پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Drawing Knowledge Map & Skills of the Librarians Based on Max Weber's Ideal Type Model: A case studyترسیم نقشه دانش و مهارت کتابداران براساس مدل ایدهآل تیپ ماکسوبر: مطالعه موردی52970639510.22034/jipm.2023.706395FAزهراجعفرزاده کرمانیدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)؛ مشهد، ایرانمریمعندلیببیمارستان کودکان اکبر؛ مشهد، ایران0009-0009-9377-6126Journal Article20220709Knowledge map is a knowledge management tool, through which information about the location of knowledge deployment and knowledge resources ranging from people possessing knowledge, documents, and databases is given to the organization's users. Knowledge map determines the expertise and knowledge required by people with the location of its deployment in the organization. The main purpose of this study was to map the knowledge and skills of the librarians of Astan Quds Razavi central library based on Max Weber's Ideal Type Model.
This study was of applied form and its procedure was descriptive-analytic survey. The population included 39 librarians working at the central library of Astan Quds Razavi with an Associate degree in Knowledge and information science and had a librarian position. Researcher’s made questionnaire was used as the data collection instrument with a return rate of 100 percent. In addition to the questionnaire, the checklist created by Shamsi (2012) was used by the researcher in order to collect data.
The findings showed that in the librarians’ general skills section, the highest mean was of administrative abilities such as office automation, text editing ability, etc. (mean 2.53), and language skills (mean 1.03), accounting (mean 0.55) and computer (mean 2.33). In examining the specialized knowledge and skills required of the librarians of different sections of the central library of Astan Quds Razavi, it was found that the librarians had the knowledge and skills needed to work in the study halls sections (3.89 on average), and the library (with an average of 3.89). Also found library circulation (4.2), membership (mean 3.77), cataloging (mean 3.42), collection (mean 3.25) and audiovisual mean (mean 3.79), and librarians have a knowledge vacuum for working in the digital library (2. 63 average) and stencils (1.68 average).
Findings from the Librarian Knowledge and Skills Index based on the Ideal Model showed that most librarians (22) were in Type 1 (High Knowledge and Skills). Also found that none of the librarians are in Type 2 (high knowledge and low skill), but 12 in Type 3 (low knowledge and high skill), and 5 in Type 4 (low knowledge and skill).نقشة دانش یک ابزار مدیریت دانش است و از طریق آن به کاربران سازمان، اطلاعاتی در خصوص محل استقرار دانش و منابع دانشی اعم از افراد صاحب دانش، اسناد و منابع و پایگاههای اطلاعات داده میشود. نقشه دانش تخصصها و دانش مورد نیاز افراد را با محل استقرار آن در سازمان مشخص میکند. از این رو، هدف اصلی پژوهش حاضر ترسیم نقشه دانش و مهارت کتابداران کتابخانة مرکزی «آستان قدس رضوی» بر اساس مدل ایدهآل تیپ «ماکسوبر» است.
پژوهش حاضر کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. جامعه پژوهش، کتابداران کتابخانه مرکزی «آستان قدس رضوی» است که در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و یا دکتری در رشته علم اطلاعات و دانششناسی تحصیل نموده و دارای حکم کتابدار بودند. بهدلیل حجم پایین نمونه (39 نفر)، پژوهش بهصورت سرشماری انجام گرفت و درصد بازگشت پرسشنامه 100 درصد بود. دادههای مورد نیاز پژوهش بهوسیله سیاهة وارسی «شمسی» (1391) و پرسشنامه محققساخته (تأیید روایی و پایایی ابزارگردآوری دادهها با استفاده از روش اعتبار محتوا و آلفای کرونباخ 9/0) گردآوری گردید و با استفاده از آمار توصیفی و به کمک نرمافزار «اسپیاساس» 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
«مهارتهای عمومی» کتابداران کمتر از حد متوسط (3)، با مقدار (61/1) است و بیشترین مهارت آنها در «تواناییهای اداری» (53/2) است. همچنین، نتایج حاکی از آن بود که دانش و مهارت تخصصی کتابداران بالاتر از حد متوسط (33/3) است که بیشترین میزان آن مربوط به فعالیتهای بخش «گردش کتاب» (2/4) است. یافتههای منتج از نقشه دانش و مهارت کتابداران بر اساس مدل ایدهآل تیپ نشان داد که بیشتر پاسخدهندگان (21 نفر) در تیپ 1 قرار دارند، که به معنای دانش و مهارت بالای آنهاست. در مقابل، بهدلیل رسمی و با سابقه بودن کتابداران، هیچیک از پاسخدهندگان در تیپ 2 که نشاندهنده مهارت کم و دانش بالاست، قرار نگرفته بودند. همچنین ترسیم نقشه دانش نشان داد که 12 نفر در تیپ 3 که نشاندهنده مهارت بالا و دانش کم است، قرار گرفتند. در تیپ 4 نیز که بیانگر مهارت و دانش کم است، 5 نفر قرار گرفتند. انتظار میرود کتابدارانی که در این تیپ قرار میگیرند نسبت به ارتقای سطح دانش مورد نیاز برای ادامة ارائه خدمت در سمت پیشین خود و جلوگیری از حذف رقابتی اقدام نمایند. همچنین از مدیران انتظار میرود که بسترهای لازم را برای ارتقای سطح دانش مورد نیاز کتابداران بخشهای مختلف ایجاد کنند.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706395_ad598a14ea5c9d9660b25da30c813514.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Predicting Iran's Scientific Collaboration Trend in the Light of Joining International Treaties: Simulating Possible Scenarios Using an Agent-based Modeling Approachپیش بینی روند همکاری های علمی ایران در پرتو پیوستن به معاهدات بین المللی: شبیه سازی سناریوهای محتمل با رویکرد مدلسازی عامل محور316170480210.22034/jipm.2023.704802FAمهساصادقی نژادگروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.محسننوغانی دخت بهمنیدانشکده ادبیات و علوم انسانی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایراناحمدرضااصغرپور ماسولهگروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.Journal Article20230130During the last two decades, some international treaties have played a decisive role in facilitating scientific collaboration between member countries. For this reason, this study aims to predict the effect of Iran's membership in these treaties on three things: first, the amount of scientific collaboration between Iran and the members of each treaty; second, the total amount of Iran's international scientific collaboration; third, the extent of Iran's dependence on scientific collaboration with the USA as the most key actor in the international scientific collaboration network. According to the background, the treaties that have a significant impact on international scientific collaboration are G7, G20, EU, OECD, OPEC, APEC, and BRICS. This study is based on the simulation method (with an agent-based modeling approach). This method was used to simulate the network of scientific collaboration between independent countries with more than one million people in the period of 2023-2042. The secondary data required for the simulation were collected from the Web of Science database and the United Nations database. Hypotheses related to possible scenarios were tested based on difference-in-difference statistical model. All calculations, including network simulation and hypothesis testing, were performed in the R software environment. The findings showed that Iran's joining G20, OECD, and APEC will significantly increase Iran's scientific collaboration with the members of each treaty. However, Iran's membership in the BRICS will not have a significant effect on its collaboration with the BRICS members. Also, Iran's joining each of these four treaties will significantly increase the total amount of Iran's international scientific collaboration. However, the increase in the G20 scenario is higher, and in the BRICS scenario is lower than other treaties. At the same time, Iran's membership in G20 and BRICS will lead to a significant increase in Iran's dependence on collaboration with the USA. In return, Iran's membership in OECD and APEC will play a significant role in reducing Iran's dependence on collaboration with the USA. Another advantage of Iran's membership in the OECD is strengthening its collaboration with two of the key players in Europe (France and Italy). One of the side benefits of Iran's joining APEC is the significant increase in its collaboration with the key player in East Asia (China). The results indicated that Iran's joining OECD and APEC will help to increase Iran's visibility in the international scientific collaboration network and reduce Iran's dependence on collaboration with the USA.