پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Identification and Analysis of Macro Actions to Achieve Regulatory Goals in the Country's National Information Networkشناسایی و تحلیل اقدامات کلان به منظور تحقق اهداف تنظیمگری در شبکه ملی اطلاعات کشور39542471126110.22034/jipm.2023.711261FAحسنیگانهپژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ تهران، ایران0000-0003-3628-7982اعظم ساداتمرتضوی کهنگیپژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ تهران، ایرانآنیتاهادیزادهپژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ تهران، ایرانJournal Article20221026The triggering of the national information network ecosystem has been proposed as the main solution to respond to the challenges of cyber space. Today, countries have launched a national information network and provided services on this platform in order to rule in cyber space and solve its challenges, especially in security and legal fields. Considering the scope of the definition and missions of the National Information Network, the mission of the regulatory institutions are to create balance in its ecosystem. Determining the macro-regulatory actions of the National Information Network is an issue that is very important for the realization of the goals of the National Information Network and requires the review of upstream documents. The review of upstream documents in this research was done using the documentary method, and then through group interviews with experts, the necessary information was collected and the data was analyzed using the Delphi technique. Finally, 25 macro actions of regulation were counted and 11 macro actions were recognized with first priority, 10 macro actions with second priority and 4 macro actions with third priority. Considering the wide dimensions of the National Information Network and the lack of determination of the position and macro-regulatory actions in the architecture of the National Information Network, in this research, the macro-regulatory actions of the National Information Network based on upstream documents, the mapping of macro-regulatory actions with the architecture of the National Information Network and the prioritization of macro-regulatory actions for the realization of the goals of the national information network has been identified, analyzed and explained.راهاندازی زیستبوم شبکه ملی اطلاعات برای پاسخگویی به چالشهای فضای مجازی، به عنوان راهکار اصلی مطرح شده است. امروزه کشورها برای حاکمیت در فضای مجازی و رفع چالشهای آن بهویژه در زمینههای امنیتی و حقوقی اقدام به راهاندازی شبکه ملی اطلاعات و ارائه خدمات بر روی این بستر کردهاند. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ گستردگی تعریف و ماموریتهای شبکه ملی اطلاعات، ﻣﺄﻣﻮرﯾﺖ نهاد یا نهادهای رگولاتور، ایجاد تعادل و توازن در زیستبوم آن، میباشد. تعیین اقدامات کلان تنظیمگری شبکه ملی اطلاعات، موضوعی است که برای محقق شدن اهداف شبکه ملی اطلاعات، اهمیت بسیاری داشته و نیازمند بررسی اسناد بالادستی است. بررسی اسناد بالادستی در این پژوهش، با استفاده از روش اسنادی صورت گرفته و سپس از طریق مصاحبه گروهی با خبرگان، اطلاعات لازم گردآوری شده و با به کارگیری تکنیک دلفی، تحلیل دادهها، صورت پذیرفتهاست. درنهایت 25 اقدام کلان تنظیمگری احصا شده و 11 اقدام کلان، با اولویت اول، 10 اقدام کلان با اولویت دوم و 4 اقدام کلان با اولویت سوم تشخیص داده شد. با توجه به ابعاد گسترده شبکه ملی اطلاعات و عدم تعیین جایگاه و اقدامات کلان تنظیمگری در معماری شبکه ملی اطلاعات، در این پژوهش، اقدامات کلان تنظیمگری شبکه ملی اطلاعات براساس اسناد بالادستی، نگاشت اقدامات کلان با معماری شبکه ملی اطلاعات و اولویتبندی اقدامات کلان تنظیمگری جهت تحقق اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات، شناسایی، تحلیل و تبیین، گردیدهاست. https://jipm.irandoc.ac.ir/article_711261_2108eb435e4821db042d252198ba33ce.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Presenting an Ontology Model of Cyberspace sovereignty: in order to provide a Comprehensive Definitionارائه الگوی هستیشناسی حاکمیت فضای سایبر: طرح یک تعریف جامع42545270679910.22034/jipm.2023.706799FAهاتفرسولیپژوهشگر پسا دکتری.گروه علم اطلاعات و دانش شناسی.دانشکده مدیریت و اقتصاد.دانشگاه تربیت مدرس.تهران.ایرانمحمدحسن زادهگروه علم اطلاعات و دانش شناسی.دانشکده مدیریت و اقتصاد.دانشگاه تربیت مدرس.تهران.ایران0000-0002-6175-0855سمانهرحیمیانگروه علم اطلاعات و دانش شناسی.دانشکده مدیریت و اقتصاد.دانشگاه تربیت مدرس.تهران.ایران0000-0002-9160-9609Journal Article20230205Cyberspace is a society that has been formed in the context of information and communication technology. This space has no territorial boundaries and is not governed by a single power. The ability of computer networks to go beyond the modern concept of time and space has significant consequences for governance based on state-nation relations. Due to increasing lack of communication control in cyberspace, traditional methods of governance are weakening. Therefore, issues such as the governance model of the cyber space and governance practices, cyber border guarding, monitoring, control, privacy protection, virtual society structure architecture appropriate to the native society are raised. Also, due to increasing need of people for virtual space, cyberspace sovereignty has become an important part of the governance of real national space. Therefore, the existence of cyberspace sovereignty is necessary and important. This research has been done with the aim of providing a comprehensive and complete definition for cyberspace sovereignty by using ontology tools.
<strong>T</strong>his research is a qualitative research according to different definitions and viewpoints in the field of cyberspace governance, while examining the theoretical foundations of cyberspace sovereignty. Through up-to-date and reliable sources and documents (2004-2022) and using theme analysis method, that important components and themes were identified in the field of cyberspace sovereignty. Based on the themes obtained, the ontology of cyberspace sovereignty was extracted. Finally, a more comprehensive definition of cyberspace sovereignty was provided by organizing entities related to cyberspace sovereignty through the extraction of its ontology.
According to the findings, 17 components related to cyberspace sovereignty have been introduced, which form the entities of the main ontology model of cyberspace sovereignty. Based on the findings, these 17 components are: type of governance, basic principles of governance, legal governance, approaches to cyberspace sovereignty, guiding principles, beneficiaries of cyberspace sovereignty, multi-stakeholder approach to cyberspace sovereignty, governance of digital platforms, cyber space regulation, cyber assets, internet governance, network governance distributed and decentralized, digital economy, thematic areas, digital transformation, digital knowledge and talent, and cyber justice.
The extracted ontology shows the classes and their relationships in the domain of Cyberspace sovereignty basics. Despite the findings of this research and the presentation of ontology based on documents and evidence, a detailed understanding of the domain of cyberspace sovereignty is possible. The extracted ontology has helped in the structural organization of cyberspace sovereignty knowledge and at the same time makes a suitable format for understanding how to use the above knowledge. فضای سایبر جامعهای است که در بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات شکل گرفته است. این فضا دارای مرزهای سرزمینی نیست و در ظاهر توسط قدرت واحدی اداره نمیشود. توانایی شبکههای رایانهای برای فراتر رفتن از مفهوم مدرن زمان و مکان، عواقب قابل توجهی برای حکومتداری بر اساس روابط دولت-ملت دارد. بهدلیل کمبود فزاینده کنترل ارتباطات در فضای سایبر، روشهای سنتی حکومتکردن در حال سستشدن هستند. از اینرو، مسائلی مانند الگوی حکمرانی فضای سایبر و اعمال حاکمیت، مرزبانی سایبری، نظارت، کنترل، حفظ حریم خصوصی، معماری ساختار جامعه مجازی متناسب با جامعه بومی مطرح میگردد. همچنین با توجه به نیاز روزافزون انسانها به فضای مجازی، حاکمیت فضای سایبر به بخش مهمی از حاکمیت فضای واقعی ملی تبدیل گردیده است. بنابراین، وجود حاکمیت در فضای سایبری امری ضروری و حائز اهمیت است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر ارائه تعریفی جامع و کامل از حاکمیت فضای سایبر با استفاده از ابزار هستیشناسی است.
