پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Proposing the Establishment of the Information and Knowledge Management Organization ایجاد سازمان نظام مدیریت اطلاعات و دانش (نماد) 303 329 717389 10.22034/jipm.2024.717389 FA مازیار امیرحسینی عضو هیئت علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران؛ ابراهیم عمرانی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران:دبیر شورای تأمین منابع علمی وزارت عتف؛ تهران Journal Article 2024 08 12 The article aims to create professional and occupational order in jobs related to the specialized field of information science and knowledge studies through the proposal of forming a trade union or organization. Non-compliance of the relevant laws of Iran in establishing an educational, research and fraternity union or organization which can be appropriated to the jobs and professions of information science and knowledge studies, as well as the lack of related laws in this case, has been taken into account for more than 50 years. This problem has faced a new opportunity. The vision of the extraordinary opportunity is recognized in various aspects which are the experiences of pioneer librarians in the establishment of the fraternity union, the development of new careers in the field of information science and knowledge studies, the formation of broad technical, professional and occupational domains based on information, knowledge and communication technology, the impact of information processing and exchange in people’s daily lives, the job market development related to information science, technology and communication and finally, the mechanism of the establishment of fraternity union and specialized authorities in the fields of engineering and medical sciences. In this way, relying on the experiences of the initiators, the current condition of the jobs related to information sciences and the formation of new mechanisms in developing fraternity unions, it is possible to formulate and propose legal bills to guarantee fraternity union support. The proposed legal bills should comprise of the scope, role, goals and tasks of the related jobs and professions in the field of information science, technology and communication. This article attempts to propose the establishment of Knowledge, Technology and Communication Engineering Organization for the sake of the creation of the job and profession discipline in achieving professional educational, research and fraternity union goals through discussing the aforementioned cases. The most important finding of this research is to explain the goals and tasks in the establishment of the information and knowledge management union system or organization to formulate a legal solution to be presented to Iran’s parliament to approve the formation of the proposed trade union organization این مقاله با هدف ایجاد انتظام شغلی و حرفه‌ای در مشاغل مرتبط با رشته تخصصی علم اطلاعات و دانش‌شناسی از طریق پیشنهاد شکل‌گیری یک مرجع صنفی تدوین شده است. روش پژوهش در این مقاله سندی یا کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای کیفی است. عدم انطباق قوانین موضوعه کشور در ایجاد یک تشکل آموزشی، پژوهشی و صنفی متناسب با مشاغل و حرفه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی و نیز فقدان قوانین مرتبط در شکل‌گیری چنین تشکلی، کانون تمرکز متخصصان این حوزه در طی بیش از 50 سال گذشته بوده است. این مسئله در حال حاضر به یک فرصت تبدیل شده است. چشم‌انداز این فرصت استثنایی در بسترسازی ایجاد یک تشکل کانونی صنفی، بر تجارب کتابداران پیشرو در ایجاد انجمن‌های صنفی، توسعه حوزه‌‌های نوین شغلی در علم اطلاعات و دانش‌شناسی، شکل‌گیری دامنه‌های وسیع فنی، حرفه‌ای و شغلی با تکیه بر فناوری اطلاعات، دانش و ارتباطات، تأثیر بی‌بدیل مناسب‌سازی و تبادل اطلاعات در زندگی روزمره افراد و افزایش روزافزون بازار کار برای مشاغل مرتبط با علوم اطلاعات، دانش‌شناسی و مدیریت دانش متکی است. افزون ‌‌بر این، سازوکارهای شکل‌گیری یک تشکل صنفی مرجع در حوزه‌‌های تخصصی گوناگون مانند مهندسی و علوم پزشکی و پیراپزشکی قابل مشاهده است. به این ترتیب، با تکیه بر تجارب متقدمان، گسترش رشته‌های شغلی و حرفه‌ای مرتبط با علوم اطلاعات، دانش‌شناسی و مدیریت دانش و شکل‌گیری سازوکارهای نوین در ایجاد کانون‌های مرجع صنفی می‌توان به تدوین و پیشنهاد لوایح قانونی‌ای پرداخت که حمایت و پشتیبانی‌های صنفی تضمین گردد. در شکل‌گیری لوایح پیشنهادی بایستی دامنه، نقش، اهداف و وظایف مشاغل و حرفه‌های مرتبط با علوم اطلاعات، فناوری و ارتباطات تبیین گردد. در این مقاله سعی بر آن است که از طریق بحث و بررسی موارد پیش‌گفته، بستر شکل‌گیری انتظام شغلی و حرفه‌ای را به‌منظور تحقق اهداف حرفه‌ای آموزشی، پژوهشی و صنفی از طریق یک تشکل و سازمان قانونی و رسمی در حوزه علوم اطلاعات، دانش‌شناسی و مدیریت دانش، تحت عنوان «سازمان نظام مدیریت اطلاعات و دانش (نماد)» تشریح نماییم. نتایج حاصل از این مقاله، تبیین اهداف و وظایف در شکل‌گیری سازمان نظام مدیریت اطلاعات و دانش به‌منظور تدوین لایجه قانونی برای ارائه به مجلس به‌منظور تصویب شکل‌گیری این نهاد یا سازمان مرجع است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_717389_47a73db62a8e8d979a0de1118230fdb1.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Representation and Trend Analysis of the World’s Top Altmetrics Articles بازنمایی و تحلیل روند مقالات برتر آلتمتریکس جهان 331 353 716073 10.22034/jipm.2024.716073 FA مهری صدیقی پژوهشگاه علوم وفناوری اطلاعات(ایرانداک) رویا پورنقی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ استادیار؛ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران) ایرانداک(؛ تهران Journal Article 2024 01 30 The purpose of this paper is to analyze the trend of the world’s top altmetrics papers. This study is an applied research and it was carried out using altmetrics and scientometrics methods. The research sample is 800 top articles from the altmetrics aspect (published in the period of 2013 to 2020). In order to collect data, a list of the top papers along with their altmetrics data were extracted from the Altmetrics Institute website. In order to determine the citation status of the papers, their subject areas and the participating countries in writing these outputs, the Web of Science database was used. Also, SPSS version 22 software and Spearman’s correlation analysis were used to investigate the relationship between the altmetrics performance of the studied articles and the number of their citations in the database. The results of the research showed that 45% of the top papers were published in the field of multidisciplinary sciences and 24% of them were published in the field of medical sciences. Important and core journals in writing the top papers are Nature (with 105 articles), followed by Science journals (with 74 articles). USA has published more than half of the top altmetrics papers in the world (50.5%). Following, England