طی دو دهه اخیر، برخی از معاهدات بینالمللی نقش تعیینکنندهای در تسهیل همکاری علمی بین کشورهای عضو ایفا نمودهاند. به همین جهت مطالعه حاضر در صدد پیشبینی اثر عضویت ایران در این نوع معاهدات بر سه مورد است: اول، میزان همکاری علمی ایران با اعضای هر معاهده، دوم، میزان کل همکاریهای علمی بینالمللی ایران، و سوم، میزان وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا بهعنوان کلیدیترین کنشگر شبکه همکاری علمی بینالمللی. بر اساس پیشینه پژوهش، معاهداتی که تأثیر معناداری بر روابط همکاری علمی بین کشورها دارند عبارتاند از: «جی هفت»، «جی بیست»، «اتحادیه اروپا»، «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، «اوپک»، «اَپک» و «بریکس». این مطالعه مبتنی بر روش شبیهسازی (با رویکرد مدلسازی عاملمحور) است. از این روش برای شبیهسازی شبکه همکاریهای علمی بین کشورهای مستقل دارای بیش از یک میلیون نفر جمعیت در بازه 2023-2042 استفاده شد. دادههای ثانویه مورد نیاز برای شبیهسازی از پایگاه «وبآوساینس» و پایگاه داده «سازمان ملل» گردآوری شد. فرضیات مرتبط با سناریوهای محتمل بر مبنای مدل آماری «تفاوت در تفاوت» آزمون شدند. کلیه محاسبات اعم از شبیهسازی شبکه و آزمون فرضیات در محیط نرمافزار <em>R</em> انجام شد. یافتههای پژوهش نشان داد که پیوستن ایران به «جی بیست»، «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی» و «اَپک» سبب افزایش معنادار همکاری علمی ایران با اعضای هر کدام از این معاهدات خواهد شد. اما عضویت در «بریکس» تأثیر معناداری بر همکاری ایران با اعضای این معاهده ندارد. همچنین، پیوستن ایران به هر کدام از این چهار معاهده موجب افزایش معنادار میزان کل همکاریهای علمی بینالمللی ایران خواهد شد. با وجود این، میزان افزایش حاصل در سناریوی «جی بیست» بیشتر و در سناریوی «بریکس» کمتر از سایر معاهدات است. در همان حال، عضویت ایران در «جی بیست» و «بریکس» منجر به افزایش معنادار وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا خواهد شد. در مقابل، عضویت ایران در «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی» و «اَپک» نقش بارزی در کاهش وابستگی ایران به همکاری علمی با آمریکا خواهد داشت. مزیت دیگر عضویت ایران در «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، تقویت همکاریهایش با دو مورد از کنشگران کلیدی اروپا (فرانسه و ایتالیا)ست. از مزایای فرعی پیوستن ایران به «اَپک» نیز افزایش معنادار همکاریهای علمی ایران با کنشگر کلیدی شرق آسیا (چین) است. نتایج حاکی از این است که پیوستن ایران به «اَپک» و «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، هم به افزایش رؤیتپذیری آن در شبکه همکاری علمی بینالمللی و هم به کاهش وابستگیاش به همکاری علمی با آمریکا کمک خواهد نمود.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_704802_d8b93a6b92e931f926518f69041931ed.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Evaluation Policies and Criteria of Humanities Scientific Outputs from Experts' Point of View: a Case Study of Language and Literature Fieldsسیاستها و معیارهای ارزیابی بروندادهای علمی علوم انسانی از دیدگاه متخصصان: مطالعه موردی رشتههای زبان و ادبیات6310070551910.22034/jipm.2023.705519FAالههابراهیمی درچهگروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایرانعلیمنصوریگروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایران0000-0003-4047-2697میتراپشوتنی زادهگروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایران0000-0003-1973-3856علی اصغرمیرباقری فردگروه زبان و ادبیات فارسی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایراناحمدشعبانیگروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه اصفهان؛ اصفهان، ایرانJournal Article20230129Considering the function of humanities and its comparison with other sciences, this research seeks to examine the scientific outputs and the weight of each evaluation criteria and indicators, and the relationship between each output and criteria in the evaluation of these sciences especially in language and literature. In terms of purpose, the research is applied, and in terms of the research implementation process it is of a sequential and exploratory type. The steps of the work are as follows: 1. Identification and weighting of scientific outputs through the three steps of the library method, conducting interviews, and the Analytical Hierarchy Process (AHP); 2. Identifying the evaluation criteria of scientific outputs with the library method; and 3. determining priorities for evaluating scientific outputs through concurrent function deployment (CFD). Based on the findings, scientific outputs were divided into two categories: 1. Formats: scientific journal article, conference article, book, research project, and dissertation/thesis; 2. Activity: in policy-making, social (scientific-promotional), social (media), and economic contexts. Evaluation criteria are also divided into 8 categories: platform for creation, presentation and publication; writing structure; content; impact in online environment; scientific impact; social impact; economic impact; and cultural impact, each of which includes indicators. Finally, outputs and criteria have been prioritized according to three approaches and goals: production of science and promotion of knowledge foundations, applicability and responsiveness to society’s problems, literary creation/creative literature. Considering the importance and necessity of different evaluation of each field and discipline according to the nature of each one as an effective factor on the application and effectiveness of their scientific outputs, research policy makers can use a new approach in decision-making and establishing policies for evaluating the scientific outputs of the language and literature fields and humanities according to the results.با توجه به کارکرد علوم انسانی و تفاوت آن با علوم دیگر، این پژوهش بهدنبال بررسی بروندادهای علمی و وزن هر کدام، معیارها و شاخصهای ارزیابی، و رابطه هر برونداد و معیار در ارزیابی این علوم و بهطور خاص در حوزه زبان و ادبیات است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر فرایند اجرای پژوهش، از نوع ترکیبی متوالی اکتشافی طی سه مرحله است: 1. شناسایی و وزندهی بروندادهای علمی با روش کتابخانهای، انجام مصاحبه، و فرایند سلسلهمراتب تحلیلی (AHP)، 2. شناسایی معیارهای ارزیابی بروندادهای علمی با روش کتابخانهای، و 3. تعیین اولویتهای ارزیابی بروندادهای علمی از طریق استقرار عملکرد همزمان (CFD). بر اساس یافتهها، بروندادهای علمی به دو دسته تقسیم شد: 1. قالبها: مقاله نشریه علمی، مقاله همایش، کتاب، طرح پژوهشی، و پایاننامه/ رساله، 2. فعالیت: در عرصههای سیاستگذاری، اجتماعی (علمی-ترویجی)، اجتماعی (رسانهای)، و اقتصادی. معیارهای ارزیابی نیز به 8 دسته بستر ایجاد، ارائه و نشر؛ ساختار نگارشی؛ محتوا؛ اثرگذاری در فضای مجازی؛ اثرگذاری علمی؛ اثرگذاری اجتماعی؛ اثرگذاری اقتصادی؛ و اثرگذاری فرهنگی بروندادهای علمی تقسیم شد که هر کدام شامل شاخصهایی است. سرانجام، بروندادها و معیارها با توجه به سه رویکرد و هدف تولید علم و ارتقای بنیادهای دانش، کاربردی بودن و پاسخگویی به مسائل جامعه، و آفرینش ادبی/ ادبیات خلاق اولویتبندی شده است. نظر به اهمیت و ضرورت ارزیابی متفاوت هر حوزه و رشته بنا بر ماهیت هر کدام بهعنوان عاملی مؤثر بر کاربرد و اثرگذاری بروندادهای علمی آنها، سیاستگذاران پژوهشی میتوانند با توجه به نتایج، رویکردی تازه در تصمیمگیری و وضع سیاستهای ارزیابی بروندادهای علمی رشتههای زبان و ادبیات و حوزه علوم انسانی بهکار گیرند. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705519_aac6ce0442aca0392c4787abe9190017.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Constructing an Ontology of the Persian Stock Market and Financial Marketsساخت هستاننگاری بورس و بازارهای مالی فارسی10112970578110.22034/jipm.2023.705781FAمحمدحسینثمنیدانشکده صنایع و سیستمها؛ دانشگاه تربیت مدرس؛ تهران، ایرانامیرالبدویدانشکده صنایع و سیستمها؛ دانشگاه تربیت مدرس؛ تهران، ایرانJournal Article20221106It is very difficult to predict stocks and commodity price index due to the presence of many and influential uncertainties. With the help of the accumulated information available in the current digital age and the power of high-performance computing machines, there is a lot of focus on designing algorithms that can learn stock market trends and successfully predict stock prices. Therefore, it will be very useful to create appropriate knowledge bases in order to increase the accuracy and efficiency of these systems and to facilitate the routine of using conventional knowledge in machine learning systems. The purpose of this research is to develop a Persian ontology for modeling the stock market and identifying factors affecting the stock market. The created ontology will lead to the enrichment and completion of the capacities of the existing knowledge bases in this field. For this purpose, in this research, a domain-specific ontology has been developed in the field of stock market and financial markets, which was prepared in Persian language by the authors of this research. After introducing this ontology, the details of the steps required to collect relevant data, semi-automated development and evaluation of this knowledge resource are described. The constructed ontology includes 565 concepts, 496 hierarchical relationships, 137 non-hierarchical relationships, and 937 samples that have been evaluated with various criteria and have a favorable status. It seems that this ontology in the current conditions and according to the evaluated volume and quality, is quite suitable to be used as a source of knowledge to improve the performance of machine learning systems for stock forecasting, and it can also be used to training stock market analysts and creating a knowledge base for brokerages, improving the process of retrieving semantic information and helping to determine the investment strategies of individuals in investment funds.پیشبینی سهام و شاخص قیمت سهام و کالا بهدلیل وجود عدم قطعیتهای فراوان و تأثیرگذار بسیار دشوار است. با کمک اطلاعات انباشته موجود در عصر دیجیتال فعلی و قدرت ماشینهای محاسباتی قوی، تمرکز زیادی بر طراحی الگوریتمهایی وجود دارد که میتوانند روند بازار سهام را بیاموزند و قیمتهای سهام را با موفقیت پیشبینی کنند. بنابراین، ایجاد پایگاههای دانش مناسب در راستای افزایش دقت و بهرهوری این سیستمها و تسهیل روال استفاده از دانش عرفی موجود در سیستمهای یادگیری ماشینی بسیار مفید خواهد بود. هدف از این پژوهش توسعه هستاننگاری فارسی برای مدلسازی حوزه بورس و تشخیص عوامل تأثیرگذار بر بازار سهام است. هستاننگاری ایجادشده منجر به غنیسازی و تکمیل ظرفیتهای پایگاههای دانش موجود در این حوزه خواهد شد. بدین منظور در این پژوهش یک هستاننگاری خاص دامنه در حوزه بورس و بازارهای مالی توسعه دادهشده که به زبان فارسی توسط نویسندگان این پژوهش تهیه شده است. پس از معرفی این هستاننگاری، جزئیات گامهای مورد نیاز برای جمعآوری دادگان مرتبط، توسعه نیمهخودکار و ارزیابی این منبع دانش بیان میگردد. هستاننگاری ساختهشده شامل 565 مفهوم، 496 رابطه سلسلهمراتبی، 137 رابطه غیرسلسلهمراتبی و 937 نمونه است که با معیارهای مختلفی ارزیابی شده و وضعیت مطلوبی دارد. به نظر میرسد این هستاننگاری در شرایط فعلی و با توجه به حجم و کیفیت ارزیابیشده، برای استفاده بهعنوان منبع دانشی برای بهبود عملکرد سیستمهای یادگیری ماشین برای پیشبینی سهام بهطور کامل مناسب بوده و همچنین، میتوان از آن در جهت آموزش تحلیلگران بورس و ایجاد پایگاه دانش برای کارگزاریها، بهبود فرایند بازیابی اطلاعات معنایی و کمک به تعیین استراتژیهای سرمایهگذاری افراد در صندوقهای سرمایهگذاری استفاده نمود. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705781_39f0d14d317f3b285d1f5aba934790a6.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Feasibility Study of Ontological Development Using Semi-Automatic Method based on Lexical Frequency Analysis: A Case Study of “glaucoma”امکان سنجی توسعه هستی شناسی به روش نیمه خودکار مبتنی بر تحلیل بسامد واژگان: مطالعه موردی بیماری «گلوکوم»13115569859610.22034/jipm.2023.698596FAسمیهتمجیددانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم تحقیقات؛ تهران، ایرانفاطمهنوشین فرددانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم تحقیقات؛ تهران، ایرانملوک الساداتحسینی بهشتیپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران0000-0003-0059-6927نجلاحریریدانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم تحقیقات؛ تهران، ایرانفهیمهباب الحوائجیدانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم تحقیقات؛ تهران، ایران0000-0002-0247-6614Journal Article20221210Following recent trends in information management systems, conventional word-based information retrieval methods are changing to concept-based approaches by means of the broad application of ontologies. More specifically, the use of ontologies for knowledge management is significant in the medical sciences and human disease domains due to the diversity and necessity of information sharing between numerous data repositories such as medical records, health record systems, and so on. Furthermore, ontologies make natural language processing approaches more feasible by reducing semantic ambiguity and making concepts comprehensible to computer-based deductions. In this research, a semi-automated approach for ontology development is proposed, which assists in identifying structural components of an ontology and determining possible relations between them based on scientific text records. The proposed approach, in a general view, includes the gathering of a large volume of technical data in text format, processing, and extraction of results with a minimal contribution of human-based supervision. The processing stage is coded in Matlab code named TmbOnt_Alfa and applies two main techniques including word frequency and Lexico-Synactic patterns analysis, to identify concepts and relations, respectively. The role of the human supervisor is narrowed to entering target terms, eliminating unnecessary outputs, and finalizing the ontology structure. In order to evaluate the efficiency of the proposed method, a case study for ontological development in the field of glaucoma has been conducted, and results are compared with medical subject headings of MESH descriptors, the Persian medical thesaurus, ontology of diseases, and Bioassay ontology (BAO).
