field is the study of research topics. In this regard, the present study seeks to forecast the thematic trend of future research in this field in Iran by 1409. This research is of applied type and has been done with text analysis and deep learning approach. After pre-processing and thematic classification of research, deep neural network algorithms have been used to model past research and Forecast future topics. The study population includes articles extracted from the website of Iranian publications indexed in the ISC database during the years 1972-2019 and articles conducted in Iran that have been indexed in the Web of Science website from 1945-2019. All research processes are implemented in the Python programming language. The research findings showed that in the future, the highest number of researches will be in the fields of Internet and web studies, respectively; knowledge management; Information and Communications Technology; And scientometrics and informatics will be allocated. In addition, in the next decade, the growth trend of research in the field of Internet and web studies; Scientific and information communications; Librarians and information specialists; Data mining and knowledge discovery; Artificial intelligence and future studies will be faster. Areas such as organizational management, theoretical foundations, information resource management, and information processing and management will also have fewer fans among future researchers, and in addition, in the future, the axes of organizational management; Libraries and information centers and archives; Information resource management; Information and digital literacy; And the organization of information and knowledge will experience a slower growth process. The results show that the issues that have been raised in this field in the past years, despite the changes they have had, will continue to live in the same way in the future and only the context, format, methodology and method of their implementation will change. In other words, due to the transfer of traditional functions of this field to the digital and virtual world and increasing the role of information technologies, communication tools, Internet and web development, semantic tools and intelligent technologies in providing services and different dimensions of this field, future research topics They will be affected by these developments and will move towards web-based topics based on new technologies. تداوم پیشرفت‌‌های همه‌‌جانبه در آینده و تأثیرگذاری آن‌‌ها بر حوزه‌‌های علمی مختلف، لزوم انجام مطالعاتی نظام‌‌مند در خصوص شناخت آینده را آشکار می‌‌سازد. یکی از مهم‌‌ترین ابعاد تأثیرپذیر رشته‌‌ی علم اطلاعات و دانش‌‌شناسی از تحولات آینده که ضرورت آینده‌‌پژوهی در این زمینه را روشن می‌کند، مطالعه در خصوص موضوعات پژوهش‌‌هاست. در این راستا، پژوهش حاضر در صدد پیش‌‌بینی روند موضوعی پژوهش‌‌های آینده در این رشته در ایران تا سال ۱۴۰۹ است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با رویکرد یادگیری عمیق انجام گرفته است. پس از پیش‌پردازش و طبقه‌‌بندی موضوعی پژوهش‌‌ها، از الگوریتم‌‌های شبکه‌‌های عصبی عمیق برای مدل‌‌سازی پژوهش‌‌های گذشته و پیش‌‌بینی موضوعات آینده استفاده شده است. جامعه‌‌ی مورد مطالعه شامل مقالات مستخرج از وبگاه نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه آی. اس. سی. در فاصله‌‌ی سال‌‌های ۱۳۹۸-۱۳۵۱ و مقالات انجام شده در ایران که از سال ۲۰۱۹-۱۹۴۵ در پایگاه وب آو ساینس نمایه شده‌اند، هستند. کلیه‌‌ی فرآیندهای پژوهش به زبان برنامه‌‌نویسی پایتون پیاده‌‌سازی و اجرا شده‌‌اند. یافته‌های پژوهش نشان داد که در آینده بیش‌‌ترین تعداد پژوهش‌ها به ترتیب به حوزه‌‌های اینترنت و مطالعات وب؛ مدیریت دانش؛ فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ و علم‌‌سنجی و اطلاع‌‌سنجی اختصاص خواهند یافت. به علاوه، در دهه‌ی آینده، روند رشد پژوهش‌‌ها در محورهای اینترنت و مطالعات وب؛ ارتباطات علمی و اطلاعاتی؛ کتابداران و متخصصان اطلاعات؛ داده‌کاوی و کشف دانش؛ هوش مصنوعی و مطالعات آینده سریع‌تر خواهد بود. هم‌چنین حوزه‌‌هایی مانند مدیریت سازمانی، مبانی نظری، مدیریت منابع اطلاعاتی، و پردازش و مدیریت اطلاعات طرفداران کم‌‌تری در میان پژوهشگران آینده خواهند داشت و به علاوه، در آینده، محورهای مدیریت سازمانی؛ کتابخانه‌‌ها و مراکز اطلاعاتی و آرشیو؛ مدیریت منابع اطلاعاتی؛ سواد اطلاعاتی و دیجیتالی؛ و سازماندهی اطلاعات و دانش روند رشد آهسته‌‌تری را تجربه خواهند کرد. نتایج بیانگر آن است که موضوعاتی که طی سال‌‌های گذشته در این رشته مطرح بوده علی‌رغم تحولاتی که داشته‌اند، در آینده نیز به همان منوال به حیات خود ادامه خواهند داد و تنها بستر، قالب، روش‌‌شناسی و شیوه‌‌ی اجرای آن‌‌ها متحول خواهد شد. به عبارتی، به دلیل انتقال کارکردهای سنتی این رشته به دنیای دیجیتالی و مجازی و افزایش نقش فناوری‌‌های اطلاعاتی، ابزارهای ارتباطی، توسعه‌‌ی اینترنت و وب، ابزاهای معنایی و فناوری‌‌های هوشمند در ارائه‌‌ی خدمات و ابعاد مختلف این رشته، موضوعات پژوهش‌‌های آینده بیش از پیش تحت تأثیر این تحولات قرار گرفته و به سوی موضوعات وب‌‌محور و مبتنی بر فناوری‌‌های نوین سوق پیدا خواهند کرد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699692_71b3fe76e298fe955dc0f3eb5e6955fa.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Presenting a conceptual model of information system support from the user search tactics based on identifying situations in need of system support ارائه مدل مفهومی پشتیبانی نظام اطلاعاتی از به‌کارگیری تاکتیک‌های جست‌وجوی کاربران بر اساس شناسایی موقعیت‌های نیازمند پشتیبانی 1066 1043 699693 10.35050/JIPM010.2022.002 FA زینب غیوری دانشگاه الزهرا؛ تهران؛ ایران، زویا آبام دانشگاه الزهرا؛ تهران؛ ایران، اعظم صنعت‌جو دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد؛ ایران،‌ Journal Article 2022 12 10 The purpose of this study is to identify situations that require information system support to user search tactics and presenting a model. The method of the present study is a combined approach that has been collected based on quantitative and qualitative data. The data taken from the questionnaire constitute quantitative data and the information obtained from the ambitious protocol derived from the software. The research sample is 35 graduate students (PhD students and undergraduate and graduate students) from