در این پژوهش که یک پژوهش کیفی است، با توجه به تعاریف و دیدگاههای مختلف در حیطه حاکمیت فضای سایبر، ضمن بررسی مبانی نظری حاکمیت فضای سایبر از طریق منابع و اسناد بهروز و معتبر (سالهای 2004-2022) و تحلیل آنها با استفاده از روش تحلیل مضمون، مؤلفهها و مضامین حائز اهمیت در حوزه حاکمیت فضای سایبر شناسایی گردید. بر اساس مضامین بهدست آمده، هستیشناسی حاکمیت فضای سایبری استخراج شد. سرانجام، با سازماندهی موجودیتهای مرتبط با حاکمیت فضای سایبر از طریق استخراج هستیشناسی آن، تعریفی جامعتر از حاکمیت فضای سایبر ارائه گردید.
با توجه به یافتهها، 17 مؤلفه مرتبط با حاکمیت فضای سایبر معرفی شده است که موجودیتهای الگوی اصلی هستیشناسی حاکمیت فضای سایبر را تشکیل میدهند. بر اساس یافتهها، 17 مؤلفه عبارتاند از: نوع حاکمیت، اصول اساسی حاکمیت، حاکمیت حقوقی، رویکردهای حاکمیت سایبری، اصول هدایتگر، ذینفعان حاکمیت سایبری، رویکرد چندذینفعی حاکمیت سایبری، حاکمیت
پلتفرمهای دیجیتال، تنظیمگری فضای مجازی، داراییهای سایبری، حاکمیت اینترنت، حاکمیت شبکههای توزیعشده و غیرمتمرکز، اقتصاد دیجیتال، حوزههای موضوعی، تحول دیجیتال، دانش و استعداد دیجیتال، و عدالت سایبری.
هستیشناسی استخراجشده در این پژوهش، کلاسها و روابط آنها را در حوزه مبانی حاکمیت فضای سایبر نشان میدهد. با وجود یافتههای این پژوهش و ارائه هستیشناسی مبتنی بر اسناد و شواهد متقن، فهم دقیق قلمرو حاکمیت فضای سایبر امکانپذیر شده است. هستیشناسی استخراجشده به سازماندهی ساختاری دانش حاکمیت فضای سایبر کمک کرده و همزمان قالب مناسبی را در جهت چگونگی استفاده از دانش فوق قابل درک میکند.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706799_9b653cd2a495eeb07a76533815c043a6.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Investigating the Effect of Moral Disengagement and Organizational Culture on Behaviors Related to Information Security Awareness; Case Study Saderat and Mellat Banksبررسی تأثیر بی تفاوتی اخلاقی و فرهنگ سازمانی بر رفتارهای مرتبط با آگاهی از امنیت اطلاعات؛مورد مطالعه بانک های صادرات و ملت45347670900010.22034/jipm.2023.709000FAتورجقهرمانیدانشگاه پیام نور؛ تهران، ایرانفرهادفرنیادانشگاه عالی دفاع ملی؛ تهران، ایرانJournal Article20221022When it comes to information security (IS), human behavior is a factor that should not be underestimated. Information Security Awareness (ISA) programs are in place as a preventative measure, but data security breaches still exist, and banks hold valuable personal and financial information that makes them a target for cybercriminals. Based on this, the aim of the present study is to investigate the effect of moral disengagement and organizational culture on behaviors related to information security awareness, taking into account the mediating role of cognitive- effective variables of ISA (knowledge and attitude) and security culture of employees of Saderat and Mellat banks. The current research is applied in terms of its purpose, and in terms of data collection it is descriptive and correlational and is based on the structural equation model. The statistical population of the research was the employees of Mellat and Saderat Bank branches in Tehran. In this regard, the sample size was estimated to be 430 people. In this study, descriptive analysis method with SPSS software and partial least squares (PLS) approach with Smart PLS software were used for data analysis. Because the use of the partial least squares approach as a method of evaluating relationships between variables related to human behavior in the field of information security has been the most common approach in quantitative studies. The findings of the research confirmed the relationships of the model and the path analysis results showed the influence of the variable “moral disengagement” on the variables of “information security awareness behaviors” (first hypothesis), “information security awareness knowledge” (second hypothesis) and “information security awareness attitude” (third hypothesis) is significantly negative. Also, the effect of the variable “information security awareness knowledge” on “information security awareness behaviors” (fourth hypothesis), the effect of the “information security awareness attitude” variable on “information security awareness behaviors” (fifth hypothesis), the effect of the “organizational culture” variable” on the variables of “information security awareness behaviors” and “organizational security culture” (sixth and seventh hypotheses) and the effect of the “organizational security culture” variable on “information security awareness behaviors” (eighth hypothesis) is positive and significant.وقتی صحبت از امنیت اطلاعات میشود، رفتار انسان عاملی است که نباید آن را دست کم گرفت. برنامههای آگاهی از امنیت اطلاعات بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه وضع شدهاند؛ اما موارد نقض امنیت اطلاعات همچنان وجود دارد و بانکها دارای اطلاعات شخصی و مالی ارزشمندی هستند که آنها را به هدف مجرمان سایبری تبدیل میکند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر بیتفاوتی اخلاقی و فرهنگ سازمانی بر رفتارهای مرتبط با آگاهی از امنیت اطلاعات با در نظر گرفتن نقش میانجی متغیرهای شناختی احساسی (دانش و نگرش) و فرهنگ امنیتی کارکنان بانکهای صادرات و ملت است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی محسوب میشود و از نظر نحوه گردآوری دادهها، توصیفی و از نوع همبستگی بوده و بر مدل معادلههای ساختاری مبتنی است. جامعه آماری پژوهش، کارکنان شعب بانکهای ملت و صادرات در شهر تهران بودند. در این راستا حجم نمونه 430 نفر برآورد گردید. در این مطالعه برای تحلیل دادهها از روش تحلیل توصیفی با نرمافزار SPSS و رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) با نرمافزار Smart PLS استفاده شده است؛ چرا که استفاده از رویکرد حداقل مربعات جزئی بهعنوان روش ارزیابی روابط بین متغیرهای مرتبط با رفتار انسان در حوزه امنیت اطلاعات، متداولترین رویکرد در مطالعات کمی بوده است. یافتههای پژوهش، روابط مدل را تأیید نمود و نتیجه تحلیل مسیر نشان داد که تأثیرگذاری متغیر «بیتفاوتی اخلاقی» بر متغیرهای «رفتارهای آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه اول)، «دانش آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه دوم) و «نگرش آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه سوم) منفی و معنادار است. همچنین تأثیر متغیر «دانش آگاهی از امنیت اطلاعات» بر «رفتارهای آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه چهارم)، تأثیر متغیر «نگرش آگاهی از امنیت اطلاعات» بر «رفتارهای آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه پنجم)، تأثیر متغیر «فرهنگ سازمانی» بر متغیرهای «رفتارهای آگاهی از امنیت اطلاعات» و «فرهنگ امنیتی سازمان» (فرضیههای ششم و هفتم) و تأثیر متغیر «فرهنگ امنیتی سازمان» بر «رفتارهای آگاهی از امنیت اطلاعات» (فرضیه هشتم) مثبت و معنادار است.