According to results, the developed ontology, when compared by Glaucoma entry, covered 80% of the medical titles in Mesh, 100% of the medical terms developed in the Persian Medical Thesaurus, and 100% of the Persian medical descriptors. Moreover, the resultant ontology structure is compatible with more than 90% of the same ontology represented in Bioassay and 57% of the ontology of diseases (DO). It also proposed an average of 30% more terms for existing ontological structures.
According to results, the developed ontology, when compared by Glaucoma entry, covered 80% of the medical titles in Mesh, 100% of the medical terms developed in the Persian Medical Thesaurus, and 100% of the Persian medical descriptors. Moreover, the resultant ontology structure is compatible with more than 90% of the same ontology represented in Bioassay and 57% of the ontology of diseases (DO). It also proposed an average of 30% more terms for existing ontological structures. تغییر رویکرد نظامهای اطلاعاتی از پردازش واژه به پردازش مفهوم، موجب توجه به هستیشناسیها شده است. در علوم پزشکی و بیماریهای انسان به لحاظ وجود تنوع در اصطلاحات و لزوم اشتراک اطلاعات از طریق نرمافزارهای مختلف مانند پروندههای پزشکی، سامانههای ثبت سوابق بهداشتی و ... بهکارگیری هستیشناسیها ضروری به نظر میرسد. در پژوهش حاضر، رویکردی نیمهخودکار برای توسعه هستیشناسی پیشنهاد شده است که میتواند با استفاده از ابزارهای متنکاوی، شناسایی مؤلفههای ساختاری هستیشناسی و تعیین نسبی روابط را از متون علمی تسهیل کند. مدل پیشنهادی در قالب کد نرمافزاری با نام اختصاری TmbOnt_Alfa ارائه شده است. این کد با استفاده از رابط کاربر، فایل متنی ورودی را فراخوانی کرده و پس از پردازش بر اساس تنظیمات، اصطلاحات کلیدی برای توسعة هستیشناسی را استخراج میکند. بهمنظور ارزیابی کارایی روش پیشنهادی، مطالعه موردی در حوزة بیماری «گلوکوم» با دادههای متنی مشتمل بر10،000 چکیده مقاله از «پابمد» بر مبنای جستوجوی واژگانی تهیه گردید. پس از مراحل پردازش، مفاهیم و ساختار سلسلهمراتبی هستیشناسی حاصل در نرمافزار «پروتژ» وارد شد. سرانجام، سنجش قیاسی هستیشناسی توسعهیافته با سرعنوانهای موضوعی پزشکی «مش»، «اصطلاحنامه وتوصیفگرهای پزشکی فارسی» و «هستیشناسی بیماریها» و «هستیشناسی زیستپزشکی» نشان داد که میانگین دقت مفاهیم و میانگین دقت مکانی مفاهیم بیش از 70 درصد با هستیشناسیهای بازنماییشده در پایگاههای معتبر هستیشناسی بیماریهای انسانی انطباق داشته و بهطور میانگین بیش از 30 درصد واژگان جدید برای افزودن به دامنه را فراهم کرده است.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_698596_f2fffd38823a252941df7862dce12f04.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923How to Process Specific Personal Data in EU Law and Examine it in the Iranian Legal Systemچگونگی پردازش دادهی شخصی خاص در حقوق اتحادیه اروپا و بررسی آن در نظام حقوقی ایران15719970640310.22034/jipm.2023.706403FAمهدیهلطیف زادهدانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران0000-0002-3424-4666سید محمد مهدیقبولی درافشاندانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران0000-0001-7604-7241سعیدمحسنیدانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایرانمحمدعابدیدانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایرانJournal Article20211011To provide comprehensive protection of personal data and data subjects, the General Data Protection Regulation (GDPR) has addressed various aspects. One of these protections is to pay attention to personal data that due to their sensitive nature, need more protection (specific personal data). This regulation sets out various requirements for the processing of specific personal data. These requirements include the principle of prohibition of sensitive personal data processing unless there is a legal exception. Another requirement is the need for official authority oversight and legal authorization to process personal data relating to criminal convictions and offences. Determining a certain age for consent to processing is also a requirement for protecting children's personal data. In this study, by explaining in detail these requirements and clarifying how specific personal data is processed in EU law, the protection of specific personal data in Iranian law has also been examined. The conclusion is that although Iranian law on personal data does not have an independent law to rely on to protect specific personal data, however, according to the laws and regulations, legal doctrine, principles of Iranian law, there are many requirements for the processing of specific personal data set out in the GDPR, also in Iranian law.در راستای حمایت جامع از دادههای شخصی و اشخاص موضوع داده، مقررات اروپایی مربوط به حفاظت از داده (GDPR) جنبههای مختلفی را مورد توجه قرار داده است. یکی از این حمایتها، توجه ویژه به دادههای شخصی است که بهدلیل ماهیت حساس (دادههای شخصی خاص) نیازمند حفاظت بیشتری است. این مقررات برای پردازش دادههای شخصی خاص که شامل دادههای شخصی حساس، داده شخصی مرتبط با امور کیفری و داده شخصی کودکان است، الزامات مختلفی را مقرر نموده است. این الزامات از جمله اصل ممنوعیت پردازش دادههای شخصی حساس است، مگر اینکه استثنای قانونی وجود داشته باشد. الزام دیگر، ضرورت وجود نظارت مرجع رسمی و جواز قانونی برای پردازش دادههای شخصی مرتبط با امور کیفری است. همچنین تعیین سن معین برای رضایت به پردازش نیز از الزامات پیشگفته برای حمایت از دادههای شخصی کودکان است. این پژوهش با تبیین تفصیلی الزامات پیشگفته و شفافسازی چگونگی پردازش داده شخصی خاص در حقوق اتحادیه اروپا، حمایت از داده شخصی خاص در حقوق ایران را نیز مورد بررسی قرار داده است. بررسیهای انجامشده حکایت از این دارد که گرچه حقوق ایران در خصوص دادههای شخصی قانونی مستقل ندارد تا برای حمایت از دادههای شخصی خاص به آن استناد شود، ولی میتوان با توجه به قوانین و مقررات موجود، نظریات دکترین، مبانی حقوق ایران، بسیاری از الزامات پردازش داده شخصی خاص موجود در مقررات اروپایی را در حقوق ایران نیز جاری دانست. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706403_b34062f7877de015dc50fa285532e0d2.