the two fields of humanities, engineering in Tehran. A 17-item questionnaire was used to gauge users' judgments about the importance of effective components in supporting the information system from the use of search tactics. Also, 4 search tasks based on Maxwell and Anderson classification based on cognitive perspective were provided to the searchers in order to perform the search. The information obtained from morae software, which included data obtained from the thinking protocol and search observations, was identified to identify situations in need of extraction support, and the main and sub-categories were determined based on interview-based information to improve the search to support the information system. Finally, a conceptual model of the research is presented.Given the limited studies in the field of information system support for the use of search tactics, the findings of this study help to clarify what happens in the search process and situations that require user support from the information system and provide information for database designers. شناسایی موقعیت‌های نیازمند پشتیبانی نظام اطلاعاتی از بکارگیری تاکتیک‌های جستجوی کاربران و پیشنهاد ویژگی‌هایی در نظام اطلاعاتی به منظور بهبود جستجو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر شناسایی موقعیت‌های نیازمند پشتیبانی نظام اطلاعاتی از به‌کارگیری تاکتیک‌های جستجوی کاربران و ارائه مدل مفهومی پژوهش در قالب چرخه جستجوی کاربران است. روش پژوهش حاضر دارای رویکرد ترکیبی است که بر اساس داده‌های کمی و کیفی گردآوری شده است. داده‌های کمی از طریق داده‌های برگرفته شده از پرسشنامه، و اطلاعات اخذ شده از پروتکل بلنداندیشی برگرفته از نرم‌افزار مورائه، داده‌های کیفی را تشکیل می‌دهند. با توجه به معیارهای ورود به پژوهش، نمونه پژوهش ۳۵ نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی (دانشجویان دکتری و دانشجویان ترم آخر کارشناسی‌ارشد) از دو حوزه علوم انسانی و فنی و مهندسی شهر تهران انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه با ۱۷ گویه برای سنجش قضاوت کاربران در خصوص میزان اهمیت مولفه‌های موثر در پشتیبانی نظام اطلاعاتی از به‌کارگیری تاکتیک‌های جست‌وجو به کار رفت. همچنین ۴ وظیفه و سناریوی جستجو بر اساس طرح طبقه‌بندی شناختی آندرسون و کراسوول تدوین و به منظور انجام جستجو در اختیار جست‌وجوگران قرار گرفت. اطلاعات برگرفته از نرم‌افزار مورائه که شامل جست‌وجو در اختیار جست‌وجوگران قرار گرفت. اطلاعات برگرفته از نرم‌افزار مورائه که شامل داده‌های حاصل از پروتکل بلنداندیشی به دو شیوه همزمان و گذشته‌نگر بود، برای شناسایی مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها و مفاهیم استفاده شد. نتایج نشان داد بیشترین موقعیت نیازمند پشتیبانی از دیدگاه جست‌وجوگران در مرحله به‌کارگیری تاکتیک ایجاد و اصلاح پرسش اولیه، پشتیبانی از تاکتیک ارزیابی نتایج و ارزیابی موردهای اطلاعاتی قرار دارد. تحلیل محتوای کیفی داده‌های برگرفته از پروتکل بلنداندیشی گذشته‌نگر که در قالب مفاهیم استخراج شد، نشان داد که جست‌وجوگران نیازمند کمک نظام اطلاعاتی در مراحل مختلف جست‌وجو هستند. کمک در انتخاب کلیدواژه‌های مناسب برای جست‌وجو،‌ ارائه لینک منابع مرجع الکترونیکی (همچون اصطلاح‌نامه‌های برخط و دایره‎‌المعارف‌ها) برای تعیین حدود و ثغور موضوع،‌ پیشنهاد استفاده از عملگرها از سوی نظام اطلاعاتی، پیشنهاد معادل‌ها و مترادف‌های کلیدواژه‌ها، پشتیبانی در شناسایی اعتبار نتایج بازیابی شده، ارائه نتایج به صورت دسته‌بندی و خوشه‌بندی شده، نشان دادن محدوده موضوعات و روابط حاکم بر موضوعات جهت آشنا شدن با دامنه آن‌ها، رنگی و برجسته کردن اطلاعات مرتبط در متن بازیابی شده، مشخص کردن زیربخش‌ها و زیرمجموعه‌های محتوا، آشنا کردن کاربر با قابلیت‌های موتورهای جست‌وجو و طراحی رابط کاربر برای ثبت نظرات دیگر جست‌وجوگران در خصوص عبارت‌های جست‌وجو جهت کمک به جست‌وجوگران مبتدی کمک‌کننده خواهد بود. در نهایت مدل مفهومی پژوهش ارائه شده است. باتوجه به مطالعات اندک در حوزه پشتیبانی نظام اطلاعاتی از بکارگیری تاکتیک‌های جست‌وجو، ‌یافته‌های این پژوهش در روشن ساختن آن‌چه در فرایند جست‌وجو روی می‌دهد و موقعیت‌هایی که کاربر نیازمند پشتیبانی از سوی نظام اطلاعاتی است، کمک‌کننده بوده و برای طراحان پایگاه‌های اطلاعاتی اطلاعات مفیدی در اختیار قرار می‌دهد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699693_d87acb487d137a810733a2d7f1f75b2d.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Evaluating the Maturity of Information Technology Governance in National Library and Archives of Iran, based on the COBIT 5 Framework ارزیابی سطح بلوغ حاکمیت فناوری اطلاعات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بر اساس چارچوب (COBIT 5) 1096 1067 699694 10.35050/JIPM010.2022.003 FA مهدیه بهمن‌آبادی کارشناس اداره کل منابع دیجیتال سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران. جمشید عدالتیان شهریاری واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2022 12 10 This research evaluates the maturity of information technology governance based on the COBIT 5 framework in the National Library and Archives of Iran. The research methodology is based on the COBIT 5 maturity model that measures the capability of IT processes using the ISO / IEC 15504 standard. According to this standard, the capability of each process is evaluated on a scale of 0 to 5 to determine its maturity level. The data were gathered using the COBIT 5 check lists in 5 process areas for 37 IT processes with the help of NLAI managers responsible for each field (based on the COBIT 5 RACI chart). After analyzing the general and specialized indicators of each process, the maturity ranking, maturity level mean and maturity gap were determined in each domain. The results showed that the maturity level achieved in five process areas (1-IT governance processes: Ecaluate, Direct and Monitor; 2-Align, Plan and organize, 3-Build, Acquire and Implement; 4-Deliver, Service and Support; and 5-Monitor, Evaluate and Assess) are not in line with the strategies of the National Library and Archives of Iran, the overall average of maturity level of 37 evaluated processess is 0.81 out of 5, and this organization has a gap of 4.9 to the optimal level. این پژوهش به سنجش بلوغ حاکمیت فناوری اطلاعات بر اساس چارچوب COBIT 5 در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران پرداخته است. روش پژوهش بر مبنای مدل ارزیابی بلوغ COBIT 5 انجام گرفته که به اندازه‌گیری