https://jipm.irandoc.ac.ir/article_709000_0471b0a7b32a2d299c1a68d05c34265c.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Presenting a Comprehensive Framework of Effective Features in Fake News Detection: a Systematic Reviewارائه چارچوبی جامع از ویژگیهای مؤثر در تشخیص اخبار جعلی: یک مرور نظاممند47750270908510.22034/jipm.2023.709085FAالهاممظاهریدانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمحمدمهرآییندکتری سیستم های اطلاعاتی مدیریت، استاد؛ گروه مدیریت؛ دانشکده علوم اداری و اقتصادی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران0000-0002-4154-8975مصطفیکاظمیاستاد؛ گروه مدیریت؛ دانشکده علوم اداری و اقتصادی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایرانکمالالدینغیاثی شیرازیاستادیار؛ گروه مهندسی کامپیوتر؛ دانشکده مهندسی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایرانJournal Article20230824Over recent years, with the rapid development and increasing popularity of social media, we have seen a massive growth in the volume and variety of fake news. This phenomenon has profound effects on individuals and society. Verification is a widely used method to counter the negative effects of fake news. But this method is not efficient when analyzing huge amount of data. Therefore, advanced machine learning models and feature-based approaches are used to automatically identify fake news. At the same time, the large number of models and the heterogeneity of features used in the literature often create limitations for researchers trying to improve model performance. For this reason, in the present study a comprehensive framework of the features used in the detection of fake news is presented with a systematic review method. In order to carry out this systematic review, using the guide provided by Okoli and Schabram, all studies conducted in the field of fake news using related keywords were taken from ScienceDirect, Springer, Emerald, IEEE, ACM, Wiley, Sage databases, JSTOR, Taylor and WOS and finally 72 related articles were analyzed. As a result of the analysis of related articles, the features were placed in two main categories of news content and news context. News content includes linguistic and semantic features, visual features and style-based features. The news context also includes features based on user, post and network. The obtained results showed that the most used features in detecting fake news are features based on user profile, features of statistical stylistic, writing pattern and readability. Due to the high variety of available features, it is suggested that a wide evaluation of features, models and their performance in multiple data sets should be done and in this way the performance of different models and feature sets should be compared in order to find the best combination of features in different conditions to be determined.در سالهای اخیر، با توسعه سریع و افزایش محبوبیت رسانههای اجتماعی، شاهد رشد گستردهای در حجم و تنوع اخبار جعلی بودهایم. این پدیده اثرات عمیقی بر روی افراد و جامعه دارد. راستیآزمایی روشی است که بهطوری گسترده برای مقابله با اثرات منفی انتشار اخبار جعلی استفاده میشود. اما این روش هنگام تحلیل حجم عظیم اطلاعات کارآمد نیست. بنابراین از مدلهای پیشرفته یادگیری ماشین و رویکردهای مبتنی بر ویژگی برای شناسایی خودکار اخبار جعلی استفاده میشود. در همان حال، تعداد زیاد مدلها و ناهمگونی ویژگیهای مورد استفاده در ادبیات، اغلب محدودیتهایی برای محققانی که سعی در بهبود عملکرد مدل دارند، ایجاد میکند. به همین دلیل، در مطالعه حاضر با روش مرور نظاممند، چارچوبی جامع از ویژگیهایی که در تشخیص اخبار جعلی استفاده میشوند، ارائه شده است. بهمنظور انجام این مرور نظاممند با استفاده از راهنمای ارائهشده توسط «اوکولی» و «اسچابرام»، کلیه مطالعات انجامگرفته در حوزه اخبار جعلی با استفاده از کلیدواژههای مرتبط، از پایگاه دادههای ScienceDirect، Springer، Emerald، IEEE، ACM، Wiley، Sage، JSTOR، Taylor و WOS استخراج شد و سرانجام، تعداد 72 مقاله مرتبط مورد بررسی قرار گرفت. در نتیجه تحلیل مقالات مرتبط، ویژگیها در دو طبقه اصلی محتوای خبر و زمینه خبر قرار گرفتند. محتوای خبر شامل ویژگیهای زبانی و معنایی، ویژگیهای بصری و ویژگیهای مبتنی بر سبک هستند. زمینه خبر نیز شامل ویژگیهای مبتنی بر کاربر، پست و شبکه است. نتایج بهدستآمده نشان داد که پرکاربردترین ویژگیها در تشخیص اخبار جعلی ویژگیهای مبتنی بر پروفایل کاربر، ویژگیهای سبک آماری، الگوی نوشتاری و خوانایی هستند. با توجه به تنوع بالای ویژگیهای موجود پیشنهاد میشود ارزیابی گستردهای از ویژگیها، مدلها و همچنین عملکرد آنها در مجموعه دادههای متعدد انجام شود و از این طریق عملکرد مدلها و مجموعه ویژگیهای مختلف مقایسه شود تا بهترین ترکیب ویژگی در شرایط مختلف مشخص گردد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_709085_e0b88990c61d43ba90e8af85ec8725ee.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222A proposed framework technical requirements copyright protection for information resources in NLAI information systems: with Fuzzy Delphi Techniqueارائه چارچوب پیشنهادی الزامات فنی حمایت از کپی رایت منابع اطلاعاتی در سامانه های اطلاعاتی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران؛ با تکنیک دلفی فازی50353370681410.22034/jipm.2023.706814FAزینبپاپیگروه پژوهشی مدیریت اطلاعات و سازماندهی دانش؛ سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران؛ تهران، ایران0000-0002-1495-0723Journal Article20230625The current research is practical in terms of purpose. In present study used a qualitative approach to examine and analyze the status of the Information Systems of the National Library and Archives of Iran (NLAI). Documentary analysis, Tem analysis, and Fuzzy Delphi techniques were used to collect data. The research community includes the Information systems of the NLAI and experts in the field of information technology. The Information Systems consisted of Digital Library system, Iranian Newspaper System (SANA), National libraries network, National document center network, Iran Publications database, Manuscript database, Iranian Scientific Publications System. Also, 21 people (10 people to interview and 11 people to Delphi techniques) was selected experts in the fields of information systems, digital libraries, copyright and technology. For data analysis, coding and categorization of concepts were used in the form of open coding for documentary analysis and Tem analysis. Qualitative data analysis was done manually and using the MAXQDA 2020 software. Also, descriptive survey was used to analyze the indicators in fuzzy Delphi method and calculations were done using Excel. Tableau 2018 software was used to display and draw indicators better.