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Designing an Expert System for Information Technology Sourcing Decision Making (Case study: Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc))طراحی سیستم خبره برای تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات (مورد مطالعه: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک))20124070452510.22034/jipm.2023.704525FAحمید رضاخدمتگزارپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران0000-0003-2259-9811لیلانامداریانپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران0000-0002-1411-6368Journal Article20230129One of the questions that institutions in the field of information technology are facing is how to get the services, products, equipment and materials they need? Relying on internal capabilities and resources (insourcing) or benefiting from external capabilities and resources (outsourcing) are the two main methods of acquiring services, products, equipment and materials needed by a business to achieve its goals. It is generally referred to as sourcing. Lack of financial resources and provision of expert human resources is one of the main issues of institutions in sourcing information technology systems, services and equipment, which has caused institutions to look for a pre-reliable and systematic procedure to choose between sourcing methods in response to this question. Based on this issue, this research aims to design an expert system for information technology sourcing decisions and apply it to the study of the Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc) as a case. In order to achieve this goal, in the first step, 1- identifying the factors affecting the sourcing of information technology systems, services and equipment, and 2- designing an expert system for making information technology sourcing decisions. In this step, by using collection tools including library study and nominal group with experts and decision makers in the field of information technology in order to make a sourcing decision between the two options of external sourcing (outsourcing) and internal sourcing (insourcing), the legal and decision making framework in the form of a expert system was designed and presented with tacit knowledge extraction, inference engine, comparison and prioritization structure, legal structure and execution process components. In the second step, in order to show the validity, the design and implementation of the prototype was considered as one of the validation methods. In this step, after designing the prototype, the decision-making process for 10 potential activities (projects) of IranDoc Information Technology Center was used. The results showed that the designed expert system meets the objectives of the research. The results of this research as a whole can provide a structured model for using the benefits of various sourcing mechanisms and reducing financial risks and providing human resources to the policy makers and managers and improve the current situation.یکی از پرسشهایی که نهادهای حوزه فناوری اطلاعات با آن مواجه هستند، آن است که خدمات، محصولات، تجهیزات و مواد مورد نیاز خود را به چه شیوهای بهدست آورند؟ تکیه بر قابلیتها و منابع داخلی (درونسپاری) و یا بهرهمندی از قابلیتها و منابع خارج از نهاد (برونسپاری) دو شیوه اصلی در کسب خدمات، محصولات، تجهیزات و مواد مورد نیاز یک کسبوکار برای دستیابی به اهداف خود است که در شکل کلی با نام منبعیابی از آن یاد میشود. کمبود منابع مالی و تأمین نیروی انسانی متخصص از اصلیترین مسائل نهادها در منبعیابی سامانهها، خدمات و تجهیزات فناوری اطلاعات است که موجب شده است نهادها در پاسخ به این پرسش بهدنبال یک رویه قابل اتکا و نظاممند برای انتخاب بین شیوههای منبعیابی باشند. بر پایه این مسئله، این پژوهش طراحی سیستم خبره تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات و بهکارگیری آن در مورد مطالعه «پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» را هدفگذاری کرده است. بهمنظور دستیابی به این هدف در گام نخست، 1- شناسایی عوامل مؤثر بر منبعیابی سامانهها، خدمات و تجهیزات فناوری اطلاعات، و 2- طراحی سیستم خبره تصمیمگیری منبعیابی فناوری اطلاعات مد نظر قرار گرفته است. در این گام با استفاده از ابزارهای گردآوری مطالعه کتابخانهای و گروه اسمی با آگاهان، متخصصان و تصمیمگیرندگان حوزه فناوری اطلاعات، بهمنظور تصمیمگیری منبعیابی بین دو گزینه منبعیابی بیرونی (برونسپاری) و منبعیابی درونی (درونسپاری)، چارچوب قانونی و تصمیمگیری در قالب یک سیستم خبره با اجزای استخراج دانش ضمنی، موتور استنتاج، ساختار مقایسه و اولویتبندی، ساختار قانونی و فرایند اجرایی طراحی و ارائه شد. در گام دوم، بهمنظور نشاندادن اعتبار طراحی انجامشده، طراحی و پیادهسازی نمونه اولیه بهعنوان یکی از روشهای اعتباریابی مد نظر قرار گرفت. در این گام پس از طراحی نمونه اولیه، فرایند تصمیمگیری طراحیشده درباره 10 فعالیت (پروژه) بالقوه و پیشفرض مرکز فناوری اطلاعات «ایرانداک» مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که سیستم خبره طراحیشده اهداف پژوهش را تأمین میکند. نتایج این پژوهش در کل میتواند الگویی ساختارمند را برای استفاده از مزایای انواع سازوکارهای منبعیابی و کاهش مخاطرات مالی و تأمین نیروی انسانی در اختیار سیاستگذاران و مدیران قرار دهد و موجب بهبود وضع موجود گردد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_704525_1061a3164701e4f234077c6f4c4c833a.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Interoperability and Evaluation of Thesaurus based on ISO 25964 Standard (Part I & II): A case study of Philosophy Thesaurusمیانکنشپذیری و ارزیابی اصطلاحنامهها بر اساس استاندارد ایزو 25964 (بخش اول و دوم): مطالعه موردی اصطلاحنامه فلسفه24126370599110.22034/jipm.2023.705991FAرضاکریمیگروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشگاه قم؛ قم، ایران0000-0002-3826-5325مرتضیمحمدی استانیگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0003-1146-687Xمرضیهمتواریدانش آموخته گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران.Journal Article20221015This study aimed to evaluate <em>Philosophy Thesaurus</em> of Research Center for Islamic Documents and Information Management according to ISO 25964 Standard (Part I & II) and also to examine the interoperability with other vocabulary control systems (<em>ASFA</em> <em>Thesaurus</em> and <em>Persian Subject Headings</em>). The research method was an applied survey in terms of purpose, and a survey-descriptive study in terms of data collection. The research population included the terms of <em>Philosophy Thesaurus</em>, which were selected 375 terms by using Morgan's table and random sampling method. The research population in the interoperability section was also the first six levels of the <em>Philosophy Thesaurus</em> with 85 terms. The tool and method of data collection was, respectively, a researcher-made checklist according to ISO 25964 standards and direct observation. The results showed that the compliance rate of ISO 25964 standard (part I) in the <em>Philosophy Thesaurus </em>is %75.52. The highest and lowest levels of compliance was related to the ‘software management’ component (%79.34) and the ‘semantic relations’ component (%66.66), respectively. The results of the interoperability of <em>Philosophy Thesaurus </em>with <em>ASFA Thesaurus</em> according to ISO 25964 standard (Part II) showed a %24.88 mapping, the highest of which was exact equivalence mapping (%49.41). Also, %42.47 of the terms has the possibility of automatic mapping. Interoperability with <em>Persian Subject Headings</em> was %89.41, the highest rate is related to exact equivalence mapping (%47.06). Also, %30 of the selected terms of the <em>Philosophy Thesaurus </em>can be automatically mapped with the terms of <em>Persian Subject Headings</em>. The interoperability in the thesaurus is an economical and efficient solution to save the high costs of producing and compiling and expanding the thesaurus. Also, paying attention to the rules of interoperability in accordance with the standards is the basis for data integration, and the user can achieve an efficient search with improvement precision and recall, regardless of the time, place, and type of databaseهدف پژوهش حاضر ارزیابی «اصطلاحنامه فلسفه» پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی مطابق با استاندارد ایزو 25964 (بخش اول و دوم) و همچنین بررسی میانکنشپذیری با سایر نظامهای کنترل واژگان (اصطلاحنامه اصفا و سرعنوانهای موضوعی فارسی) است. روش پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ گردآوری دادهها، پیمایشی–توصیفی است. جامعه پژوهش شامل اصطلاحات «اصطلاحنامه فلسفه» بود که با استفاده از جدول «مورگان» و با روش نمونهگیری تصادفی، تعداد 375 اصطلاح انتخاب شد. جامعه پژوهش در بخش میانکنشپذیری شش سطح اول درختواره «اصطلاحنامه فلسفه» به تعداد 85 اصطلاح بود. ابزار و روش گردآوری دادهها بهترتیب، سیاههوارسی محققساخته مطابق با معیارهای استاندارد ایزو 25964 و مشاهده مستقیم بود. یافتهها نشان داد که میزان رعایت استاندارد ایزو 25964 (بخش اول) در «اصطلاحنامه فلسفه»، 52/75 درصد است. بیشترین و کمترین میزان رعایت بهترتیب، مربوط به مؤلفه «مدیریت نرمافزار» (34/79 درصد) و مؤلفه «روابط معنایی» (66/66 درصد) است. نتایج میانکنشپذیری «اصطلاحنامه فلسفه» با «اصطلاحنامه اصفا» مطابق استاندارد ایزو 25964 (بخش دوم) نشان از نگاشت 24/88 درصدی داشت که بیشترین میزان مربوط به نگاشت همارزی از نوع کامل (41/49 درصد) بود. همچنین 42/47 درصد از اصطلاحات امکان نگاشت خودکار را دارند. میانکنشپذیری با سرعنوانهای موضوعی فارسی 41/89 درصد بود که بیشترین میزان مربوط به نگاشت همارزی از نوع کامل (06/47 درصد) است. همچنین 30 درصد از اصطلاحات انتخابی «اصطلاحنامه فلسفه» امکان نگاشت خودکار با اصطلاحات «سرعنوانهای موضوعی فارسی» را دارد. وجود میانکنشپذیری در اصطلاحنامه راهحلی اقتصادی و کارآمد برای صرفهجویی در هزینههای بالای تولید و تدوین و گسترش اصطلاحنامه است. همچنین، توجه به قواعد میانکنشپذیری منطبق با استانداردها زمینهساز یکپارچهسازی دادهها شده و کاربر فارغ از زمان و مکان و نوع پایگاه اطلاعاتی، به جستوجویی کارآمد به بهبود جامعیت و مانعیت دست مییابد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705991_b206e82dac20560730ba1addcdc71aa4.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Analyzing Stopping Behavior in Online Information Search Process from the Perspective of Information Foraging Theoryواکاوی رفتار توقف در فراگرد جستجوی برخط اطلاعات از منظر نظریه جستجوگری اطلاعات26529270196410.22034/jipm.2023.701964FAفرشتهایلانیدانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایرانمحسننوکاریزیدانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران0000-0001-7716-8280شعلهارسطوپوردانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران0000-0001-7569-1107Journal Article20220910This study analyzes search stopping points and stopping rules used in the online information search process based on the concepts of Information Foraging Theory. The research method is a descriptive-analytical study. Sources are collected from various databases with no time restriction (before August 2022). The results show that from the perspective of Information Foraging Theory, in the online information search process, the searcher enters an information patch by issuing a query. Then searcher decides whether to stay or leave the information patch by evaluating the relevance and irrelevance of information (scent-based stopping rules) and the time spent within and between patches (patch-based stopping rules). Each time the searcher leaves the information patch, he stops at a point and enters another information patch by issuing a query. The points of leaving one patch to entering another patch are temporary stopping points, because the search process continues and is not yet completed. Finally, by evaluating the information sufficiency (diet-based stopping rules), if searcher obtains enough information, he terminates the search session and stops at the permanent point. This study helps researchers to understand the different stopping rules at temporary and permanent stopping points. The implications of research are used in the design of information search behavior models.این مطالعه نقاط توقف جستوجو و قواعد توقف بهکاررفته در فراگرد جستوجوی برخط اطلاعات را با تکیه بر مفاهیم نظریه جستوجوگری اطلاعات تحلیل میکند. روش پژوهش مطالعه توصیفی-تحلیلی است. منابع بدون محدودیت زمانی از پایگاههای اطلاعاتی مختلف گردآوری شدند (قبل از آگوست 2022). یافتهها نشان میدهد که از منظر نظریه جستوجوگری اطلاعات، جستوجوگر در فراگرد جستوجوی برخط اطلاعات با هر بار ارسال پرسوجو وارد یک عرصه اطلاعاتی میشود و با ارزیابی ربط و عدم ربط اطلاعات (قاعده توقف رایحهمحور) و زمان گذراندهشده در درون و بین عرصهها (قاعده توقف عرصهمحور) تصمیم به ماندن و یا ترک عرصه اطلاعاتی میگیرد. جستوجوگر با هر بار ترک عرصه اطلاعات، در نقطهای متوقف میشود و دوباره با ارسال پرسوجو وارد عرصه اطلاعات دیگری خواهد شد. نقاط خروج از یک عرصه با هدف ورود به عرصه دیگر، نقاط توقف مقطعی هستند، زیرا پس از آن همچنان فراگرد جستوجو ادامه دارد و به اتمام نرسیده است. جستوجوگر سرانجام، با ارزیابی کفایت اطلاعات (قواعد رژیممحور) در صورت کسب اطلاعات کافی جلسه جستوجوی خود را خاتمه میدهد و در نقطه مانا متوقف میشود. این پژوهش با مطالعه رفتار توقف جستوجو به درک پژوهشگران از قواعد توقف مختلف در نقاط توقف مقطعی و مانا یاری میرساند. پیامد انجام چنین پژوهشهایی در طراحی مدلهای رفتار جستوجوی اطلاعات کاربرد دارد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_701964_77b65864a51d34b6d9e32ad679d7667e.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923The Effect of Open Peer Review on Reviewers’ Behavior: a Scope Reviewتأثیر داوری باز بر رفتار داوران (مرور مفهومی)29333169859210.22034/jipm.2023.698592FAنادیاحاجی عزیزیپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک) ، تهران، ایرانJournal Article20221210The role of article publishing in academic and professional promotion is unprecedentedly increasing worldwide and researchers demand more transparency in the process of reviewing articles. Emergence of the Open Science movement led to the implementation of a new model of peer review called "Open Peer Review"(OPR) in some journals. OPR is based on the values of "openness" and "transparency". The most obvious feature of OPR is reviewers’ open identity and open report. These characteristics have influenced the reviewers' behavior and the present study was conducted with the aim of identifying them.