قابلیت فرایندهای فناوری اطلاعات با استفاده از استاندارد ISO/IEC 15504 می‌پردازد. بر اساس این استاندارد قابلیت هر فرایند در مقیاس رتبه بندی ۰ تا ۵ بررسی می شود تا سطح بلوغ آن تعیین شود. داده‌ها با استفاده از سیاهه ارزیابی COBIT 5 در ۵ حوزه فرایندی برای ۳۷ فرایند فناوری اطلاعات به کمک واحدهای مسئول هر حوزه (بر مبنای چارت واگذاری مسئولیت COBIT 5) تکمیل شده و پس از تحلیل شاخص‌های عمومی و تخصصی هر فرایند نمره بلوغ فرایندها، میانگین بلوغ و شکاف بلوغ هر حوزه مشخص گردید. نتایج بدست آمده نشان دادند که سطح بلوغ بدست آمده در پنج حوزه فرایندی یعنی (فرایندهای مربوط به نظام راهبری فناوری اطلاعات، همسوسازی، طرح‌ریزی و سازماندهی، ساخت، اکتساب و اجرا، تحویل، خدمات و پشتیبانی و نظارت، سنجش و ارزیابی) در راستای راهبردهای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نیستند و میانگین کلی سطح بلوغ ۳۷ فرایند ارزیابی شده ۰/۸۱ از ۵ است و این سازمان دارای شکاف بلوغ حاکمیت فناوری اطلاعات ۴/۱۹ تا سطح مطلوب است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699694_36bc6adcf9d5300c3616b870e99c8d8d.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 A search on the scope of IoT definitions to provide a comprehensive definition جستاری بر گستره تعاریف اینترنت اشیاء در راستای ارائه یک تعریف جامع 1097 1126 699695 10.35050/JIPM010.2022.004 FA شبنم شاهینی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی؛ دانشگاه شهید چمران اهواز؛ اهواز؛ ایران عبدالحسین فرج‌پهلو دانشگاه شهید چمران اهواز؛ اهواز؛ ایران 0000-0002-3184-4244 شهناز خادمی‌زاده دانشگاه شهید چمران اهواز؛ اهواز؛ ایران 0000-0003-4494-7709 مرجان نادران طحان گروه مهندسی کامپیوتر؛دانشگاه شهید چمران اهواز؛ اهواز؛ ایران Journal Article 2022 12 10 As a growing issue, there is no formal, universally accepted definition of the Internet of Things. Browsing the literature in this area, one finds that that every single researcher and organization has interpreted this technology as they understand it. As a result, 116 various definitions of this emerging technology have been proposed so far. This research is an attempt to better understand and master the definition of the Internet of Things; the research is carried out through the method of browsing the literature and reviewing the relevant texts. All relevant but varied definitions and descriptions have been exhaustively to provide a definition that could be used as a reference for the stakeholders who want to understand the concept of the Internet of Things. An examination of the definitions provided in this area showed that many of them have common similarities. In this article, a comprehensive definition of the Internet of Things derived from the scientific definitions available in articles, books, and websites of various global organizations is provided. Finally, the authors provide a fairly comprehensive definition of the Internet of Things that is not an absolute definition of the true meaning of the term in question, but is expected as part of its research and development for a clearer meaning of the term. This study provides a comprehensive overview of the definitions offered in the scope of the Internet of Things and can be useful for those who are new to the Internet of Things or researchers who want to delve deeper into the field. به عنوان یک موضوع رو به رشد، تعریف رسمی و عمومی پذیرفته‌شده‌ای از اینترنت اشیاء وجود ندارد. مرور پژوهش‌های این حوزه نشان می‌دهد که هر پژوهشگر و سازمانی این فناوری را آنگونه که درک می‌نماید، تفسیر نموده است. در نتیجه، تا کنون ۱۱۶ تعریف از این فناوری نوظهور ارائه شده است. تحقیق حاضر تلاشی است در راستای شناخت و تسلط بیش از پیش بر تعریف اینترنت اشیاء که با روش مرور پیشینه و بررسی متون انجام شده است. همه تعاریف و توصیف‌های مربوط اما متنوع به هم ربط داده شد تا تعریفی تهیه شود که بتواند به عنوان مرجعی برای ذینفعانی که مایل به درک مفهوم اینترنت اشیاء هستند قرار گیرد. بررسی تعاریف ارائه شده در این حوزه نشان داد که بسیاری از آن‌ها دارای وجوه مشترک و مشابه هستند. در این مقاله، یک تعریف جامع از اینترنت اشیاء ارائه شده است که از تعاریف علمی ارائه شده در مقالات، کتب و وبسایت‌های سازمان‌های مختلف جهانی استخراج شده است. در نهایت، نگارندگان یک تعریف نسبتا جامع از اینترنت اشیاء ارائه داده‌اند که یک تعریف مطلق از معنای واقعی اصطلاح مورد بحث نیست، بلکه انتظار می‌رود به عنوان بخشی از تحقیق و توسعه‌ی آن در جهت معناداریِ واضح‌تر این اصطلاح مورد استفاده قرار گیرد. این پژوهش نگاه جامعی به تعاریف ارائه شده در گستره اینترنت اشیاء دارد و می‌تواند برای علاقه‌مندانی که به تازگی وارد حوزه اینترنت اشیاء شده‌اند و یا محققانی که خواستار تعمیق بیشتری در این رابطه هستند، مفید واقع گردد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699695_fadf36ebabd3ebfa27f8c72438ac244c.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Persian Orthography in IRIB Based on Guidelines Approved by Persian Academy of Language and Literature Based on Multiple Attribute Decision Making ارزیابی و رتبه‌بندی میزان التزام شبکه‌های رسانه ملی به دستور خط فارسی مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی با کاربست رهیافتی نوین از نظریه تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره 1127 1152 699696 10.35050/JIPM010.2022.005 FA فاطمه احمدی نسب دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران؛ احمد کاظمی‌فرد دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران؛ فاطمه عظیمی‌فرد مرکز تحقیقات صدا و سیما، تهران، ایران؛ 0000-0001-5106-9989 Journal Article 2022 12 10 Given that television is one of the most influential media that uses written language in various TV programs, like advertisements and subtitles, it can be considered as one of the best tools for expanding and teaching the orthography approved by Persian Academy of Language and Literature. In this regard, the present study addresses the representation of Persian orthography in the national media and its compliance with the guidelines approved by the Academy. In this research, an extension of TOPSIS method has been used in the framework of Multiple Attribute Decision Making. To this aim, orthographic content of seven IRIB TV channels namely, One, Two, Three, Four, iFilm, Tamasha and News were analyzed. Then, the compliance rate of each was verified by the “Guidelines on Persian Orthography” approved by the Academy and the channels were ranked by linear assessment method. Findings indicate that none of the seven channels are fully compliant with the guidelines. پژوهش حاضر به بررسی و آسیب‌شناسی شبکه‌های تلویزیونی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران از منظر بازنماییِ خط فارسی در این رسانه و میزان تبعیت آنها از دستورالعمل مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی پرداخته است. در این راستا، استفاده از روش‌های متوالیِ لکسیکوگراف، تخصیص خطی و تاپسیس تعمیم‌یافته در چارچوب نظریه تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره به غربالگری شبکه‌ها و رتبه‌بندی هفت شبکه بهینه با ترتیب مطلوبیتِ نزولیِ شبکه‌های دو، سه، تماشا، خبر، یک، چهار و آی‌فیلم منجر شد. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که رسانه ملی در التزام به دستور خط مصوب فرهنگستان به‌ویژه شاخص‌های مرتبط با حوزه ذخیره و بازیابی اطلاعات مانند حرکت‌گذاری هم‌نام‌ها، پیوسته‌نویسی، جدانویسی، و همچنین ترویج آن چندان موفق نبوده و از این منظر در مجموع دارای مطلوبیتی در حد ۳۵ درصد است. در این مقاله، راهکارهایی برای ارتقاء این مطلوبیت نیز پیشنهاد شده است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699696_32ecdeb319976c0563a0d88e2c1bcabd.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Identifying the Capabilities of Expert Systems and Chatbots in Libraries: A Systematic Review شناسایی قابلیت‌های سیستم‌های خبره و چت‌بات‌ها در کتابخانه‌ها: مرور نظام‌مند 1153 1182 699697 10.35050/JIPM010.2022.006 FA محمدحسن عظیمی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران؛ 0000-0002-7786-0944 سارا دخش دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران؛ 0000-0002-9616-782X زهرا نعمت‌الهی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران؛ Journal Article 2022 12 10 Aim: The number of libraries utilizing smart computers and software to provide different services is unprecedentedly increasing worldwide. Librarians and informants have also attempted to use AI technologies such as expert systems, chatbots, and other smart services to improve and upgrade the quality and quantity of services. Therefore, the present study focused on identifying and introducing the capabilities and applications of expert systems and chatbots for library services. Methodology: This study has been conducted in a systematic review method with a seven-step process by Wright et al. These steps in the systematic method are: determining the research question and then the protocol or contract for performing the task, searching for texts, extracting data, evaluating quality, analyzing data and presenting the results, and finally, interpreting the results. Then keywords in this field were searched in international (i.e., Web of Science, Scopus, and Google Scholar) and domestic (i.e., Magiran, Scientific Information Database/SID, and CIVILICA) databases regardless of the time interval. Finally, 34 articles were selected. Results: The review of 34 related studies revealed that expert systems are used as technical, general, and managerial services in libraries. However, due to the nature of chatbots that are used for smart conversations and communications as human interactions, various studies have so far identified and introduced the applications of these chatbots only in the general services section of libraries while in reference services and interviews in particular. Conclusions: Eventually, librarians are expected to become familiar with the capabilities and applications of expert systems and chatbots, as well as participating in the design and application phase of expert systems for libraries. It is further suggested that further studies investigate the role and application of chatbots in the technical and managerial services of libraries to provide a basis for designing these intelligent systems for all library services. هدف: همواره در سطح جهان، بر تعداد کتابخانه‌هایی که برای ارائه خدمات مختلف از رایانه و نرم‌افزارهای هوشمند استفاده می‌کنند، افزوده می‌شود و کتابداران و اطلاع‌رسانان نیز کوشیده‌اند که با به کارگیری فناوری‌های هوش مصنوعی مانند سیستم‌های خبره، چت‌بات‌ها و دیگر سرویس‌های هوشمند به بهبود و ارتقا کیفیت و کمیت خدمات بپردازند. لذا پژوهش حاضر با هدف معرفی قابلیت‌های سیستم‌های خبره و چت‌بات‌ها، به تفیکیک خدمات مختلف کتابخانه‌ها انجام شده است. روش‌شناسی: این مطالعه به روش مرور نظام‌مند و با فرآیند هفت مرحله‌ای رایت و همکاران اجرا شده است. این مراحل در روش نظام‌مند عبارتند از: تعیین سوال پژوهش، تعیین قرارداد انجام کار، جستجوی متون، استخراج داده‌ها، ارزیابی کیفیت، تحلیل داده‌ها و ارائه نتایج و درنهایت تفسیر نتایج. کلیدواژه‌های این حوزه در هر سه پایگاه استنادی (خارجی) «وب آو ساینس»، «اسکوپوس» و «گوگل اسکالر» و در سه پایگاه اطلاعاتی داخلی «بانک اطلاعات نشریات کشور»، «پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی» و «مرجع دانش»، بدون در نظر گرفتن بازه زمانی، بررسی شد. در نهایت ۳۴ مقاله گزینش شد. یافته‌ها: مرور ۳۴ مطالعه مرتبط نشان داد که سیستم‌های خبره، در سه نوع خدمات فنی، عمومی و مدیریتی کتابخانه‌ها کاربرد دارند اما با توجه به ماهیت چت‌بات‌ها که در مکالمات و ارتباطات هوشمند از جنس تعاملات انسانی کاربرد دارند؛ مشخص شد که تاکنون پژوهش‌های گوناگون، کاربردهای این بات‌های مکالمه را تنها در بخش خدمات عمومی کتابخانه‌ها و به طور خاص‌تر در خدمات و مصاحبه مرجع شناسایی و معرفی کرده‌اند. نتیجه‌گیری: در پایان انتظار می‌رود که کتابداران ضمن آشنایی با قابلیت‌ها و کاربردهای سیستم‌های خبره و چت‌بات‌ها، از همان مراحل طراحی تا به کارگیری این نظام‌های هوشمند برای کتابخانه‌ها، مشارکت داشته باشند. همچنین پیشنهاد می‌شود که در مطالعات آینده نقش و کاربرد چت‌بات‌ها در خدمات فنی و مدیریتی کتابخانه‌ها بررسی شود تا در ادامه زمینه طراحی این سرویس‌های هوشمند برای تمامی خدمات کتابخانه فراهم شود.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699697_9f44e211e4f21c47f9aff13b32a8b52d.