<br />Therefore, using Tem analysis method, 70 indicators of preventive technical requirements were identified, and then these indicators were given to 11 experts, and after two rounds of the fuzzy Delphi panel, 69 indicators identify. These indicators included 12 components was carried out. Finally, indicators “Adobe Reader and other tools” was removed from the checklist. The use of different methods to collect technical indicators and the use of triangulation method gives credibility to the research. Network Security; standards and frameworks; Authentication; digital reading tools; digital preservation; payment systems; rights metadata; access control; copy control; License; Digital repository and transfer have formed 12 components of preventive technical requirements. Also, the findings of the research showed that digital and bibliographic systems were at a weak level in terms of taking advantage of preventive technical requirements for copyright. This study offered technical framework. Also, the use of technical requirements such as: look inside, the copyright of policy, rights metadata, development and updating of systems and communication and interaction with the software support company, METS standard and use of digital repository offered in the studied information systems.پژوهش حاضر با هدف شناسایی الزامات فنی حفاظت از کپیرایت منابع اطلاعاتی در سامانههای اطلاعاتی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و سپس ارزیابی آنها انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است به این دلیل که شناسایی الزامات فنی میتواند به بهبود حفاظت از حقوق پدیدآورندگان در سامانهها کمک کند. برای گردآوری دادهها از رویکرد کیفی استفاده شده و روش تحلیل اسنادی، تحلیل مضمون و فن دلفی فازی به کار رفته است. جامعه پژوهش شامل سامانههای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و تعداد 21 نفر (10 نفر در مصاحبه و 11 نفر در پنل دلفی) از متخصصان حوزه کتابخانههای دیجیتال، فناوری اطلاعات و سامانههای اطلاعاتی برای شرکت در مصاحبه و پنل دلفی هستند. سامانههای موردمطالعه عبارتند از: سامانه منابع دیجیتال، شبکه کتابخانههای کشور، شبکه مراکز اسناد کشور، بانک نشریات ایران، فهرستگان نسخ خطی، سنا (سامانه نشریات ایران)، سامانه نشریات علمی ایران. برای تحلیل دادهها از کدگذاری و مقولهبندی مفاهیم در قالب کدگذاری باز برای تحلیل اسنادی و تحلیل مضمون استفاده شد. تحلیل کیفی دادهها با روش تحلیل مضمون به صورت دستی و با استفاده از نسخه 2020 نرمافزار مکس.کیو.دی.ای انجام شد. همچنین برای تحلیل شاخصها در روش دلفی فازی، از پیمایش توصیفی استفاده شد و محاسبات با استفاده از اکسل صورت گرفت. برای نمایش و ترسیم بهتر شاخصها، نرمافزار Tableau نسخه 2018 به کار رفته است. یافتهها با استفاده از روش تحلیل مضمون بیانگر شناسایی 70 شاخص الزامات فنی پیشگیرانه است. این شاخصها در اختیار 11 خبره قرار گرفت و پس از دو دور انجام پنل دلفی فازی، توافق بر روی 69 شاخص که شامل 12 مولفه بودند، صورت گرفت. در نهایت شاخص "استفاده از آدوب ریدر و سایر ابزارها" از سیاهه وارسی حذف شد. استفاده از رویکرد مثلثسازی روششناختی تاییدی بر اعتبار پژوهش است. یافتهها نشان میدهد، در سامانههای موردبررسی، اغلب شاخصهای فنی مربوط به الزامات فنی پیشگیرانه استفاده نمیشود. امنیت شبکه؛ استانداردها و چارچوبها؛ احراز هویت؛ ابزارهای خوانش دیجیتال؛ حفاظت دیجیتال؛ سیستمهای پرداخت؛ فراداده حقوقی؛ کنترل دسترسی؛ کنترل کپی؛ مجوز؛ مخزن دیجیتال و نقل و انتقال، 12 مولفه الزامات فنی پیشگیرانه را شکل دادهاند. همچنین یافتههای پژوهش حاکی از آن است که سامانههای دیجیتالی و کتابشناختی از نظر بهرهگیری از الزامات فنی پیشگیرانه برای رعایت کپیرایت نیز در سطح ضعیفی قرار دارند. نتایج این پژوهش استفاده از الزامات فنی از جمله: ریزدانگی، تدوین سیاست کپیرایت و استفاده از فراداده حقوقی، توسعه و روزآمدنگهداشتن سامانهها و ارتباط و تعامل با شرکت پشتیبان نرمافزار، استاندارد متس و بهرهگیری از مخزن دیجیتالی را در سامانه-های مورد مطالعه به منظور حفاظت از حقوق پدیدآورندگان و ذینفعان آثار پیشنهاد میدهد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706814_df0b26b0cfad78bd0d439a85f1bfec04.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Designing and Introducing a Normative Framework for the Development of Research Ethics Codes: A Case Study on the Research Ethics Codes of the Ministry of Science, Research and Technology of Iranطراحی و معرفی چارچوبی هنجارین برای تدوین کدهای اخلاق در پژوهش: موردکاوی منشور و موازین اخلاق پژوهش وزارت عتف53556370698710.22034/jipm.2023.706987FAعلیرضاثقه الاسلامیپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛
تهران، ایران0000-0002-2781-6267Journal Article20230521The charter of research ethics is a set of ethical codes and guidelines that outline the ethical limits of research components. The main function of these ethical charters and guidelines is to help students, professors, researchers, and research ethics boards for the ethical realization of research projects and activities, as well as helping the process of evaluating and making appropriate ethical choices with actual and potential ethical challenges in all stages of research. The main issue of this research plan is how to compile and develop ethics charters in research. Therefore, firstly, the nature and function of ethics charters in research were examined, and then, by collecting 36 criteria, a normative framework for the compilation and development of research ethics charters was proposed and presented. These criteria deal with the development and implementation of ethics charters in research from the three perspectives of design and compilation (with 20 criteria), implementation and monitoring (with 9 criteria), and education and promotion (with 7 criteria). In the end, in accordance with this framework of norms and 36 criteria, from the three perspectives mentioned, the "Research Ethics Codes of the Ministry of Science, Research and Technology of Iran" was criticized and examined. This research has been realized in two steps: in the first step, through the library method, the nature and function of research charters and codes of ethics were investigated, as well as the study of numerous sources and references to identify effective criteria in the compilation and development of research ethics charters. Then, a normative framework was proposed for compiling and developing ethics charters in research. This framework was surveyed, validated and finalized by a focus group of experts in this field. In the second step, the "Research Ethics Codes of the Ministry of Science, Research and Technology of Iran", as the only official research ethics charter whose implementation has been notified to the universities and research institutes of that ministry, were criticized and examined in accordance with the criteria and normative framework obtained in the first step. Based on this, the final achievements of this research plan are: 1) introduction and proposal of a normative framework for compiling ethics codes in research, and 2) critical evaluation and review of the "Research Ethics Codes" and suggestions for form and content revision in the compilation and development it.