This study has been conducted in a scope review method based on the six-step framework by ‘Levace et al’. After determining the purpose and questions of the research, 21 articles were selected, and the data were extracted, categorized and analyzed.
The review revealed that, behaviors such as willingness to review, the review quality; time duration; bias towards issues such as gender, country, etc.; recommendation; the tone and volume of the review report, and requesting authors to cite their earlier works have been identified. “Quality”, “recommendation”, “bias”, and “review time” were the most frequent behaviors studied, respectively. The identified behaviors were influenced by the characteristics of the open identity and open report.
Eventually, OPR has been effective in increasing negative behaviors such as reducing the tendency to review, bias, asking authors for citing their works, and increasing the time of review. However, it had not a negative effect on the review quality, the tone and volume of the review report, and sometimes it has improved them.<strong> </strong>انتشار مقاله در ارتقای علمی و حرفهای، نسبت به گذشته اهمیت بیشتری یافته و پژوهشگران خواستار شفافیت بیشتری در فرایند داوری مقالهها هستند. از همین رو، نوعی از داوری با نام «داوری باز» پدیدار شد که با اثرپذیری از علم باز، بر ارزشهایی چون «آشکاری» و «شفافیت»، استوار است و بارزترین ویژگی آن، هویت آشکار داوران و انتشار گزارش داوری آنهاست. این ویژگیها، تأثیرهایی بر رفتار داوران دارند که مطالعة حاضر، با هدف شناسایی آنها صورت گرفته است.
این مطالعه از روش مرور مفهومی و بر پایة چارچوب شش-مرحلهای «لواک و همکاران» بهره گرفته است و طی آن، پس از تعیین هدف و پرسشهای پژوهش، 21 مقاله انتخاب، و دادههای آنها استخراج، دستهبندی و تحلیل شدند.
در این مطالعه رفتارهایی مانند تمایل افراد به داوری؛ کیفیت انجام داوری؛ مدتزمان انجام داوری؛ سوگیری نسبت به مسائلی چون جنسیت، کشور، و ...؛ قضاوت نهایی (توصیه)؛ نگارش گزارش داوری (لحن و حجم گزارش داوری)؛ و درخواست از نویسندگان برای استناد به آثار خود شناسایی شدهاند. «کیفیت انجام داوری»، «توصیة داوری»، «سوگیری»، و «زمان انجام داوری»، بهترتیب پرتکرارترین رفتارهای مطالعهشده بودند و رفتارهای شناساییشده از ویژگیهای هویت آشکار و انتشار گزارش داوری تأثیر گرفته بودند.
داوری باز، هرچند در افزایش رفتارهای منفی مانند کاهش تمایل به داوری، سوگیری، درخواست داوران برای استناد به آثار، و افزایش زمان انجام داوری اثرگذار بود، اما بر کیفیت داوری، لحن و حجم گزارش داوری، اثر منفی نداشته و گاهی آنها را بهبود داده است.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_698592_cf12b5a682d4d3e51036ea98703377e3.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Proposing a Method Based on Analysis of Bibliographic References to Identify Related Scientific Articles in Digital Librariesارائه روشی مبتنی بر تحلیل مراجع کتابشناختی برای شناسایی مقالات علمی مرتبط در کتابخانه های دیجیتال33339170652010.22034/jipm.2023.706520FAنیلوفرمظفریمرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری؛ پایگاه استنادی علوم جهان اسلام؛ شیراز، ایران؛0000-0002-8129-9918Journal Article20230129The volume of scientific documents and articles has increased dramatically in the last decade. It makes too difficult to find the relevant documents based on the user’s query. Information retrieval systems help researchers to find relevant scientific articles. One of the capabilities that help researchers to find the relevant papers is the feature of finding related scientific articles to an article. In other words, this feature allows the researcher to view other related articles by selecting one article.