has the second place in the world with about 15.62% of the share of top papers. Among the media, Twitter (with an average attendance of 237,441/62), News Outlets (15,319/57) and then Mendely (20,248/6) were ranked first to third, and the articles in these media were more popular with the society. The trend of these media has always been increasing during the studied years. In the meantime, Facebook is the only media that has had a declining trend since 2017 and the number of top papers has decreased significantly compared to before. Also, there is a significant and weak relationship between the altmetrics score and the number of citations of top papers. Using the features of the collection of the top published papers from the perspective of subject areas, important and core journals, geographical distribution, and comparing the number of citations of these articles with the number of their readers in social media, will help the policymakers of the research fields and researchers to make more accurate short-term and long-term policies on conduct scientific research and increase the visibility and effectiveness of researchers’ scientific outputs, especially in terms of altmetrics indexes پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی-تحلیلی است که با هدف بازنمایی و تحلیل روند مقالات برتر آلتمتریکس جهان و با بهره‌گیری از رویکردهای علم‌سنجی و آلتمتریکس انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 800 مقاله برتر از جنبه آلتمتریکس (منتشرشده در بازه زمانی 2013 تا 2020) است. برای گردآوری داده‌ها از پایگاه‌های «وب‌‌آو‌ساینس» و «آلتمتریکس» استفاده شد. در گام اول پژوهش، فهرستی از مقالات برتر به‌ همراه داده‌های آلتمتریکس از سایت «مؤسسه آلتمتریکس» استخراج شد. سپس، به‌منظور تعیین وضعیت استنادی این مقالات، حوزه‌های موضوعی‌ آن‌ها و نیز برای تعیین کشورهای سهیم در نگارش آن‌ها از داده‌های پایگاه اطلاعاتی «وب‌ علوم» ‌استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای «اکسل» و «اس‌‌پی‌اس‌اس» نسخه 22 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که 45 درصد مقالات برتر در حوزه علوم چندرشته‌ای و 24درصد آن‌ها در حوزه علوم پزشکی منتشر شده‌اند. مجلات مهم در نگارش مقالات، نشریه «نیچر» با فراوانی 105 مقاله و سپس مجله «ساینس» با 74 مقاله هستند. ایالات متحده منتشرکننده بیش از نیمی از مقالات برتر جهان است و پس از آن انگلستان مقام دوم در جهان را داراست. در میان رسانه‌های اجتماعی، «توییتر»، «رسانه‌های خبری» و «مندلی» در رتبه‌های نخست تا سوم قرار دارند و روند آن‌ها در طول سال‌ها‌ی مورد تحقیق همواره افزایشی بوده است. میزان حضور مقالات برتر در «فیس‌بوک»، نسبت به سال‌های گذشته به‌شدت کاهش پیدا کرده است. این است که به ‌نظر می‌رسد حضور در رسانه‌های اجتماعی پرطرفدارتر و تمرکز بر رسانه‌هایی که بیشتر مورد اقبال جامعه است، می‌تواند بر نمره آلتمتریک مقالات اثر بیشتری داشته باشد و رسانه‌هایی که به‌تدریج جایگاهشان در این موضوع کم‌رنگ شده، تأثیر کمتری بر نمره آلتمتریکس دارند. همچنین رابطه معنا‌دار و ضعیفی بین امتیاز آلتمتریکس و شمار استنادات مقالات برتر وجود دارد. در ضمن، با توجه به نبودِ ارتباط معنا‌دار بین دو متغیر فوق در برخی از سال‌های مورد بررسی در این پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که منابع پراستناد لزوماً ممکن است به ‌همان میزانی که استناد گرفته‌اند، در رسانه‌های اجتماعی مورد توجه نباشند و دستورالعمل واحدی برای ارزیابی همبستگی این دو متغیر وجود ندارد. ‌به‌کارگیری ویژگی‌های مجموعه مقالات برتر از دیدگاه حوزه‌های موضوعی، مجلات مهم، توزیع جغرافیایی، و مقایسة شمار استنادات با شمار خوانندگان آن‌ها در رسانه‌های اجتماعی به سیاست‌گذاران حوزه‌های پژوهشی و پژوهشگران کمک می‌کند که بتوانند سیاست‌گذاری‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت دقیق‌تری بر روی پژوهش‌ها انجام داده و میزان رؤیت‌پذیری و اثرگذاری بروندادهای علمی خود را افزایش دهند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_716073_4fba5fd73d9f3299fd3ceed2af1f7c3b.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Investigating the use of Chat GPT in higher education; Challenges and solutions بررسی چالشهای اساسی استفاده از چتجیپیتی (ChatGPT) در آموزش عالی 355 373 717684 10.22034/jipm.2024.717684 FA علی سعیدی استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایرا ن 0000-0002-9112-0619 علیرضا قربانی دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران 0009-0008-9226-253X حامد میبودی گروه آموزش مشاوره و راهنمایی، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران 0000-0002-9695-9042 Journal Article 2024 02 29 Considering the nature of the technology of software robots such as Chat GPT and their relationship with processing, retrieving and communicating knowledge and information, one of the areas that are affected by them is the field of higher education. This research has been done with the aim of identifying the key challenges of using Chat GPT in higher education and the upcoming opportunities for it as one of the artificial intelligence technologies. The current research is practical in terms of its purpose and the implementation process is such that first the challenges related to the subject are identified based on the literature review and then to reach the importance, leveling and connections between the challenges raised in the use of Chat GPT using the structural modeling method. Various challenges in the field of using Chat GPT in higher education, including incorrect information and low reliability, plagiarism, inequality of hardware and software equipment, lack of skills and knowledge of professors and students, lack of skills and knowledge of professors and students, the lack of application in some sciences, and the lack of emotional relationship between chatbots and humans were widely discussed. The results of the research showed that the challenge of inequality of hardware and software equipment and lack of skills, knowledge of professors and students at the first level, the challenge of incorrect information, low reliability and plagiarism at the second level and the challenge of lack of application in some sciences and lack of emotional relationship at the third level were placed با توجه به ماهیت فناوری ربات‌های نرم‌افزاری، از قبیل «چت‌جی‌پی‌تی»، و ارتباط آن‌ها با پردازش، بازیابی و ارتباط‌دهی دانش و اطلاعات، یکی از عرصه‌هایی که تحت تأثیر آن‌ها قرار می‌گیرد، حوزه آموزش عالی است. این پژوهش با هدف شناسایی و بررسی چالش‌های کلیدی استفاده از «چت‌جی‌پی‌تی» در آموزش عالی و شناسایی فرصت‌های پیش ‌رو برای آن به‌عنوان یکی از فناوری‌های هوش مصنوعی انجام گرفته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی بوده و فرایند اجرا به این شکل است که ابتدا چالش‌های مرتبط با موضوع بر اساس مرور ادبیات و مطالعات پیشین شناسایی و سپس برای رسیدن به اهمیت، سطح‌بندی و ارتباطات بین چالش‌های مطرح در استفاده از «چت‌جی‌پی‌تی» از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری استفاده گردید. انواع مشکلات و چالش‌ها در زمینه استفاده از «چت‌جی‌پی‌تی» در آموزش عالی، از جمله نادرستی اطلاعات و اعتمادپذیری پایین، سرقت ادبی، نابرابری تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، فقدان مهارت و دانش اساتید و دانشجویان، عدم کاربرد در بعضی از علوم و نبود رابطه عاطفی میان چت‌بات و انسان به‌طور گسترده مورد بحث قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که چالش نابرابری تجهیزات سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و فقدان مهارت، دانش اساتید و دانشجویان در سطح اول، چالش نادرستی اطلاعات، اعتمادپذیری پایین و سرقت ادبی در سطح دوم، و چالش عدم کاربرد در بعضی از علوم و نبود رابطه عاطفی در سطح سوم قرار دارند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_717684_4d8fb7a80b65e0dc5696482bd18e42e6.