منشور اخلاق پژوهش، مجموعه کدها و رهنمودهای اخلاقی است که حدود اخلاقی اجزای پژوهش را ترسیم میکند. کارکرد اصلی این منشورها و رهنمودهای اخلاقی، کمک به دانشجویان، استادان و پژوهشگران و هیئتهای اخلاق پژوهش برای تحقق اخلاقی طرحها و فعالیتهای پژوهشی و همچنین کمک به فرآیند ارزیابی و انتخابهای اخلاقی مقتضی با چالشهای اخلاقی بالفعل و بالقوه در تمامی مراحل پژوهش است. مسئله اصلی این طرح پژوهشی چگونگی تدوین و توسعه منشورهای اخلاق در پژوهش است. از این رو، ابتدا به بررسی ماهیت و کارکرد منشورهای اخلاق در پژوهش پرداخته شد و در ادامه با گردآوری 36 معیار، چارچوب هنجارینی برای تدوین و توسعه منشورهای اخلاق پژوهش پیشنهاد و ارائه گردید. این معیارها از سه منظر طراحی و تدوین (با 20 معیار)، اجرا و نظارت (با 9 معیار)، و آموزش و ترویج (با 7 معیار) به چگونگی توسعه و اجرای منشورهای اخلاق در پژوهش میپردازند. در پایان، مطابق با این چارچوب هنجارین و معیارهای 36 گانه، از سه منظر مذکور، «منشور و موازین اخلاق پژوهش وزارت عتف (1390)» بررسی و نقد شد. این پژوهش در دو گام تحقق یافته است: در گام اول، از طریق روش کتابخانهای به بررسی ماهیت و کارکرد منشورها و کدهای اخلاق پژوهش و همچنین مطالعه متون و منابع متعدد برای شناسایی معیارهای مؤثر در تدوین و توسعه منشورهای اخلاق در پژوهش پرداخته شد. سپس، چارچوب هنجارینی برای تدوین و توسعه منشورهای اخلاق در پژوهش پیشنهاد گردید. این چارچوب توسط گروهی کانونی از متخصصان این حوزه، نظرسنجی، اعتباریابی و نهایی شد. در گام دوم، منشور و موازین اخلاق پژوهش وزارت عتف به عنوان تنها منشور رسمی اخلاق در پژوهش که اجرای آن به دانشگاهها و مؤسسههای پژوهشی آن وزارتخانه ابلاغ شده است، مطابق با معیارها و چارچوب هنجارین بهدستآمده در گام اول نقد و بررسی شد. بر این اساس، دستاوردهای نهایی این طرح پژوهشی عبارت است از: 1) معرفی و پیشنهاد چارچوبی هنجارین برای تدوین کدهای اخلاق در پژوهش، و 2) ارزیابی و بررسی نقادانه منشور و موازین اخلاق پژوهش وزارت عتف و پیشنهادهایی برای بازنگری صوری و محتوایی در تهیه و تدوین آن.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706987_75c95ceb68d615ebfdd8a382441f5c84.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Explaining the Concept and Models of Information Fusion and its Application in the Thesaurus-based Information Management Systemsتبیین مفهوم و مدلهای ادغام اطلاعات و کاربست آن در سیستمهای مدیریت اطلاعات اصطلاحنامهای56559870640610.22034/jipm.2023.706406FAمرتضیمحمدی استانیگروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0003-1146-687Xمحمدکریمیگروه اشاعه اطلاعات و تبادل دانش، پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایرانعلیمیرعربگروه اشاعه اطلاعات و تبادل دانش، پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران0000-0003-3721-4451Journal Article20230330Information fusion is a vital process in information management systems which aims to merge information from multiple sources to provide a more comprehensive and accurate view of specialized domain. In structured information management systems there are several methods for aggregating, consolidating, and fusioning information, but their approaches have not yet provided a clear pattern. The aim of the current research is to explain the concept and appropriate models of information fusion in information management systems and its use in relationship-based databases such as thesaurus. The research method is a conceptual type with an analytical approach. The research population consisted of texts and outputs in the field of information fusion, and the data collected by the library method. The findings showed that information fusion models are in four general categories of models based on information flow, workflow and activity, roles and functions of entities, and understanding concepts. The Omnibus workflow and activity model and the model based on the roles and functions of Endsley's entity as selected models according to the basic JDL are suitable for use in relationship-based information management systems such as thesauruses and ontologies, and they have the ability to be used with some changes. The main disadvantage of the reviewed information fusion models is not paying attention to the characteristics of specific information structures such as thesauruses. Not considering role of expert users in information systems based on user decisions that have the task of extracting specialized information and ignoring the collective participation system to solve complex problems, including finding similarities and solving it in the mass of information, not describing the required functions to solve the problems, managing the effects in case of system or user errors and restoring fusioned and consolidated information, as well as non-implementation of methods with operational examples in such structures, can be counted among these problems. In general, in each model of information fusion in information management systems based on thesaurus, the general processes of finding similarities, examining similarities, aggregating parameters and information fusion and managing the effectiveness of sub-systems should be considered. Unlike traditional information fusion methods that focus more on merge data, semantic information fusion emphasizes fusioning related knowledge and concepts stored in thesauruses instead of merging data and information. Therefore, it is suggested to pay attention to semantic approaches in the process of integrating and fusioning new models.روشهای مختلفی برای تجمیع، تلفیق و ادغام اطلاعات بهعنوان فرایندی حیاتی در سیستمهای مدیریت اطلاعات وجود دارد، اما رویکرد و الگوی مشخصی در حوزه سیستمهای مدیریت اطلاعات مبتنی بر روابط (اصطلاحنامهای) ارائه نشده است. هدف پژوهش حاضر تبیین مفهوم و مدلهای مناسب ادغام اطلاعات و کاربست آن در سیستمهای مدیریت اطلاعات مبتنی بر رابطه (اصطلاحنامهای) است. پژوهش حاضر از نوع مفهومی با رویکرد تحلیلی است. جامعه پژوهش، متون و بروندادهای حوزه ادغام اطلاعات در پایگاههای اطلاعاتی مختلف بود. روش گردآوری دادهها، کتابخانهای بود که بهصورت هدفمند انتخاب گردید. یافتهها نشان داد که ادغام، تلفیق و ترکیب اطلاعات در سیستمهای مدیریت اطلاعات اصطلاحنامهای، نتایج و تأثیرات متفاوتی ایجاد میکنند. مدلهای ادغام اطلاعات در چهار دسته کلی مدلهای مبتنی بر گردش اطلاعات، گردش کار و فعالیت، نقشها و عملکرد موجودیتها، و درک مفاهیم قرار دارند. مدل گردش کار و فعالیت Omnibus و مدل مبتنی بر نقشها و عملکرد موجودیت Endsley's بهعنوان مدلهای انتخابی با توجه به مدل پایه JDL جهت بهکارگیری در سیستمهای مدیریت اطلاعات مبتنی بر روابط نظیر اصطلاحنامهها و هستیشناسیها مناسب است و این قابلیت را دارند که با برخی تغییرات استفاده شوند. عیب اصلی مدلهای ادغام اطلاعات، عدم توجه به ویژگیهای ساختارهای اطلاعاتی مشخص نظیر اصطلاحنامههاست. کمتوجهی به کاربران خبره در سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر تصمیمات کاربری که وظیفه استخراج اطلاعات تخصصی را دارند و نادیدهگرفتن سیستم مشارکت جمعی برای حل مسائل پیچیده از جمله تشابهیابی و رفع آن در حجم انبوه اطلاعاتی، عدم شرح ریز عملکردهای مورد نیاز برای حل مسائل، مدیریت تأثیرات در صورت بروز اشتباهات سیستمی یا کاربری و بازگردانی اطلاعات تجمیعی و تلفیق، و همچنین عدم اجرای روشها با نمونههای عملیاتی در چنین ساختارهایی را میتوان از جمله این مشکلات برشمرد. بهطور کلی، باید در هر مدل ادغام اطلاعات در سیستمهای مدیریت اطلاعات اصطلاحنامهای، فرایندهای کلی تشابهیابی، بررسی تشابهات، تجمیع پارامترها و ادغام اطلاعات و مدیریت تأثیرپذیری زیرسیستمها مورد توجه قرار گیرد. بر خلاف روشهای سنتی ادغام اطلاعات که بیشتر بر ترکیب دادهها تمرکز دارند، ادغام اطلاعات معنایی بهجای ترکیب دادهها و اطلاعات، بر ترکیب دانشهای مرتبط و مفاهیم ذخیرهشده در اصطلاحنامهها تأکید دارد. از اینرو، توجه به رویکردهای معنایی در فرایند ترکیب و ادغام مدلهای جدید پیشنهاد میگردد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_706406_2c82a76f7adb405c3ae6039b81757ce1.