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Review and prioritization the Risks affecting the use of organizational big data بررسی و اولویت‌‌بندی مخاطره‌های تأثیرگذار در استفاده ‌داده‌های بزرگ در سازمان 1216 1183 699698 10.35050/JIPM010.2022.007 FA صدرا احمدی پژوهشکده فضای مجازی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران ساناز قربانلو پژوهشکده مدیریت و حسابداری، گروه مدیریت صنعتی و فناوری اطلاعات، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران؛ ایران. Journal Article 2022 12 10 Organizations produce massive volumes of variant and valuable data on a daily basis. Identifying the risks of using and processing organizational big data and finding solutions to manage and reduce these risks, paves the way for organizations to succeed and gain a competitive advantage. On the other hand, in organizations, due to the dynamics of the business environment, the factors affecting the reduction of risks affect each other, and a change in the status of one factor will directly or indirectly affect other factors. For this purpose, by reviewing the thematic literature and the opinions of experts, a framework consisting of 4 influential areas and 44 effective factors was formed. According to the qualitative nature of the influencing factors, fuzzy concepts have been used for modeling and analysis. Furthermore, to model the relationships between factors and determine the most effective and influential factor in organizations, the FUZZY DEMATEL technique has been used. In this article, the modelling is based on the opinion of experts and subsequently, the results of modeling and calculations have been evaluated with the opinion of experts. By using the achievements and modelling methods mentioned in this research and according to the needs of the organization, they can model and plan to minimize the risks of using their organizational big data as much as possible. سازمان‌ها روزانه حجم زیادی از داد‌ه‏های متفاوت و ارزشمند تولید می‌کنند. شناسایی مخاطره‏های استفاده و پردازش کلان داده‏های سازمانی و یافتن راهکارهایی جهت مدیریت و کاهش این مخاطرات، راه را برای موفقیت سازمان‏ها و دست یافتن به مزیت رقابتی باز می‏کند. از سوی دیگر، به‌دلیل پویایی محیط کسب‏وکار، عوامل اثرگذار بر کاهش مخاطرات بر روی یکدیگر در سازمان‌ها تأثیرگذار هستند و تغییر در وضعیت یک عامل به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر عوامل دیگر تأثیرگذار خواهد بود. هدف از تحقیق پیشِ ‌رو، افزون‌بر شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش مخاطره‏های ناشی از استفاده کلان داده‏های سازمانی، تحلیل ارتباط بین عوامل و در نهایت، اولویت‏بندی عوامل با در نظرگرفتن رابطه بین آنهاست. به‌همین منظور، با بررسی مرور ادبیات موضوعی و نظرات خبرگان، چارچوبی متشکل از 4 حوزه تأثیرگذار و 44 عامل مؤثر تشکیل گردید. با توجه به ماهیت کیفی عوامل تأثیرگذار از مفاهیم فازی جهت مدل‌سازی و تحلیل استفاده شده و به‌منظور مدل‌سازی روابط میان عوامل و تعیین تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرین عامل در سازمان‏ها از تکنیک «دیمتل فازی» استفاده شده است. مدل‌سازی‌های انجام‌شده در این مقاله بر اساس نظر خبرگان است و به‌دنبال آن، نتایج مدل‌سازی و محاسبات با نظرات خبرگان ارزیابی گردیده است. سازمان‌ها با استفاده از دستاوردهای این پژوهش و روش مدل‌سازی اشاره‌شده در این تحقیق می‌توانند مدل‌سازی متناسب با شرایط خود را انجام داده و نسبت به برنامه‌ریزی جهت کاهش هرچه بیشتر مخاطرات استفاده از کلان‌داده‌های سازمانی خود اقدام نمایند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699698_e738d73c3c5c4d8a0f1f73a9430e7af6.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Application of the Neural Network-based Machine Learning Method to Classify Scientific Articles کاربرد یادگیری ماشینی مبتنی‌بر شبکه عصبی برای دسته‌بندی مستندات علمی 1244 1217 699699 10.35050/JIPM010.2022.008 FA مسعود قیومی پژوهشکده زبان‌شناسی؛پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران؛ ایران. 0000-0001-6685-1332 مریم موسویان دانشکده مهندسی کامپیوتر؛دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران؛ ایران. Journal Article 2022 12 10 Since 2000s (1380s according to the Iran’s solar calendar), the increasing rate of writing and publishing scientific articles in Iran has become very intense. In addition to the governmental organizations, such as Irandoc & the National Library and Archives of the Islamic Republic of Iran, this caused numerous other online systems, such as the General Portal of Humanities, Noormags, Magiran, Elmnet, Civilica, etc, to manage knowledge and to provide structured archives of the scientific documents. Each of these archives provides facilities to the user. One of these facilities is searching on the documents. An accurate search can greatly improve the usage of these online systems. To increase the accuracy of the search result, it is necessary to determine the scientific field of articles. Classifying large volumes of scientific resources in different fields is very time-consuming. Using machinery methods can be a solution to reduce the severity of the task. The main contribution of this paper is to provide a classification model to classify Persian scientific articles. Although in previous studies, the classification task has been mainly used for simple texts, in this study, the neural network-based classification models, such as convolutional and perceptron neural networks, are used with the contextualized semantic representation, such as ParsBERT; and the results are compared with the other common method utilized for vectorization, namely Word2Vec. To this end, we use the data from the General Portal of Humanities, which includes various articles in the Humanities and each article contains the label of the field. One of the neural network characteristics is that a set of hidden features from the data in the vector space is created and used to train the model. According to the experimental results, the Perceptron classifier that utilized ParsBERT representation obtained the highest performance which is 74.71% based on the Micro F-score, and 72.55% based on the Macro F-score. از دهه 1380 شمسی، نگارش و انتشار مقالات علمی در ایران سرعت بسیار زیادی یافته‎ و سبب شده افزون ‌‌بر سازمان‎های دولتی مانند «ایرانداک» و «سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران»، سامانه‌های برخط متعدد دیگری چون «پرتال جامع علوم انسانی»، «نورمگز»، «مگ‌ایران»، «علم‌نت»، «سیویلیکا» و غیره اقدام به مدیریت دانش و تهیه بایگانی‌های ساختارمند مستندات علمی کنند. هر کدام از این