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Validity and Reliability in Qualitative Research: A Systematic Review روایی و پایایی در تحقیقات کیفی: مرور نظام مند 375 412 717062 10.22034/jipm.2024.717062 FA عباس عباسی دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-1325-9199 لیلا محمدی دانشجوی دکترای هوش مصنوعی در علوم پزشکی، گروه هوش مصنوعی در علوم پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. 0000-0001-8777-4137 خدیجه محمدی دانشجوی دکترای مدیریت سیستم‌ها، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-1657-7221 Journal Article 2024 04 06 Although validity and reliability evaluation has long been the focus of quantitative researchers, these concepts have been a discussion for qualitative researchers. Given that qualitative studies are conducted in the real world, they can have implications for people’s lives. Therefore, it is necessary for the results of these studies to be reliable. So, the validity and reliability of these studies should be examined in order to gain the trust of the audience in the results of qualitative research and increase its credibility. Thus, this study was conducted with the aim of presenting a set of methods for evaluating validity and reliability in qualitative researches. Systematic review was used in this research to achieve the research aims, because this type of research examines a comprehensive set of studies related to the research topic without creating time and research scope. Therefore, the interesting keywords were searched in the Web of Science database and 100 articles were extracted. After three stages of refining and reviewing the articles, including articles and reviewing articles, 48 relevant articles from 1993-2023 were found on the subject which formed the basis for data collection. In addition, the bibliometrics graphical environment belonging to the bibliometrics library of the R software and VOSviewer are also were used to describe the research cases. In this research, a relatively comprehensive set of validity and reliability evaluation methods was extracted and categorized in the form of quantitative and qualitative evaluation methods of validity and reliability in qualitative research. Based on the results of 55 qualitative and 4 quantitative methods for evaluating validity in qualitative research, as well as 13 qualitative methods and 6 quantitative methods for evaluating reliability in qualitative studies were extracted from the articles. Validity and reliability evaluation in qualitative research has been considered more in social science research and then in the field of nursing and health care. This shows the importance of validity and reliability in this researches. Among the validity evaluation methods that have received the most attention between researchers are internal validity, external validity and content validity. Each of these validity methods are different from its quantitative concept. Based on the studies, external validity has been used in qualitative researches that used case study, qualitative comparative analysis, interview, and review methods. Internal validity has also been used to evaluate qualitative comparative analysis and case studies. Content validity has been used in the evaluation of qualitative methods of ethnography, phenomenology, grounded theory, interview and cognitive interview. Among the qualitative reliability evaluation methods, inter-rater reliability methods, which are part of quantitative methods, have received much attention in recent years. The review indicates that this method has been used to evaluate the qualitative research methods such as content analysis, theme analysis, and case study. The results of this study can be used by qualitative researchers, qualitative article reviewers, and qualitative study audiences to judge the credibility of the results. اگرچه ارزیابی روایی و پایایی از دیرباز مورد توجه محققان کمّی وجود داشته، اما این مفاهیم برای پژوهشگران کیفی مورد بحث بوده است. با توجه به اینکه تحقیقات کیفی در دنیای واقعی انجام می‌شود، می‌تواند در زندگی افراد پیامدهایی داشته باشد. بنابراین، لازم است نتایج این تحقیقات قابل اعتماد باشد. بدین ‌منظور باید روایی و پایایی در این تحقیقات جهت جلب اعتماد مخاطب نسبت به نتایج حاصل از تحقیق کیفی و افزایش اعتبار آن بررسی گردد. پژوهش حاضر با هدف ارائه مجموعه‌ای از روش‌های ارزیابی روایی و پایایی در تحقیقات کیفی انجام شده است. در پژوهش حاضر از مرور نظام‌مند جهت دستیابی به اهداف پژوهش بهره‌گیری شده است؛ زیرا این نوع پژوهش بدون ایجاد محدودیت زمان و محدوده تحقیق، به بررسی مجموعه جامعی از مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش می‌پردازد. بر همین مبنا کلیدواژه‌های مد نظر در پایگاه داده «وب‌‌آو‌ساینس» مورد جست‌وجو قرار گرفته و 100 مقاله استخراج شد. پس از سه مرحله پالایش مقالات که شامل مقالات پژوهشی و مروری انگلیسی‌زبان بود و در نهایت، با بررسی متن آن‌ها تعداد 48 مقاله مرتبط با موضوع منتشرشده طی سال‌های 1993 تا 2023 یافت شد و مبنای جمع‌آوری اطلاعات قرار گرفت. افزون ‌بر آن، محیط گرافیکی بیبلیوشاینی متعلق به کتابخانه بیبلیومِتریکس نرم‌افزار R (که یک بسته نرم‌افزاری منبع‌باز است) و همچنین، نرم‌افزار «وُس‌ویووِر» نیز برای توصیف داده‌های پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. در این پژوهش، مجموعه به‌نسبت جامعی از روش‌های ارزیابی روایی و پایایی استخراج گردید و در قالب روش‌های ارزیابی کمی و کیفی روایی و پایایی در تحقیقات کیفی دسته‌بندی شد. بر اساس نتایج حاصل، 55 روش کیفی و 4 روش کمی جهت ارزیابی روایی در تحقیقات کیفی و همچنین، 13 روش کیفی و 6 روش کمی نیز جهت ارزیابی پایایی در تحقیقات کیفی از مجموعه مقالات استخراج شد. ارزیابی روایی و پایایی در تحقیقات کیفی، بیشتر در تحقیقات علوم اجتماعی و پس از آن در حوزه پرستاری و مراقبت بهداشتی مورد توجه قرار گرفته است. این مسئله اهمیت روایی و پایایی در تحقیقات مرتبط با این حوزه‌ها را نشان می‌دهد. از جمله روش‌های ارزیابی روایی که بیشترین توجه را در میان محققان کسب کرده‌اند، روایی درونی، روایی بیرونی، و روایی محتواست. هر یک از این انواع روایی با مفهوم ارائه‌شده در روش‌های کمی متفاوت هستند. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، از روایی بیرونی در تحقیقاتی که روش‌های کیفیِ مطالعه موردی، تحلیل مقایسه‌ای کیفی، مصاحبه، و مطالعه مروری را به‌کار برده‌اند، بهره‌گیری شده است. روایی درونی نیز برای ارزیابی تحلیل مقایسه‌ای کیفی و مطالعه موردی به‌کار رفته است. روایی محتوا در ارزیابی روش‌های کیفی قوم‌نگاری، پدیدارشناسی، نظریه زمینه‌ای، مصاحبه، و مصاحبه شناختی استفاده شده است. در روش‌های ارزیابی پایایی تحقیقات کیفی نیز روش‌های پایایی بین ارزیاب که جزء روش‌های کمی است، در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بررسی این تحقیقات بیانگر آن است که این روش برای ارزیابی روش‌های پژوهش کیفیِ تحلیل محتوا، تحلیل مضمون، و مطالعه موردی به‌کار رفته است. نتایج این پژوهش می‌تواند برای محققان کیفی، داوران مقالات کیفی، و همچنین مخاطبان مطالعات کیفی جهت قضاوت در مورد اعتبار نتایج حاصل از تحقیقات مورد استفاده باشد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_717062_3bc0f8e8388d6fbd2fe999feced62db8.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Disambiguation of Knowledge Domains by emphasize on Medicine Fields: Systematic Review ابهام‏زدایی از حوزه‏های دانشی با تاکید بر حوزه‏های پزشکی: مرور نظام‏مند 413 437 713420 10.22034/jipm.2024.713420 FA حمیده اسدی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ بازیابی اطلاعات؛ دانشگاه تهران؛ 0000-0002-9402-3099 نادر نقشینه دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ دانشیار؛ دانشگاه تهران؛ 0000-0002-0509-5454 ملوک‌السادات حسینی بهشتی دکتری زبانشناسی همگانی؛ دانشیار؛ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات (ایرانداک)؛ 0000-0003-0059-6927 Journal Article 2023 12 06 Introduction: The aim of this paper is to represent a comprehensive expression of disambiguation in the knowledge domains based on published’ researches Methods: In order to facilitate the retrieval of studies in disambiguation’ field to conduct a systematic review, databases were searched by a systematic search. The obtained various aspects of the literature review of the retrieved researches became the basis for the representating a comprehensive expression of the disambiguation in the synthesis. In addition, a qualitative analysis was performed for all retrieved studies using a critical appraisal checklist in the Library ad Information Science field, and the validity of the researches to be included in this synthesis was investigated. Results: The Systematic review present a systematic framework based on researches’ items in the disambiguation field. The items including research’ methodology, data gathering tool and others elements. The hidden subjects in the literature review were extracted and classified in the some class. Discussion & Conclusion: The investigation of disambiguation topic indicated that the disambiguation is done in different subjects, study disciplines and by the variety goals. Choosing the proper methods of research and data collection and tools depends on the data type. Additionally, disambiguation is needed in various fields to obtain more evidences in it and to help researchers in special fields. هدف این مرور، ارائه صورت‏بندی جامعی از ابهام‏زدایی در حوزه‏های دانشی در پژوهش‏های منتشر شده است. برای انجام این مرور نظام‏مند، مطالعات مرتبط با حوزه ابهام‏زدایی در پایگاه‏های اطلاعاتی بازیابی شد. ابعاد گوناگونی که از مرور ادبیات پژوهش‏های بازیابی‌شده به‌دست آمد، مبنای ارائه صورت‏بندی جامعی از ابهام‏زدایی در این ترکیب قرار گرفت. افزون‌ بر این، تحلیل کیفی برای کل مطالعات بازیابی‌شده با بهره‏گیری از بازبینه ارزیابی انتقادی در حوزه علم اطلاعات و دانش‏شناسی انجام و اعتبار پژوهش‏ها برای حضور در این ترکیب بررسی شد. این مرور نظام‏مند، یک چارچوب ترکیبی از مؤلفه‏های حوزه ابهام‏زدایی ارائه کرد. این مؤلفه‏ها شامل روش‏های انجام پژوهش (بر اساس منابع و نیز بر اساس یادگیری ماشینی) و ابزار گردآوری داده (جست‌وجوی اسناد، پرسشنامه، مصاحبه و ...)، منابع استفاده‌شده (منابع دانشی یا پیکره) برای ابهام‏زدایی و کاربردهای آن است. همچنین موضوعات پنهان (معنا و موضوع، نام، موجودیت‏های نامدار، احساس و نظر، صوت و تصویر و ...) در ادبیات پژوهش نیز استخراج و در چند گروه کلی طبقه‏بندی شد. بررسی موضوع ابهام‏زدایی نشان داد که ابهام‏زدایی در موضوعات و حوزه‏های مطالعاتی و با اهداف گوناگون انجام می‏شود و انتخاب روش مناسب پژوهش و گردآوری داده و ابزارها، به نوع داده‏ها بستگی دارد. همچنین، ابهام‏زدایی در حوزه‏های گوناگون دانشی نیاز است تا ضمن کسب شواهد بیشتر برای آن، پژوهشگرانِ حوزه‏های تخصصی را نیز یاری رساند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_713420_6443151e82888b2d69f02674e3d53016.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Examining the Status and Implementation Strategies of Data Governance in Organizations (Case Study: Islamic Azad University) بررسی وضعیت و راهکارهایی اجرایی حکمرانی داده در سازمان ها (مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی) 439 464 714553 10.22034/jipm.2024.714553 FA محسن فینی زاده دانشجوی دکتری علوم ارتباطات؛ واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی؛ تهران، 0009-0004-9778-360X افسانه مظفری دانشیار علوم ارتباطات ودانش شناسی واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-3855-7552 حسن خجسته باقرزاده دانشکده تولید دانشگاه صدا و سیما، ایران. علی اکبر فرهنگی علوم ارتباطات و مدیریت رسانه، واحدعلوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. Journal Article 2024 03 09 With the formation of data and the rapid and diverse expansion of big data at the level of country and organizations, many opportunities, threats, challenges and events have arisen, and this has caused us to face a serious need, and that is to use and face with this big data, how can the processes, roles, policies, standards and criteria and overall data governance be formulated and improved. In this way, this research aims to answer the question in the first step what is the state of governance at the level of organizations? and in the second step, while carefully examining the existing situation, the position and the desired result of the formation of data governance, to the question: what implementation solutions can be suggested for the implementation of data governance at the level of organizations, especially Islamic Azad University? Therefore, this research has been conducted using in-depth interviews with elites in a qualitative manner and using the qualitative content analysis method. The research data was collected through in-depth interviews with 18 experts, and after extraction and coding in three main topics a) examination of data governance status at the level of organizations, b) examination of data governance at the level of Islamic Azad University, and c) implementation methods of data governance in the university, it has been categorized and the result has been the description of the state of governance in the country, organizations and the university, as well as providing an executive solution for the Islamic Azad University in the field of data governance. با شکل گیری داده های و گسترش پر شتاب و متنوع کلان داده در سطح کشور و سازمان ها، فرصت ها، تهدیدها، چالش ها و رخ دادهای زیادی به وجود آمد و این سبب شده با یک نیاز جدی روبرو باشیم و آن اینکه برای استفاده و مواجه با این کلان داده چگونه می توان فرآیندها، نقش ها، سیاست ها، استانداردها و معیارها و در نگاه کلی حکمرانی داده را تدوین و بهبود بخشید. در این مسیر این پژوهش در صدد آن است تا در گام اول به پرسش: وضعیت حکمرانی در سطح سازمان ها چگونه است؟ و در گام دوم ضمن بررسی دقیق وضعیت موجود، جایگاه و نتیجه مطلوب شکل گیری حکمرانی داده، به پرسش: چه راهکارهای اجرایی در برای اجرایی شدن حکمرانی داده در سطح سازمان ها به ویژه دانشگاه آزاد اسلامی می توان پیشنهاد داد؟ پاسخ بدهد. از این رو این پژوهش با بهره گیری از مصاحبه عمیق با نخبگان به صورت کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی انجام گرفته است. داده های پژوهش از طریق مصاحبه عمیق با 18کارشناس، گردآوری و پس از استخراج و کدگذاری در سه موضوع اصلی: الف)بررسی وضعیت حکمرانی داده در سطح سازمان ها، ب)بررسی حکمرانی داده در سطح دانشگاه آزاد اسلامی، ج)راهکارهای اجرایی حکمرانی داده در دانشگاه، دسته بندی شده است و حاصل آن توصیف وضعیت حکمرانی در کشور ، سازمان ها و دانشگاه و همچنین ارائه راهکاره اجرایی برای دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه حکمرانی داده بوده است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_714553_dffb906f0e208092f3a1a0528317a9d1.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 A Comprehensive framework for factors affecting the knowledge network with a meta-synthesis approach ارائه چارچوبی جامع از عوامل مؤثر بر شبکه دانش با رویکرد فراترکیب 465 495 717365 10.22034/jipm.2024.717365 FA محمد اکبری دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مازندران عبدالحسین فرج پهلو استاد؛ دانشگاه شهید چمران اهواز 0000-0002-3184-4244 شهناز خادمی زاده دانشیار؛ دانشگاه شهید چمران اهواز؛ غلامرضا حیدری دانشیار؛ دانشگاه رازی؛ Journal Article 2022 05 18 Despite the existence of a lot of research in the field of knowledge network, so far no research has been done that can provide a comprehensive framework of the factors affecting the knowledge network. In this study, 2306 related scientific texts in the period before 2022 were selected from valid databases, which were evaluated using the meta-synthesis method and inclusion and exclusion criteria. Finally, 30 studies were evaluated in line with the goal. As a result of analyzing the collected data, 7 dimensions (intra-organizational, inter-organizational, knowledge management system, knowledge network infrastructure, individual factors, external environment and results) and 38 components affecting the knowledge network were identified. In the next step, using the Shannon entropy analysis method, the support of previous studies for dimensions and components was examined. Among the dimensions, intra-organizational dimension and individual factors, and among the components, the organizational structure supporting the knowledge network and the knowledge-based organizational culture were the most important. The results of this study can be a good tool to identify the factors affecting the knowledge network and also to evaluate the strengths and weaknesses of existing knowledge networks, so organizations can use the results of this research to design and evaluate the knowledge network. به‌رغم وجود تحقیقات فراوان در حوزه شبکه دانش، تاکنون پژوهشی که بتواند چارچوبی جامع در خصوص عوامل تأثیرگذار بر شبکه دانش فراهم آوَرد، یافت نشده است. در این پژوهش 2306 متن علمی مرتبط در بازه زمانی قبل از 2022 از پایگاه‌های معتبر انتخاب شد. با استفاده از روش فراترکیب و معیارهای ورود و خروج در نهایت، 30 مطالعه مورد ارزیابی قرار گرفت. در نتیجة تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده، هفت بُعد (درون‌سازمانی، بین سازمانی، نظام مدیریت دانش، زیرساخت‌های شبکه دانش، عوامل فردی، محیط بیرونی، و نتایج) و سی‌وهشت مؤلفه مؤثر بر شبکه دانش شناسایی شد. در مرحله بعد، با استفاده از روش تجزیه‌وتحلیل آنتروپی «شانون» میزان پشتیبانی مطالعات گذشته از ابعاد و مؤلفه‌ها بررسی شد. در میان ابعاد، بُعد درون‌سازمانی و عوامل فردی و در میان مؤلفه‌ها، ساختار سازمانی پشتیبان شبکه دانش و فرهنگ سازمانی مبتنی‌بر دانش دارای بیشترین ضریب اهمیت بودند. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند ابزار مناسبی برای شناخت عوامل مؤثر بر شبکه دانش و همچنین ارزیابی نقاط ضعف و قوت شبکه‌های دانش موجود باشد. بنابراین، سازمان‌ها می‌توانند از نتیجه این پژوهش برای طراحی و ارزیابی شبکه دانش بهره ببرند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_717365_1c43466b67a518a380ac01b300b4a9f2.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Factors Influencing the Use of Blockchain Technology in Electronic Archives عوامل تأثیرگذار بر بهرهگیری از فناوری بلاکچین در آرشیوهای الکترونیک 497 539 722109 10.22034/jipm.2024.2032847.1667 FA ریحانه حکیم‌زاده بخش علم اطلاعات و دانش شناسی؛ دانشگاه شیراز شیراز، ایران مهدیه میرزابیگی دانشیار؛ بخش علم اطلاعات و دانش شناسی؛ دانشگاه شیراز؛ 0000-0002-3256-3153 هاجر ستوده استاد بخش علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-7949-7165 پیام شجاعی دانشیار؛ بخش مدیریت؛ دانشگاه شیرا Journal Article 2024 06 20 One important application of blockchain technology is document management in electronic archives. This research aims to identify the factors influencing the use of blockchain technology in electronic archives through a systematic review of related texts. The present study is a qualitative and meta-synthesis research, which uses the Sandlusky and Baroso’s (2007) method. This research consisted of seven steps including formulating research questions, systematically searching texts, screening and selecting appropriate qualitative texts, evaluating texts and extracting data, analyzing and synthesizing findings, maintaining quality control, presenting findings, and creating a conceptual model. The meta-synthesis team consisted of two knowledge and information science experts, one archival domain specialist, and one expert in meta-analysis research methods. After forming the meta-synthesis team, the mentioned stages were carried out in order of the seven steps mentioned. The statistical population of this research included 103 English and Farsi articles that were written in the field of identifying factors affecting the use of blockchain technology in the period from 2015 to 2023 (1390 to 1402), which reached 40 articles after removing duplicate and unrelated items. In order to ensure the relevance of these articles, Glynn (2006) Library and Information Research Evaluation Tool, which is a standard checklist for measuring qualitative research, was used. After refining, the results were categorized by Attride-Stirling’s approach analysis method and in the form of inclusive, organizing and basic concepts. Factors influencing the adoption of blockchain technology in archival centers can be categorized into 6 themes: cultural, legal, technical, economic, educational, and environmental. Each of these themes comprises a set of basic aspects, totaling 27 in all. Culture, laws, and economy encompass 3 basic aspects each, technical issues cover 12, environmental factors include 4, and educational elements involve 2 basic aspects. The integration of blockchain technology in electronic archives has a notable impact on enhancing document management and deterring forgery. Identifying the factors that influence the adoption of this technology in digital archives is crucial. Failing to recognize all these factors could result in a flawed implementation of blockchain technology, leading to significant costs for archival centers. Understanding these factors could serve as a foundation for enhancing management practices in implementing blockchain technology in similar information centers. کی ازکاربردهای مهم فناوری بلاک‌چین، مدیریت اسناد در آرشیوهای الکترونیک است. هدف این پژوهش شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بهره‌گیری فناوری بلاک‌چین در آرشیوهای الکترونیک از طریق مرور نظام‌مند متون مرتبط است. پژوهش حاضر در زمره پژوهش‌های کیفی و از نوع فراترکیب است که با بهره‌گیری از روش «سندلوسکی و باروسو» در هفت گام تنظیم سؤالات پژوهش، جست‌وجوی نظام‌مند متون، غربالگری و انتخاب متون کیفی مناسب، ارزیابی متون و استخراج داده، تحلیل و سنتز یافته‌ها، حفظ کنترل کیفیت، و ارائه یافته‌ها و مدل مفهومی انجام شد. تیم فراترکیب متشکل از دو نفر متخصص علم اطلاعات و دانش‌شناسی، یک نفر متخصص حوزه آرشیو و یک نفر متخصص مسلط به روش پژوهش فراترکیب بود. پس از تشکیل تیم فراترکیب، مراحل گفته‌شده به‌ترتیب هفت گام ذکرشده انجام شد. جامعه‌آماری این پژوهش شامل 103 مقاله انگلیسی و فارسی بود که در زمینه شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بهره‌گیری از فناوری بلاک‌چین در بازه زمانی 2015 تا 2023 (1390 تا 1402) نگاشته شده بودند و بعد از حذف موارد تکراری و نامرتبط به 40 مقاله رسید. به‌منظور اطمینان از میزان ربط این مقالات، از ابزار ارزیابی پژوهش‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی «گلین» که چک‌لیستی استاندارد برای سنجش تحقیقات کیفی است، استفاده شد. پس از پالایش، نتایج به‌ روش تحلیل مضمون «اترید و استرلینگ» و در قالب مفاهیم فراگیر، سازمان‌دهنده و پایه دسته‌بندی شد. عوامل تأثیرگذار بر بهره‌گیری از فناوری بلاک‌چین در سازمان‌ها و مراکز آرشیوی را می‌توان در 6 دسته مضامین سازمان‌دهنده فرهنگی، قوانین و مقررات، فنی، اقتصادی، آموزشی و زیست‌محیطی قرار داد. هر کدام از این مضامین سازمان‌دهنده دارای تعدادی مضامین پایه هستند که در مجموع، به 27 مضمون می‌رسند. مضامین سازمان‌دهنده فرهنگ و قوانین و مقررات و اقتصادی هر کدام با 3 مضمون پایه، مسائل فنی 12 مضمون پایه، زیست‌محیطی 4 مضمون پایه، و آموزشی با 2 مضمون پایه به‌دست آمد. از آنجا که پیاده‌سازی فناوری بلاک‌چین در آرشیوهای الکترونیک تأثیر به‌سزایی در بهبود مدیریت اسناد و جلوگیری از جعل آن‌ها دارد، شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بهره‌گیری و پیاده‌سازی این فناوری در آرشیوهای الکترونیک می‌تواند مؤثر واقع شود. بدیهی است تا کلیه عوامل تأثیرگذار شناسایی نشوند، پیاده‌سازی و اجرای فناوری بلاک‌چین هم به‌گونه‌ای مناسب شکل نخواهد گرفت و هزینه‌های قابل ‌توجهی نیز بر مراکز آرشیوی تحمیل خواهد کرد. شناخت این عوامل همچنین می‌تواند زمینه بهبود مدیریت در حوزه پیاده‌سازی فناوری بلاک‌چین در سایر سازمان‌های مرتبط و مراکز اطلاع‌رسانی را فراهم آورد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_722109_061b66af5a499048e567accbf4c8aa94.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Identifying Google search engine optimization techniques and providing a framework to improve the ranking of websites شناسایی تکنیک های بهینه سازی موتور جست وجوی گوگل و ارائه چارچوبی برای ارتقای رتبه بازدید وبسایت ها 541 576 717739 10.22034/jipm.2024.717739 FA بهرام کرد سازمان بازرسی کل کشور؛ تهران، مهرداد چشمه سهرابی استاد؛ دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی؛ دانشگاه اصفهان؛ 0000-0003-1856-4210 Journal Article 2024 03 10 Research in the field of Google search engine optimization is important due to the fact that the world of the Internet is mixed with the daily life of people and Google as a powerful search engine is a daily assistant for studies and informing the majority of people in the world, because it is a process to facilitate the process of Access to Internet level information. The main purpose of this research is to identify Search Engine Optimization (SEO) techniques for websites to provide a framework for improving website visits and to evaluate the proposed framework based on the opinion of SEO experts. The current research approach is qualitative. In terms of type, it is also included in the category of applied research. In this research, since the SEO techniques had to be extracted first from scientific texts and also by checking the documents of authentic websites in Alexa and then verifying the methods of literature review and two stage Delphi panel were used respectively. Using the purposeful sampling method, authoritative articles and websites, Delphi panel members, and experts in the field of SEO were identified. The sample size in the first part was equal to 6 articles and 10 websites. The members of the stage 1 and stage 2 of Delphi panel were 7 and 4, respectively. The results of the litrature review and websites indicate the identification of 40 techniques, of which 30 techniques were extracted based on the litrature review (including 11 off-page techniques, 18 on-page techniques, and 1 technique for optimizing website features) and 10 techniques based on Review of top websites (including 7 on-page techniques, 2 off-page techniques, and 1 website feature optimization technique). In the Delphi section, in the first stage, out of 40 techniques identified based on the review of the texts and websites of the research sample, 4 were removed and 15 new techniques were added by the members of the Delphi panel. Totally, the initial proposed framework was formulated with 51 techniques. In the second stage of the Delphi panel, by removing, integrating, and modifying the suggested techniques, the framework for improving website visits with 37 techniques was finalized. Finally, the proposed framework can help website designers and managers to improve website visits. پژوهش در حوزه بهینه‌سازی موتور جست‌وجوی گوگل از آن جهت که دنیای اینترنت با زندگی روزمره