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222A Case-Based Recommender System for Persian Scientific Document Indexingتوسعه سیستم پیشنهاددهنده بر مبنای استدلال نمونه محور برای نمایهسازی مستندات علمی فارسی59962670473710.22034/jipm.2023.704737FAآزادهمحبیپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایران0000-0002-6443-7450آزادهفخرزادهپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) ،تهران ، ایرانمرضیهزرین بالپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)؛ تهران، ایرانJournal Article20230129Keyword extraction is a key step in document indexing. Keywords are semantic and content-based descriptors of a document, which can be used in document retrieval and representation. In databases containing scientific documents, such as Ganj in Irannian Research Institue for Information Science and Technology (IranDoc), it is even more critical to assign meaningful keywords for documents, since the documents are from different academic disciplines and contain technical terms.<br />As the number of scientific documents grows exponentially, having an automatic and intelligent keyword extraction technique is getting more critical. There are various keyword extraction techniques that are either based on statistical features of the text or machine learning approaches, and sometimes a combination of both. In this research, we propose a new keyword extraction method for Persian scientific documents based on recommender systems and case-based reasoning. The proposed method is designed based on case-based reasoning in which the main assumption is that similar documents share similar keywords. There are two main steps in the proposed approach: first, similar documents to a given new document are retrieved based on TFIDF and word2vec model, second, the candidate keywords are extracted from retrieved documents and ranked based on a new scoring scheme, and a set of keyword are selected from the candidate keywords based on their score. The proposed method is tested and avaluated on a set of documents of Ganj database in three different subject areas (Art, Humanities and Engineering), based on precision, recall and expert panelاستخراج کلیدواژه یکی از مهمترین قدمهای فرآیند نمایهسازی مستندات است. کلیدواژهها توصیفگرهای مفهومی هستند که میتوانند در جستجو و بازیابی اطلاعات و نیز اشاعه آنها بکارگرفته شوند. در پایگاههای دربردارنده اسناد علمی مانند پایگاه علمی گنج پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، کلیدواژهها نقش مهمتری دارند و تخصیص کلیدواژههای تخصصی چالشبرانگیزتر است چرا که این پایگاهها دربرگیرنده اسناد تخصصی با حوزههای علمی مختلفی هستند. فرآیند نمایه-سازی دستی بسیار زمانبر است و با توجه به افزایش حجم تولید و ثبت مستندات علمی، نیاز است که این فرایند با سرعت بیشتری صورت گیرد. لذا استفاده از روشهای ماشینی هوشمند برای پیشنهاد و تخصیص کلیدواژه ضروری است. تحلیل آماری و معنایی اسناد و استفاده از روشهای یادگیری ماشین از جمله روشهای پرکاربرد در بسیاری از پایگاههای اطلاعات علمی دنیا است. بر همین اساس، در این پژوهش روشی برای پیشنهاد کلیدواژه به مستندات علمی فارسی بر مبنای روشهای هوشمند پردازش متن و یادگیری ماشین ارائه شده است. این روش بر مبنای سیستمهای پیشنهاددهنده و استدلال نمونهمحور است که براساس آن، مجموعهای از کلیدواژههای مرتبط با یک سند به نمایهساز پیشنهاد میشود تا او سریعتر بتواند کلیدواژههای مناسب را انتخاب کند. به بیانی دیگر، ابتدا اسناد مشابه با سند جدید براساس روشهای TFIDFو روشهای بازنمایی کلمه-به-بردار، بازیابی شده و سپس کلیدواژههای کاندید از بین اسناد مشابه براساس یک تابع رتبهبندی انتخاب میشوند. روش پیشنهادی بر مجموعهای از اسناد پایگاه گنج در سه حوزه فنی و مهندسی، هنر و ادبیات، و علوم انسانی، پیادهسازی و نتایج آن با معیارهایی نظیر دقت، فراخوانی و نظرات متخصصین ارزیابی شده است.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_704737_7d06641697bcc2bdfb9f9172fc6f2a12.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Performance evaluation of database models in social network systemsارزیابی عملکرد مدل های پایگاه داده در سیستم های شبکههای اجتماعی62765570724410.22034/jipm.2023.707244FAموژانصفائی نژاددانشکده فنی و مهندسی؛ دانشگاه گلستان؛ گرگان، ایرانسهیلاکرباسیدانشکده فنی و مهندسی؛ دانشگاه گلستان؛ گرگان، ایران0000-0001-7334-2229Journal Article20230201In this research, the data models of widely used social networks, their advantages and disadvantages, as well as the things that need to be taken into account for storing and retrieving social network data, have been reviewed and presented. The usage of social networks has grown significantly in the past few years, and the result of this growth is the production of a large amount of data. On the other hand, it is necessary to effectively store and analyze social network data for all kinds of businesses today. The types of common storage methods based on the relational data model are not scalable for large amounts of information and therefore are not optimal and efficient. As a result, the use of storage methods based on non-relational models along with relational models have become very common. In this research, a large dataset of Twitter social network data, which includes 1,581,468 tweets from posts sent by 300,000 Persian users of this social network, is stored in three databases: MySQL, MongoDB, and Redis, and the performance of each of them with several different queries has been examined and compared. In addition to measuring the time spent to perform operations on the data, the amount of space occupied by the databases was also examined. Considering the advantages and limitations associated with the structure of all three databases, from the obtained values, it can be concluded that if the data has a specific structure, a relational database like MySQL is a good choice. If the data is unstructured or structured with the potential for rapid growth, NoSQL models will perform better. In addition, storing data temporarily and at high speed in key-value databases such as Redis, which store data in memory, are more suitable. Also, in terms of execution time, MongoDB executes queries very fast compared to MySQL and Redis, which is a proof that NoSQL databases show better performance and scalability for most operations in large datasets.