The purpose of this research is to present a method based on the analysis of bibliographic references to identify related scientific articles in digital libraries. The statistical population of this research is the articles published in the last 5 years in Persian and English publications indexed in the ISC in the field of computer science. The proposed method is able to find the articles that are most similar to the given article by analyzing the references of the articles and ranking them based on their similarity. To do that, after extracting the title and obtaining the similarity between the existing references among the articles, those articles that have the most similarity are identified and sorted based on their similarity. The proposed method has been compared with other methods, and the obtained results on both Persian and English data are promising.حجم مستندات و مقالات علمی در دهه اخیر افزایش بسیار زیادی یافته بهگونهای که شناسایی مقالات مرتبط در کتابخانههای دیجیتال را با چالشهایی روبهرو کرده است. هدف این پژوهش، ارائه روشی مبتنی بر تحلیل مراجع کتابشناختی برای شناسایی مقالات علمی مرتبط در کتابخانههای دیجیتال است. جامعه آماری این پژوهش مقالات منتشرشده در پنج سال اخیر در نشریات فارسی و انگلیسی نمایهشده در «پایگاه استنادی علوم جهان اسلام» در حوزه علوم کامپیوتر است. روش پیشنهادی قادر است با تحلیل مراجع کتابشناختی مقالات، مقالات مرتبط با یکدیگر را در کتابخانههای دیجیتال پیدا کرده و آنها را بر اساس میزان شباهتشان مرتب نماید. در این راستا بعد از استخراج عنوان و بهدست آوردن شباهت میان آنها، آن دسته از مقالاتی که بیشترین شباهت را با یکدیگر دارند، شناسایی شده و بر اساس میزان شباهتشان مرتب میشوند. بهمنظور مقایسه، روش پیشنهادی با روشهای دیگر مقایسه شد. نتایج بهدستآمده روی دادههای فارسی و انگلیسی نشاندهنده کارایی روش پیشنهادی در شناسایی مقالات مرتبط است. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706520_c5eca53eec5813a3c651879042bf7548.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339120230923Taxonomy of Customers Identification in Banking Industry Using Machine Learning: a Systematic Review with a Meta-Synthesis Approachتاکسونومی شناسایی مشتریان صنعت بانکی با بکارگیری یادگیری ماشین:مروری نظامند با رویکرد فراترکیب39442970423010.22034/jipm.2023.704230FAالههباغانیگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرسشعبانالهیدکتری مدیریت؛ استاد؛ گروه مدیریت؛ دانشکدة علوم
اداری و اقتصادی؛ دانشگاه ولیعصر )عج( رفسنجان؛
رفسنجان، ایران؛علیرضاحسن زادهدکتری مدیریت؛ استاد؛ مدیرگروه مدیریت فناوری اطلاعات ؛ دانشکده مدیریت و اقتصاد؛ دانشگاه تربیت
مدرس؛ تهران، ایران؛علیرجب زاده قطریدکتری مدیریت، استاد، گروه مدیریت صنعتی : دانشکده مدیریت و اقتصاد: دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران0000-0002-8470-3568Journal Article20221018Nowadays, customers in any industry are not just looking for a product and expect to receive a personalized service based on their needs and create a different experience from the organization. From another point of view, the design of services according to the customer's needs will require a careful examination of the data related to the customer in different dimensions. Therefore, knowing the customer requires a systematic approach in order to identify the goals, influencing factors, algorithms and methods suitable for this field.
The upcoming research has analyzed the dimensions of customer recognition in the banking industry and its considerations with a data-oriented approach and the application of machine learning. The research method is applied according to the purpose and is meta-synthesis according to the collection of information. To select articles, 43 documents published in the period of 2016-2022 were identified as relevant and valid documents by searching in the reliable databases of Web of Science and Scopus, and further, with a meta-synthesis approach they were studied and coded.
The results of meta-synthesis led to the identification of three main categories: 1) customer identification objectives: understanding customer insight, identifying customer risk, organizational goals, determining customer lifetime value and product management, 2) customer identification factors: demographic, financial and behavioral and, 3) machine learning algorithms: Probabilistic, Neural Networks, Ensemble, Regularization, Regression, Bayesian, Decision Tree, Dimensionality Reduction, Instanced Based and Clustering.
Based on the findings of the current research, according to the purpose of customer identification, available data and selected factors, basic and combined algorithms can be a way forward, but the important point is accurate data pre-processing. Another point is that no distinction has been made between real and legal customers, and most studies have focused on real customers, which can be attributed to the complexity of the chain of financial interactions of legal customers. Also, considering the banks' lack of emphasis on branches regarding the need to complete the information contained in the account opening forms or the lack of designing a suitable service to complete the information on electronic platforms, a more accurate understanding of the customer requires a review of these processes. It is worth mentioning that in none of the studies, customer recognition was done using only demographic factors, and depending on the purpose of the study, the factors were used in combination.امروزه، مشتری در هیچ صنعتی صرفاً بهدنبال محصول نیست و دریافت سرویس شخصیسازیشدة مبتنی بر نیازمندیهای خود و خلق تجربهای متفاوت از سازمان را انتظار دارد. از نگاه دیگر، طراحی سرویسهای متناسب با نیاز مشتری مستلزم بررسی موشکافانه دادههای مرتبط با مشتری در ابعاد مختلف است. بنابراین، شناخت مشتری نیازمند نگرشی نظاممند است تا اهداف، فاکتورهای تأثیرگذار، الگوریتمها و روشهای مناسب این حوزه شناسایی شود. پژوهش پیش رو با رویکرد فراترکیب، ابعاد حوزه شناخت مشتری صنعت بانکی و ملاحظات آن را با رویکرد دادهمحور و بهکارگیری یادگیری ماشین تحلیل نموده است. از این رو، روش پژوهش بر حسب هدف کاربردی و بر حسب گردآوری اطلاعات فراترکیب است. برای انتخاب مقالهها با جستوجو در پایگاه دادههای معتبر «وبآوساینس» و «اسکوپوس»، 43 سند که در فاصله زمانی 2016- 2022 منتشر شده، بهعنوان اسناد مرتبط و معتبر شناسایی و در ادامه نیز با رویکرد فراترکیب، بررسی و کدگذاری شدند. نتایج حاصل از فراترکیب منجر به شناسایی سه مقوله اصلی، 1) اهداف شناسایی مشتری: درک بینش نسبت به مشتری، شناسایی ریسک مشتری، اهداف سازمانی، تعیین ارزش طول عمر مشتری و مدیریت محصول، 2) فاکتورهای شناسایی مشتری: جمعیتشناختی، مالی و رفتاری، و 3) الگوریتمهای یادگیری ماشین: Probabilistic،Neural Networks ،Ensemble ، Regularization، Regression، Bayesian، Decision Tree، Dimensionality Reduction، Instanced Based و Clustering گردید. بر اساس یافتههای پژوهش جاری، متناسب با هدف شناسایی مشتری، دادههای موجود و فاکتورهای انتخابی، الگوریتمهای پایه و ترکیبی میتواند راهگشا باشد، اما نکته مهم پیشپردازش دقیق دادههاست. نکته دیگر اینکه تفکیکی در حوزه مشتری حقیقی و حقوقی صورت نپذیرفته است و اغلب مطالعات بر روی مشتری حقیقی تمرکز داشتهاند که از دلایل آن میتوان به پیچیدگی زنجیره تعاملات مالی مشتریان حقوقی اشاره نمود. همچنین با توجه به عدم تأکید بانکها به شعب در خصوص لزوم تکمیل اطلاعات مندرج در فرمهای افتتاح حساب یا عدم طراحی سرویس مناسب جهت تکمیل اطلاعات در بسترهای الکترونیک، شناخت دقیقتر مشتری مستلزم بازبینی در این فرایندهاست. شایان ذکر است که در هیچیک از مطالعات انجامشده، شناخت مشتری تنها با استفاده از فاکتورهای جمعیتشناختی انجام نشده و بسته به هدف مطالعه، فاکتورها بهصورت ترکیبی استفاده شده است. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_704230_f564b22ef60a5b6b22c396f6cca6afe1.pdf