بایگانی‌ها امکاناتی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. یکی ‌از این امکانات، قابلیت جست‌وجوست و جست‌وجوی دقیق می‌تواند بر کاربریِ این سامانه‌ها تأثیر به‌سزایی بگذارد. برای افزایش دقت جست‌وجو نیاز است حوزه علمی مقالات مشخص شود. دسته‌بندی حجم زیاد منابع علمی در حوزه‌های مختلف بسیار زمان‌بر است و استفاده از روش‌های ماشینی به‌عنوان یک راه‌حل می‎تواند از این کار طاقت‌فرسا بکاهد. هدف اصلی این مقاله ارائه یک مدل دسته‌بندی برای تعیین حوزه مقالات علمی است. اگرچه در پژوهش‌های پیشینِ دسته‌بندی، به‌طور عمده، الگوریتم‌های دسته‌بندیِ متداول برای متن ساده به‌کار رفته‌اند، در این پژوهش تلاش می‌شود افزون ‌بر استفاده از این دسته‌بندی‌ها، از دسته‌بندهای مبتنی‌ بر شبکه عصبی، مانند شبکه عصبی «پیچشی» و «پرسپترون»، به ‌همراه بازنمایی معنایی مبتنی ‌بر بافت، مانند «پارس‌برت» استفاده شود و نتایج آن با سایر روش‌های متداول در ساخت بردار مستندات، مانند «ورد2وک» مقایسه شود. برای این هدف، از داده‌های «پرتال علوم انسانی» که دربرگیرنده مقالات متنوع علوم انسانی است، استفاده می‌کنیم. ویژگی این داده مشخص ‌بودن حوزه تخصصی هر مقاله است. یکی ‌از ویژگی‌های شبکه عصبی این است که برایندی از ویژگی‌های نهفته از داده در فضای برداریِ ساخته‌شده شکل می‌گیرد و برای آموزش مدل استفاده می‌شود. بر اساس نتایج عملی، دسته‌بند «پرسپترون» مبتنی ‌بر «پارس‌برت» بالاترین کاراییِ 71/74 درصدی بر اساس امتیاز F میکرو و کارایی 55/72 درصدی بر اساس امتیاز F ماکرو را به‌‌دست آورده ‌است

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699699_a7fbcd1f57f3a04e3da6cdba0c3d156c.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 A Persian Citation Parsing Method Using Support Vector Machine تجزیه متون استنادی در زبان فارسی با استفاده از ماشین بردار پشتیبان 1268 1245 699700 10.35050/JIPM010.2022.009 FA نصراله پاک‌نیت پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران؛ ایران. جلال‌الدین نصیری دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد؛ ایران. Journal Article 2022 12 10 Human users can easily divide a bibliographic reference to its constructing fields such as authors, title, journal, year, etc. However, due to the variations in formats and errors made by the authors in citing documents, it is difficult to automate this task. There exist many solutions for this problem, known as citation parsing problem in the literature, however, none of them is compatible with Persian language. This is mainly due to high language-sensitivity of these solutions. Considering the important role of citation parsing in tasks such as autonomous citation indexing and information retrieval, in this paper, we propose an intelligent method for citation parsing in Persian language. The proposed method uses the support vector machine (SVM) classification method as its core. The results of testing the proposed method using a dataset designed for this task show 95% in average for precision, recall and F1 measures for extracting different fields from a bibliographic reference which is quite plausible. یک متن استنادی را می‌توان به‌عنوان مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها مانند نام نویسندگان، عنوان، محل نشر، سال نشر، شماره صفحات و ... در نظر گرفت. در حالی که تجزیه متون استنادی موجود در انتهای یک مدرک علمی توسط کاربر انسانی به‌راحتی انجام‌پذیر است، تنوع موجود در شیوه‌های استناددهی در کنار اشتباهات رخ‌داده توسط نویسندگان در نگارش این متون، خودکارسازی انجام این عملیات را دشوار نموده است. روش‌های زیادی برای خودکارسازی تجزیه متون استنادی ارائه شده، اما این روش‌ها وابسته به زبان بوده و امکان به‌کارگیری یک روش ارائه‌ شده برای یک زبان در زبانی دیگر منجر به نتایجی اشتباه می‌شود. تحقیقات صورت‌گرفته بیانگر آن است که تاکنون هیچ روشی برای خودکارسازی تجزیه متون استنادی در زبان فارسی ارائه نشده است. با توجه به این مهم و نقش گسترده این مسئله در ساخت خودکار شبکه‌های استنادی مدارک علمی و فرایندهای بازیابی اطلاعات، در این مقاله به این مسئله پرداخته شده و با استفاده از روش یادگیری ماشین بُردار پشتیبان به‌عنوان یک دسته‌بند چنددسته‌ای، یک روش هوشمند برای مسئله تجزیه متون استنادی در زبان فارسی ارائه شده است. با توجه به اهمیت انتخاب ویژگی‌های مناسب برای استفاده در دسته‌بند ماشین بُردار پشتیبان، در این پژوهش این مهم با توجه به ویژگی‌های استفاده‌شده در زبان انگلیسی و ویژگی‌های زبان فارسی و ارجاع‌دهی در این زبان انجام شده است. نتایج پیاده‌سازی و آزمایش روش پیشنهادی با استفاده از مجموعه داده‌ای ایجادشده در این پژوهش نشانگر مقدار 95/0 برای پارامترهای دقت، فراخوانی و اف-1 است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699700_9fd631cb97c4bd23974d1b0208a49b8b.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Developing a model for evaluating online stores based on the Delone and McLean model ارایه مدل ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی بر اساس مدل دلون و مک‌لین 1269 1292 699701 10.35050/JIPM010.2022.010 FA ریحانه حکیم‌زاده دانشگاه شیراز، شیراز، ایران جواد عباسپور بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2022 12 10 At present, most of the daily shopping of people is done through systems and online stores. Therefore, providing a model for evaluating systems and online stores in order to boost the business market and the competitive environment between systems and online stores will be very important. The main purpose of this study is to provide a model for evaluating these systems. Initially, resources related to the evaluation of online store websites and the models used for them were collected and reviewed. Then, using qualitative content analysis, the concepts available in online store websites were extracted and categorized into thematic items. Finally, the obtained themes were adapted to the main dimensions of Delon and McLean model. Lavshi content validity method was used to confirm the validity of the evaluation model and Cronbach's alpha coefficient was used for reliability. According to the five main dimensions of Delon and McLean model, the evaluation model of systems and online stores was presented in 44 appropriate items. In terms of system quality 7 items, information quality 11 items, service quality 18 items, user use and satisfaction 6 items, and personal effects 2 items were approved. Given that the creation and use of online