در این پژوهش مدل های داده محبوبترین شبکه های اجتماعی به همراه مزایا و معایب مربوط به آنها و همچنین مواردی که برای ذخیرهسازی و بازیابی داده های شبکه های اجتماعی مهم و حائز اهمیت هستند بررسی و ارائه شده است. کاربردهای شبکه های اجتماعی در چند سال گذشته رشد چشمگیری داشته اند که نتیجه این رشد، تولید حجم زیادی داده می باشد. از طرفی ذخیره سازی و تجزیه و تحلیل داده های شبکه های اجتماعی برای انواع کسب و کارهای امروزه به طور موثر ضروری می باشند. انواع روش های ذخیره سازی رایج بر اساس مدل داده رابطه ای برای حجم بالای اطلاعات مقیاس پذیر نبوده و بنابراین بهینه و کارآمد نمی باشند. در نتیجه استفاده از روش های ذخیره سازی مبتنی بر مدل های غیررابطه ای به همراه مدل رابطه ای بسیار مرسوم شده اند. در این تحقیق، مجموعه داده حجیمی از دادههای شبکه اجتماعی توییتر که شامل 15811468 توییت از پست های ارسالی توسط 300000 کاربر فارسی زبان این شبکه اجتماعی می باشد در سه پایگاه داده MySQL، MongoDB وRedis ذخیره شده و عملکرد هر یک از آنها با اجرای پرس وجوهای مختلف بررسی و مقایسه شده است. علاوه بر اندازه گیری زمان صرف شده برای اجرای عملیات بر روی دادهها، میزان فضای اشغال شده توسط پایگاههای داده نیز بررسی شدند. با توجه به مزایا و محدودیتهای مرتبط با ساختار هر سه پایگاه داده، از مقادیر به دست آمده میتوان نتیجه گرفت که اگر دادهها دارای ساختار مشخصی هستند، پایگاه داده رابطهای مانند MySQL انتخاب خوبی است. اگر دادهها بدون ساختار و یا ساختاریافته با پتانسیل رشد سریع باشند، مدل های NoSQL کارایی بهتری خواهند داشت. ضمن اینکه نگهداری داده ها به صورت موقت و با سرعت زیاد در پایگاه های داده کلید- مقدار مانند Redis که دادهها را در حافظه نگهداری میکنند، مناسب تر هستند. همچنین از نظر زمان اجرا، MongoDB با صرف زمان کمتری در مقایسه با MySQL و Redis پرس و جوها را اجرا می کند که این اثباتی است بر اینکه پایگاههای داده NoSQL عملکرد و مقیاسپذیری بهتری را برای اکثر عملیات در مجموعه دادههای بزرگ نشان میدهند.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_707244_e50d8ddd72d5ccfdeae93a0127bb3ef6.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222machine learning algorithms to prevent the spread of infectious diseases based on effective features in the diagnosis of Covid-19الگوریتمهای یادگیری ماشین برای پیشگیری از انتشار بیماریهای واگیر بر پایه ویژگیهای موثر در تشخیص کووید-1965769770560210.22034/jipm.2023.705602FAسیده زهرهحسینیدانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایرانرضارادفردانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایران0000-0002-3951-9905امیراشکاننصیریپوردانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد علوم و تحقیقات؛ تهران، ایرانعلیرجبزاده قطریدانشگاه تربیت مدرس؛ تهران، ایرانJournal Article20220620This study aimed to develop IoT-based machine learning algorithms care and improvement while detecting and predicting real-time epidemics.<br />The target disease is COVID-19 due to its importance and epidemic.<br />The research method is based on design science. The research approach is forward-looking, so the mechanism of disease transmission and its effective characteristics enable us to make predictions about the disease and thus design disease control strategies and health care.<br />The research was carried out in a seven-step process. IoT features were extracted in the present study with experts' opinions. The features obtained in the experiment of two different algorithms, "k nearest neighbor" and "decision tree," were created on the data to determine the best model.<br />After selecting the best depth validation of the model were performed by confusion matrix analysis.<br />The results of running k-nearest neighborhood and Decision Tree algorithms for the prediction of COVID-19 indicated an accuracy of > 98%. Higher sensitivity (99%) was obtained in the Decision Tree algorithm, which is very important diagnosing COVID-19 and indicates the minimum number of false negatives in the test results.این مطالعه باهدف توسعه الگوریتمهای هوش مصنوعی بر پایه اینترنت اشیاء انجام شده است که ضمن تشخیص و پیشبینی همهگیری در زمان واقعی با استفاده از مکان افراد، بر مراقبت و بهبود نیز تأکید میکند.<br />بیماری هدف در این پژوهش باتوجهبه اهمیت و فراگیری، کووید19 است.<br />بر اساس نوع گردآوری دادهها از نوع پژوهشهای کیفی بوده و باتوجهبه توسعه الگوریتمها، روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر علم طراحی است. رویکرد تحقیق آیندهنگر است، بهطوریکه مکانیزم انتقال بیماری و ویژگیهای تأثیرگذار آن ما را قادر بهپیش بینیهایی در مورد بیماری و در نتیجه طرح استراتژیهای کنترل بیماری و مراقبتهای بهداشتی مینماید.<br />پژوهش در یک فرایند 7 مرحلهای انجام شد. ویژگیهای اینترنت اشیاء در پژوهش حاضر با نظر خبرگان استخراج شد و ویژگیهای بهدستآمده در آزمایش 2 الگوریتم مختلف «k نزدیکترین همسایگی» و «درخت تصمیم» بر روی دادهها برای تعیین بهترین مدل ایجاد شد.<br />پس از انتخاب بهترین عمق و بهترین همسایگی در الگوریتمها، اعتبار و تصدیق مدل با تحلیل ماتریس ابهام انجام شد.<br />نتایج اجرای الگوریتمها برای پیشبینی بیماری کووید19، دقت بالاتر از 98 درصد را نشان دادند. حساسیت بالاتر (99 درصد) که برای تشخیص بیماری کووید19 اهمیت بالایی دارد و نشاندهنده حداقل موارد منفی کاذب در نتایج آزمون است، در الگوریتم درخت تصمیم به دست آمد.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705602_1c0e039d3bdb434bfdc2e19b3a9b8d45.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Investigating the Effectiveness of Methodological Elements in Ranking the Results Based on their Relevance and Methodological Validityبررسی اثربخشی عناصر روششناختی در رتبهبندی نتایج بر اساس تلفیق ربط و اعتبار روششناختی آنها69972770884710.22034/jipm.2023.708847FAهاجرستودهاستاد بخش علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-7949-7165عادلهاسدی شالیبخش علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،0000-0001-5886-7940مصطفیفخراحمددانشیار بخش علوم کامپیوتر، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-9517-0541Journal Article20230201The goal of evidence-based medicine is helping clinical professionals to obtain relevant and valid information to make appropriate clinical decisions. To meet the information needs of health professionals, information retrieval systems should facilitate access relevant and also methodologically valid.
<br />In this research quasi-experimental method of one group pre-test-post-test is used in order to achieve the research goals. The research community was made up of all the clinical trial articles available in the Cochrane database until the end of 2018.
<br />The results of the present study showed that among the research variables, the words of the reviewers' comments along with the abstract had the greatest impact on the ranking. These results showed that the Cochrane reviewers' comments can be a suitable tool for use in ranking systems based on relevance and validity. Also, the results of this research showed that it is possible to rank the methodological validity and combine it with relevance by using the internal and external elements of the articles.