مردم آمیخته بوده و گوگل به‌عنوان یک موتور جست‌وجوی قدرتمند، دستیار روزانه‌ای برای مطالعات و آگاهی‌رسانی بیشتر مردم دنیاست، دارای اهمیت است؛ چرا‌ که فرایندی است در جهت تسهیل دسترسی به اطلاعات در سطح اینترنت. هدف اصلی پژوهش حاضر عبارت است از شناسایی تکنیک‌های بهینه‌سازی موتور جست‌وجوی گوگل برای وب‌سایت‌ها به‌منظور ارائه چارچوبی برای ارتقای بازدید وب‌سایت‌ها و ارزیابی چارچوب پیشنهادی بر اساس نظرات متخصصان حوزه «سئو». رویکرد تحقیق حاضر کیفی است و از نظر نوع نیز در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. هرچند بهینه‌سازی موتور جست‌وجوی گوگل یک فرایند عملی است و باید در راستای قوانین و خط‌مشی‌های گوگل انجام شود، اما در این پژوهش از آن‌رو که یک کار مطالعاتی است و روش انجام کار با بررسی متون علمی همراه بود، و تکنیک‌های «سئو» باید ابتدا از متون علمی و نیز بررسی اسناد وب‌سایت‌های معتبر در «الکسا» استخراج و سپس در پنل دلفی با حضور متخصصان به بحث گذاشته شده و راستی آزمایی می‌شد، به‌ترتیب از روش‌های مرور متون و دو مرحله پنل دلفی استفاده شد. دلیل استفاده از دو مرحله پنل دلفی این بود که در مرحله اول، تمام تکنیک‌های استخراج‌شده در پنل دلفی بررسی شد و در نتیجه، فقط تکنیک‌هایی معرفی شد که جزو تکنیک‌های واقعی «سئو» باشند و این نتایج در مرحله دوم با نظر متخصصان در پنل دلفی به دستیابی به لیست مؤثرترین تکنیک‌ها منجر شد. با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند، مقالات و وب‌سایت‌های معتبر، اعضای پنل دلفی، و متخصصان حوزه «سئو» شناسایی شدند. حجم نمونه در بخش اول برابر با 6 مقاله و10 وب‌سایت بود. اعضای مرحله اول ودوم پنل دلفی به‌ترتیب، 7 و 4 نفر بودند. این بررسی با استفاده از دو دور روش دلفی (ابتدا از طریق پرسشنامه و بر اساس طیف لیکرت 5 درجه‌ای و سپس در یک مصاحبه برخط)، راجع به حذف یا ماندگاری تکنیک‌ها و یا افزودن یا ادغام تکنیک‌ها به اجماع رسید. نتایج بررسی متون و وب‌سایت‌های برتر حاکی از شناسایی 40 تکنیک است که 30 ‌تکنیک آن بر اساس بررسی متون (شامل 11 تکنیک از نوع برون‌صفحه، 18 تکنیک از نوع درون‌‌صفحه، و 1 تکنیک برای بهینه‌سازی ویژگی‌های وب‌سایت) و 10 تکنیک بر اساس بررسی وب‌سایت‌های برتر (شامل7 تکنیک از نوع درون‌صفحه، 2 تکنیک برون‌صفحه، و 1 تکنیک از نوع بهینه‌سازی ویژگی‌های وب‌سایت) استخراج شد. در بخش دلفی در مرحله اول، از 40 تکنیک شناسایی‌شده بر اساس بررسی متون و وب‌سایت‌های نمونه پژوهش، 4 مورد حذف، و 15 تکنیک جدید توسط اعضای پنل دلفی اضافه شد. در مجموع، چارچوب پیشنهادی اولیه با 51 تکنیک تدوین شد. در مرحله دوم پنل دلفی با حذف، ادغام و اصلاح تکنیک‌های پیشنهادی، چارچوب ارتقای بازدید وب‌سایت‌ها با 37 تکنیک نهایی شد. در انتها، چارچوبی برای ارتقای بازدید وب‌سایت‌ها طراحی شد که می‌تواند به طراحان و مدیران وب‌سایت‌ها کمک کند.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_717739_5ad9b7afe523dc7606a068922a1a41ae.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Using Computational Methods for Persian Collocations Identification and Extraction شناسایی و استخراج باهمایی های زبان فارسی با استفاده از روش های رایانشی 577 604 722111 10.22034/jipm.2024.2030932.1646 FA زینب الهدی حشمتی استادیار؛ دانشکده سامان ههای هوشمند؛ دانشگاه تهران 0000-0002-5331-7488 مینا ملکی ویکاء دانش‌آموخته دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران 0009-0007-3131-5741 محمود بی جن خان استاد؛ دانشکده ادبیات و علوم انسانی؛ دانشگاه تهران 0000-0002-4175-6854 هادی ویسی دانشیار:دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-2372-7969 Journal Article 2024 06 03 This article explores the recognition of collocations in Persian language. Previous research in this field has primarily been statistical and comparative in nature. The objective of this study is to identify collocations using a corpus-based and computational approach. To this end, the Persian language database is utilized as the research corpus. Additionally, due to the absence of a comprehensive collocation dictionary for Persian, a dataset of collocations has been constructed based on the Advanced Learners’ Persian Dictionary. Using FastText embedding vectors, a language model is trained with a Long Short-Term Memory (LSTM) network. Furthermore, by fine-tuning ParsBert, the performance of this language model is evaluated using lists of a thousand collocations and non-collocations. Finally, a comparative analysis of collocation recognition is conducted using Google Translate by translating a thousand Persian sentences into English, each containing at least one collocation. The results indicate that the ParsBert model achieves recall rates of 93.95% and 85.8% for collocation and non-collocation recognition, respectively. In contrast, the LSTM-based language model achieves recall rates of 6.6% and 0% for collocation and non-collocation recognition, respectively. The comparative analysis of Google Translate accuracy in translating collocations yielded three key findings: 1) The collocation was correctly recognized and translated; 2) The collocation was not correctly recognized, resulting in a literal, word-for-word translation; and 3) The collocation is not recognized, leading to an incorrect translation در این مقاله به بازشناسی باهمایی‌ها در زبان فارسی پرداخته می‌شود. پژوهش‌های صورت‌گرفتة زبان فارسی‌ در این زمینه عمدتاً آماری و مقابله‌ای بوده است. هدف این پژوهش بازشناسی باهمایی‌ها به ‌روش پیکره‌بنیاد و رایانشی است. برای این منظور از پایگاه داده زبان فارسی به‌عنوان پیکره پژوهش استفاده شده است. همچنین به‌علت نداشتن لغت‌نامة باهمایی‌ها‌ در زبان فارسی‌ مجموعه داده‌ای از باهمایی‌ بر اساس کتاب فرهنگ زبان‌آموز پیشرفته فارسی ساخته شده است. با استفاده از بردارهای تعبیة fasttext مدل زبانی با شبکة حافظه کوتاه‌مدت ماندگار آموزش داده می‌شود. همچنین با تنظیم دقیق «پارس‌برت» فراخوانی این مدل‌ زبانی با استفاده از لیست‌های هزارتایی باهمایی‌ها و ناباهمایی‌ها محاسبه شد. در انتها، بررسی مقابله‌ای بازشناسی باهمایی‌ در موتور ترجمه گوگل با استفاده از ترجمه‌ هزار جمله فارسی به انگلیسی که هر یک از جملات دارای یک باهمایی‌ است، انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که مدل «پارس‌برت» با فراخوانی 93/95 درصد و 8/85 درصد به‌ترتیب، به بازشناسی باهمایی‌ و ناباهمایی و مدل زبانی آموزش‌دیده با شبکة حافظه کوتاه‌مدت ماندگار به‌ترتیب باهمایی‌ و ناباهمایی را با فراخوانی 6/6 درصد و 0 درصد بازشناسی کرد. همچنین بررسی مقابله‌ایِ دقت ترجمه موتور گوگل در ترجمه باهمایی‌ها سه نتیجه را در‌بر‌داشت:‌ 1) باهمایی‌ به‌درستی بازشناسی و ترجمه شد، 2) باهمایی‌ به‌درستی بازشناسی نشد و ترجمه به‌صورت تحت‌اللفظی و واژه‌به‌واژه است، و 3) باهمایی‌ بازشناسی نشد و ترجمة غلطی صورت پذیرفته است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_722111_7f65aa4b38e2c07cc47429fe2eca8973.