stores in Iran is still a new subject and online shopping through the website of online stores is constantly expanding, it is necessary to provide systems and online stores evaluation model to improve service delivery and online business prosperity. Therefore, applying all appropriate and accepted criteria in the model of this research is very important. In general, by reviewing the obtained items, it seems that in addition to ensuring the credibility of the online store to buy from it, it is very important to pay attention to the user interface and customer relationship management system. In addition, many items such as the existence of search tools, proper categorization of goods in order to facilitate customer interaction with the system and the online store indirectly indicate the importance of the user interface. هدف اصلی این پژوهش ارائه مدلی برای ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی است. بخش عمده خریدهای روزمره جامعه در شرایط فعلی از طریق این سامانه‌ها انجام می‌شود. ارائه مدل ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی بر اساس مدل «دلون و مک‌لین» در راستای رونق بازار کسب‌وکار و فضای رقابتی میان سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی بسیار حائز اهمیت خواهد بود. پژوهش حاضر به‌ لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر رویکرد از نوع کمی و کیفی (آمیخته) تحقیقات توصیفی تحلیلی است. در این پژوهش از دو روش مطالعه کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. در آغاز با روش کتابخانه‌ای به مطالعه متون مربوط به ارزیابی وبگاه‌های فروشگاه‌های اینترنتی و مدل‌های استفاده‌شده برای آن‌ها و سپس، با تحلیل محتوای کیفی به استخراج معیارهای موجود در وبگاه‌های فروشگاه‌های اینترنتی و دسته‌بندی موضوعی معیارهای به‌دست‌آمده پرداخته شد. سرانجام، با ابعاد اصلی مدل «دلون و مک‌لین» انطباق داده شد. برای تأیید روایی مدل ارزیابی از روش اعتبارسنجی روایی محتوایی «لاوشی» و برای پایایی از ضریب آلفای «کرونباخ» استفاده گردید. ارائه مدل ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی با توجه به ابعاد اصلی پنج‌گانه مدل «دلون و مک‌لین» در 44 معیار مناسب برای ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی نمایان گردید. در بعد کیفیت سامانه 7 معیار، کیفیت اطلاعات 11 معیار، کیفیت خدمات 18 معیار، استفاده و رضایت کاربر 6 معیار، و تأثیرات فردی 2 معیار ارائه و تأیید گردید. با توجه به این‌که در ایران ایجاد و استفاده از فروشگاه‌های اینترنتی هنوز موضوعی نوپاست و خریدهای اینترنتی از طریق وبگاه فروشگاه‌های اینترنتی دائم در حال گسترش است، ارائه مدل ارزیابی سامانه‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی برای بهبود ارائه خدمات و رونق کسب‌وکار اینترنتی ضروری خواهد بود. این است که به‌کارگیری تمام معیارهای مناسب و مورد پذیرش قرارگرفته در مدل این پژوهش، بسیار حایز اهمیت است. آنچه در نگاه کلی و با مرور معیارهای به‌دست‌آمده به نظر می‌رسد، در کنار اطمینان‌بخشی یه اعتبار فروشگاه اینترنتی به‌منظور خرید از آن، توجه به رابط کاربری و سامانه مدیریت ارتباط با مشتری بسیار حایز اهمیت است. بسیاری از معیارها، نظیر وجود ابزار جست‌وجو، و دسته‌بندی مناسب کالاها در راستای ساده‌ترکردن ارتباط مشتری با سامانه و فروشگاه اینترنتی است و به‌طور غیرمستقیم بر موضوع اهمیت رابط کاربری دلالت دارد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699701_dca4d3f2a26fcb58fd4134704b5f738b.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 The Impact of Data Lack and Data Sparsity on the Effectiveness of the Results of the RICeST Journal Finder Results: A Case Study in the Field of Engineering تأثیر کمبود و پراکندگی داده بر اثربخشی نتایج سامانه ژورنال‌یاب رایسست: مطالعه موردی حوزه فنی و مهندسی 1293 1318 699702 10.35050/JIPM010.2022.011 FA نرجس ورع مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران. مهدیه میرزابیگی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-3256-3153 هاجر ستوده گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-7949-7165 سیدمصطفی فخراحمد گروه مهندسی و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، دانشگاه شیراز، ایران 0000-0002-9517-0541 نیلوفر مظفری مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران Journal Article 2022 12 10 Several factors are involved in the production and presentation of recommender systems.The aim of this study was to investigate the effect of the two challenges lack and sparsity of data on the effectiveness of the proposed results of the RICeST Journal Finder. The corpus includes more than 15,000 articles from technical and engineering publications in the period 2013 to 2017, which have been collected from their website. Textual elements of these articles were extracted, normalized and processed, and a research body database was created. Based on the number of collected articles, by using Cochran's formula, 400 basic articles that previously published in related to the topic of each journal were selected in a random-proportional method. Title and abstract of these articles as a query, in order to receive the system journals suggested, to print the article in two stages of before and after improving the two challenges of lack and sparsity of data in the test corpus. The suggested results in each step were saved in Excel. Finally, the effectiveness of the system results in each stage was determined by Leave-one-out Cross-Validation method and based on the accuracy criterion in k. The relative abundance of categories showed that, in the current situation, the target journal was suggested in only 26% of searches in the first 3 ranks. After enriching, normalizing and processing the data and thus improving the lack of data challenge, although 30% of the results were still rated above 10; but the accuracy of the results in the first 3 ranks increased by 15%. Also, after thematically categorizing the data with the aim of improving the sparsity challenge, 30% increase in the accuracy of the system results in the first 3 ranks compared to the previous step was achieved. The results of this study showed that enriching the database, improving the processing process and thematic classification of data in RICeST journal finder can reduce the two challengs lack and sparsity of data and increase the effectiveness of the proposed results of