<br />This research distinguished the types of words used in the text of scientific articles and its effect on improving the ranking based on relevance and methodological validity. In retrieval systems based on natural language, more emphasis has been placed on the totality of the text and less attention has been paid to the contribution of vocabulary types in explaining the relevance of articles. The findings of this research highlighted, once again, the difference of vocabulary types in explaining relevance and methodological validity and revealed the necessity of determining the target vocabulary set in all types of searches.پزشکیِ مبتنیبر شواهد، هدف متخصصان بالینی دستیابی به اطلاعات مرتبط و معتبر برای اتخاذ تصمیم بالینی مناسب است. بنابراین، در سامانههای بازیابی اطلاعات برای پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی متخصصان سلامت، دسترسی به مدارک مرتبط کفایت نمیکند و اعتبار روششناختی آنها نیز بایستی مد نظر قرار گیرد. پژوهش حاضر از روش شبهآزمایشی پیشآزمون–پسآزمون تکگروهی بهمنظور دستیابی به اهداف پژوهش بهره میبرد. جامعه پژوهش را کلیه مقالات کارآزمایی بالینی موجود در پایگاه «کاکرین» تا پایان سال 2018، میلادی تشکیل داد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که در بین متغیرهای پژوهش، کلماتی نظر «داور» بههمراه چکیده بیشترین تأثیر را بر رتبهبندی داشت. این نتایج نشان داد که نظر داور «کاکرین» میتواند ابزاری مناسب برای استفاده در سامانههای رتبهبندی بر اساس ربط و اعتبار باشد. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که امکان رتبهبندی اعتبار روششناختی و تلفیق آن با ربط با استفاده از عناصر درون و برونمتنی مقالات وجود دارد. این پژوهش به تمایز انواع واژگان بهکاررفته در متن مقالات علمی و تأثیر آن بر بهبود رتبهبندی بر پایه ربط و اعتبار روششناختی پرداخت. در سامانههای بازیابی مبتنیبر زبان طبیعی، بیشتر بر کلیت متن تأکید بوده و به سهم انواع واژگان در تبیین ربط مقالات کمتر توجه شده است. یافتههای این پژوهش بار دیگر، تفاوت انواع واژگان در تبیین ربط و اعتبار روششناختی را برجسته نمود و لزوم تعیین مجموعه واژگان هدف در انواع جستوجوها را آشکار ساخت.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_708847_ffbdbf441af43499835e8345454985bf.pdfپژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات2251-822339220231222Criticism and evaluation of form and content of the thesaurus of Islamic philosophy
Islamic Science and Culture Research Instituteنقد و ارزیابی شکلی و ماهوی اصطلاحنامه فلسفه اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی72975670894910.22034/jipm.2023.708949FAکورشنجیبیگروه تدوین سازمان های دانش، پژهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قمJournal Article20230325The upcoming article, which is based on the method of library research and interpretation and analysis, is a fundamental and practical research research, with a critical attitude in the book of Thesaurus of Islamic Philosophy of the Institute of Islamic Sciences and Culture, and its qualitative evaluation and criticism with the aim of explaining its shortcomings. and their subsequent reviews in the editions to achieve modernity, development and respond to the needs of users with the growing knowledge of Islamic philosophy. Qualitative assessment is in two parts, form and substance. Form assessment including the assessment of alphabetical order, calligraphy, Arabicization, Farsi or Arabic terms. And the substantive evaluation includes the evaluation of the introduction, the geometric concept of science and its prior relations. The findings of the research in the form section include the extensive use of Arabic words, lack of cross-references, lack of division, lack of sufficient use of domain notes, non-standard use of descriptors, non-observance of alphabetical order in the alphabetical display of terms, and the presence of spelling mistakes. . The findings of the research in the substantive part include the explanation of defects in the geometrical structure of philosophy and the hierarchical relationships of terms, as well as the explanation of the error in understanding philosophical concepts and the previous semantic relationships of terms, which in some cases are caused by the error in understanding philosophical concepts or the confusion of concepts and terms. It is characteristic of philosophical systems of illumination, walk and sublime wisdom, which need to be resolved; Because this thesaurus has been accepted by scientific centers as a basis for storing, searching and retrieving information and is being translated in other countries. The proposal of the research is to recommend strict adherence to the thesaurus writing standards in the compilation of such specialized thesauruses, in addition to paying attention to the differences of different schools in the philosophical foundations, which requires the use of expert professors in each school to explain the meanings of terms and their previous relationships. The purpose is to avoid the confusion of verbal commonalities and to protect future researches from this damage.مقاله پیش رو که با روش تحقیق کتابخانه ای و براساس توصیف و تحلیل به نگارش در آمده از نوع تحقیقات بنیادین و کاربردی است که با نگرش انتقادی به کتاب اصطلاحنامه فلسفه اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در صدد نقد و ارزیابی کیفی آن با هدف تبیین کاستی ها و برطرف کردن آن ها در ویرایش های بعدی بمنظور نیل به روزآمدی، بالندگی و پاسخگویی به نیاز کاربران متناسب با رشد روز افزون دانش فلسفه اسلامی است. ارزیابی کیفی در دو بخش شکلی و ماهوی است؛ ارزیابی شکلی شامل ارزیابی ترتیب الفبایی، رسم الخط، اعراب گذاری، فارسی یا عربی بودن اصطلاحات ؛ و ارزیابی ماهوی شامل ارزیابی مقدمه، ساختار هندسی علم و روابط معنایی پیشینی آن است. یافته های تحقیق در بخش شکلی عبارتند از بکارگیری گسترده لغات عربی ، عدم برقرای ارجاعات متقابل، عدم استفاده از لحاظ تقسیم ، عدم استفاده کافی از یادداشت دامنه ، بگارگیری غیر استاندارد توضیحگرها، عدم رعایت نظم الفبایی در بخش نمایش الفبایی اصطلاحات و وجود غلط های املایی . یافته های تحقیق در بخش ماهوی عبارتند از تبیین خلل هایی در ساختار هندسی علم فلسفه و روابط سلسله مراتبی اصطلاحات، همچنین تبیین خطا در فهم مفاهیم فلسفی و روابط معنایی پیشینی اصطلاحات که در مواردی ناشی از خطای در درک مفاهیم فلسفی و یا خلط مفاهیم و اصطلاحات خاص نظام های فلسفی اشراقی، مشایی و حکمت متعالیه است که ضرورت دارد برطرف شوند؛ زیرا این اصطلاحنامه به عنوان پایه ذخیره سازی ، جستجو و بازیابی اطلاعات از سوی مراکز علمی پذیرفته شده و در کشورهای دیگر در حال ترجمه هست. پیشنهاد تحقیق، توصیه به رعایت دقیق استاندارد های اصطلاح نامه نویسی در تدوین چنین اصطلاحنامه های تخصصی، افزون بر توجه به اختلافات مکاتب مختلف در مبانی فلسفی است که لازمه آن بکارگیری اساتید متخصص در هر مکتب برای تبیین دقیق معانی اصطلاحات و روابط پیشینی آن ها به جهت پرهیز از خلط مشترکات لفظی و صیانت پژوهش های آینده از این آسیب است.https://jipm.irandoc.ac.ir/article_708949_ad17c0e7fe14a64b455a37d32d877d47.pdf