this systems. عوامل متعددی از مجموعه‌ عناصر تشکیل‌دهنده سامانه‌های پیشنهاددهنده در تولید و ارائه پیشنهاد دخیل هستند. مطالعه حاضر، با هدف شناخت تأثیر دو چالش کمبود و پراکندگی داده بر اثربخشی نتایج پیشنهادی سامانه ژورنال‌یاب «رایسست» انجام شده است. بدین منظور، بیش از 15000 مقاله از نشریه‌های فنی و مهندسی در بازه زمانی 1392 تا 1396 از وب‌سایت نشریه‌ها گردآوری شد. در مرحله بعد عناصر متنی این مقاله‌ها شامل عنوان، چکیده و واژه‌های کلیدی استخراج، نرمال‏سازی و پردازش شد و پایگاه داده‌پیکره پژوهش ایجاد گردید. بر اساس تعداد مقاله‌های گردآوری‌شده، با استفاده از فرمول «کوکران» تعداد 400 مقاله پایه، که پیش از این در نشریه‌های مرتبط با موضوع منتشر شده بودند، به ‌روش تصادفی-تناسبی انتخاب شد. عنوان و چکیده این مقاله‌ها، به‌منظور دریافت نشریه‌های پیشنهادی سامانه، جهت چاپ مقاله در دو مرحله پیش و پس از بهبود دو چالش کمبود و پراکندگی داده به‌عنوان پرسمان وارد سامانه شد. سپس، نتایج پیشنهادی در هر مرحله در قالب فایل «اکسل» ذخیره گردید. سرانجام، ‌میزان اثربخشی نتایج سامانه در هر مرحله به‌ روش اعتبارسنجی یک‌طرفه و بر اساس معیار دقت در k تعیین شد. فراوانی نسبی رده‌ها نشان داد که در وضعیت موجود، نشریه هدف تنها در 26 درصد از پرسمان‌ها در 3 رتبه نخست پیشنهاد شده است. در راستای بهبود چالش کمبود داده با غنی‌سازی، نرمال‌سازی و پردازش داده‌ها اثربخشی نتایج در 3 رتبه نخست به ‌میزان 15 درصد افزایش یافت. اما همچنان در بیش از 30 درصد پرسمان‌ها، نشریه هدف در رتبه 10 و بالاتر پیشنهاد شده بود. بنابراین، در مرحله بعد، به‌منظور بهبود چالش پراکندگی، دسته‌بندی موضوعی داده‌ها انجام و افزایش 30 درصدی اثربخشی نتایج نسبت به مرحله پیشین در 3 رتبه نخست حاصل گردید. بر این اساس، یکی از عواملی که منجر به کاهش اثربخشی نتایج پیشنهادی سامانه ژورنال‌یاب «رایسست» می‌شود، کمبود و پراکندگی داده‌هاست که با غنی‌سازی پایگاه داده، بهبود فرایند پردازش، و دسته‌بندی موضوعی داده‌ها می‌توان با این دو چالش به ‌میزان قابل توجهی مقابله کرد و اثربخشی نتایج پیشنهادی سامانه را بهبود بخشید.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699702_0cfc089cb40afee172711bb3a45fbd8c.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 37 4 2022 06 22 Development of a model for estimating and classifying the educational performance of undergraduate students using a combination of multilayer neural networks (Case study: Qom University) توسعه مدلی برای تخمین و دسته‌بندی عملکرد آموزشی دانشجویان کارشناسی با استفاده از ترکیب شبکه‌های عصبی چندلایه (مطالعه موردی: دانشگاه قم) 1350 1319 699703 10.35050/JIPM010.2022.012 FA هدیه مهدوی گروه مهندسی صنایع؛ دانشکده فنی و مهندسی؛ دانشگاه قم؛ قم، ایران جلال رضائی نور گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0002-3759-2607 محمد امینی دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران Journal Article 2022 12 10 Students’ growth and development have always been considered important by the education system as they are the future assets of their country. Although many students can flourish their talents and creativity, we are faced with a large number of students each year whose talents are squandered leading them to a position far from success. Today, with the more students entering in different academic levels and the variety of study disciplines, the necessity to properly guide students is felt more than ever. For this purpose, educational data mining has received special attention from the educational system’s officials in recent years. So far, various classification methods and techniques in data mining and machine learning have been used to predict student performance. However, these individual classifiers have limitations such as complexity and instability for predicting performance in the education process. To tackle this problem, ensemble classification has been proposed as a new and efficient method. Ensemble classification systems combine the results of several individual classifiers to provide a model with better performance. In this paper, a new Ensemble classification system is presented using multilayer neural networks and SOM clustering in order to estimate and classify the grade point average of undergraduate students. In addition, we used averaging and majority voting as combination methods for aggregating the results of individual classifiers. Evaluation results on real university data show that our proposed ensemble system provides better accuracy and performance compared to prevalent individual classification methods. Also, the proposed ensemble system obviously outperforms other popular ensemble methods in classifying students’ GPA. رشد و پیشرفت دانشجویان به‌عنوان سرمایه‌های آینده کشور همواره مورد توجه و اهمیت نظام آموزش و پرورش بوده است. چه بسیار دانشجویانی که خلاقیت و استعدادشان شکوفا شده و در مقابل، سالیانه با تعداد کثیری از دانشجویان مواجه هستیم که استعدادهایشان تلف شده و از موفقیت دور مانده‌اند. امروزه، با افزایش دانشجویان در مقاطع مختلف دانشگاهی و تنوع رشته‌های تحصیلی، لزوم هدایت صحیح دانشجویان بیشتر از پیش احساس می‌شود. بدین‌منظور، داده‌کاوی آموزشی در سال‌های اخیر مورد توجه ویژه مسئولان نظام آموزش و پرورش قرار گرفته است. تاکنون روش‌ها و تکنیک‌های دسته‌بندی متنوعی در حوزه داده‌کاوی و یادگیری ماشین به‌منظور دسته‌بندی و پیش‌بینی عملکرد دانشجویان به‌کار رفته است. اما این دسته‌بندهای منفرد برای پیش‌بینی عملکرد در فرایند آموزش، دارای محدودیت‌هایی از قبیل پیچیدگی و عدم ثبات است. برای مقابله با این مشکل، دسته‌بندهای جمعی به‌عنوان روش‌های نوین و کارآمد مطرح می‌شوند. سیستم‌های دسته‌بندی جمعی نتایج چندین دسته‌بندی منفرد را ترکیب می‌کنند و مدلی با عملکرد بهتر ارائه می‌دهند. در این پژوهش یک دسته‌بند جمعی جدید با استفاده از شبکه‌های عصبی چندلایه و خوشه‌بندی SOM به‌منظور تخمین و دسته‌بندی معدل دانشجویان دوره کارشناسی ارائه‌ شده است. همچنین، از روش ترکیبی میانگین‌گیری و رأی اکثریت برای ترکیب نتایج دسته‌بندهای منفرد استفاده‌ شده است. نتایج ارزیابی بر روی داده‌های واقعی دانشگاه نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی ارائه‌شده در این پژوهش دقت و کارایی بیشتری نسبت به روش‌های دسته‌بندی منفرد مشهور و پرکاربرد دارد. همچنین، مدل پیشنهادی در مقایسه با روش‌های جمعی معروف، عملکرد بهتری در دسته‌بندی معدل دانشجویان داشته است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699703_963550b293802d62f376df79acca1a26.pdf