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Evaluation of the status of scientific journals, rank A, of MSRT, based on the desired indicators of Scopus and WoS ارزیابی وضعیت نشریات علمی رتبة الف کمیسیون نشریات بر اساس شاخص های مورد نظر پایگاه های اسکوپوس و وب آوساینس 605 636 720299 10.22034/jipm.2024.720299 FA احسان احتشام نژاد استادیار، گروه پژوهشی تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران. 0000-0001-8268-4968 مهدی رمضانی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه گیلان 0000-0003-2314-7868 مهدی پاکزاد بناب گروه پژوهشی ارزیابی سیاستها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور. تهران. ایران 0000-0001-8268-4968 Journal Article 2024 10 05 The indexing of scientific journals in international databases such as Scopus is considered as one of the policies of the Ministry of Science, Research and Technology for reasons such as being effective in increasing the visibility of scientific journals and also improving the scientific ranking of the country at world level. A policy that starts with the determination of evaluation indicators and rankings of journals and continues with the holding of indexing workshops and finally ends with the indexing of journals in reliable databases. In this direction, paying attention to financial support for the indexing of journals is an issue that has not been addressed much, and perhaps it can be mentioned as one of the main and necessary elements in the issue of indexing of journals. In this research, 347 journals rated ‘A’ and ‘International’ by the Scientific Journals Commission of the Ministry of Science, Research and Technology, 9th June 2024, were examined while examining the indicators used in the evaluation of journals as well as the main criteria required by reliable databases for indexing journals. According to the review of the criteria for the acceptance of journals in order to index journals in reliable databases, finally 20 quality indicators were determined and based on the weighted value of the indicators, these journals were evaluated. The results of the surveys showed that between 2021 and 2022, the number of A-rated and international journals has grown significantly. The evaluation results based on educational groups also showed that most of the journals with ‘international’ rating were in the basic sciences group and most of the journals with ‘A’ rating were in the humanities group. Also, the overall range of scores of journals was between 0.44 and 1.21. Meanwhile, the range of points obtained for journals with the Scopus index was between 0.5 and 1.21, and for other journals between 0.44 and 1.06. From the point of view of publication indexing in specialized databases, the results indicated that 161 journals have no index and 231 journals have an index in a specialized database. The results of the investigations indicated that in 253 journals the articles had DOI code, but the articles of 94 journals did not have this code. In general, not having an international editorial board member, not having a membership in specialized databases and DOAJ database, not having a membership in COPE database, not completing the information of the editorial board members, delay in publication, articles not having diversity authors distribution and not having complete descriptions of the authors’ guides have been among the major problems of Group A journals. Targeted financial support for journals along with monitoring the standardization of journals and finally holding continuous educational workshops can provide motivation for indexing journals in international reliable databases and provide the basis for improving the scientific status of the country at the global level. نمایه‌سازی نشریات علمی در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی مانند «اسکوپوس» به‌ دلایلی همچون اثربخشی در افزایش رؤیت‌پذیری نشریات علمی و همچنین ارتقای جایگاه علمی کشور در سطح جهانی، امروزه به‌عنوان یکی از سیاست‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) محسوب می‌شود؛ سیاستی که با تعیین شاخص‌های ارزیابی و رتبه‌بندی نشریات آغاز و با برگزاری کارگاه‌های آشنایی با نمایه‌سازی ادامه و در نهایت، به نمایه‌سازی نشریات در پایگاه‌های معتبر ختم می‌گردد. در این مسیر توجه به حمایت مالی جهت نمایه‌سازی نشریات، موضوعی است که کمتر به آن پرداخته شده و شاید بتوان از آن به‌عنوان یکی از ارکان اصلی و ضروری در موضوع نمایه‌سازی نشریات نام برد. در این تحقیق که در 9 تیرماه 1403 انجام شد، ضمن بررسی شاخص‌های به‌کاررفته در ارزیابی نشریات و همچنین معیارهای اصلی مورد نظر پایگاه‌های معتبر جهت نمایه‌سازی نشریات، 347 نشریه دارای رتبه «الف» و «بین‌المللی» کمیسیون نشریات علمی وزارت «عتف» مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به بررسی معیارهای پذیرش نشریات جهت نمایه‌سازی نشریات در پایگاه‌های معتبر، در نهایت، 20 شاخص کیفی تعیین و این نشریات بر اساس ارزش وزنی شاخص‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بررسی‌ها نشان داد که در حد فاصل سال‌های 1400 تا 1401 تعداد نشریات دارای رتبه «الف» و «بین‌المللی» رشد قابل توجهی داشته‌اند. نتایج ارزیابی بر اساس گروه‌های آموزشی نیز نشان داد که عمده نشریات دارای رتبه «بین‌المللی» در گروه علوم پایه و عمده نشریات دارای رتبه «الف» در گروه علوم انسانی قرار داشتند. همچنین دامنه کلی امتیازات کسب‌شده نشریات بین 44/0 تا 21/1 بوده است. این در حالی است که دامنه امتیازات کسب‌شده برای نشریات با نمایه «اسکوپوسی» بین 5/0 تا 21/1 بود. نتایج حاکی از آن بود که 161 نشریه فاقد نمایه، و 231 نشریه دارای نمایه در پایگاه تخصصی بودند. نتایج همچنین نشان داد که مقالات بیشتر نشریات دارای کد DOI بودند. در مجموع، نداشتن عضو هیئت تحریریه بین‌المللی، نداشتن نمایه در پایگاه‌های تخصصی و دواج، نداشتن عضویت در پایگاه COPE، تکمیل نبودن اطلاعات اعضای هیئت تحریریه، تأخیر در انتشار (در برخی موارد)، نداشتن مقاله از نویسندگان سایر کشورها، و کامل نبودن توضیحات راهنمای نویسندگان از جمله مشکلات عمده نشریات گروه «الف» بوده است. حمایت مالی هدفمند از نشریات در کنار نظارت بر اِعمال استانداردسازی نشریات و در نهایت، برگزاری مستمر کارگاه‌های آموزشی می‌تواند ضمن ایجاد انگیزه برای نمایه‌سازی نشریات در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی، زمینه ارتقای جایگاه علمی کشور در سطح جهانی را فراهم سازد

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_720299_8404924a520920feb5bf061737e08ace.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 Analyzing the Herd Behavior of Social Network Users in Sharing and Using Information واکاوی رفتار گلهای کاربران شبکههای اجتماعی در اشتراک و استفاده از اطلاعات 637 658 714598 10.22034/jipm.2024.2022221.1536 FA سهیلا دلبری گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد حسن بهزادی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی؛ دانشیار؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، 0000-0002-7086-7916 محسن نوکاریزی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی؛ استاد؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، Journal Article 2024 02 05 In many instances, individuals’ lack of knowledge about a particular subject leads them to be influenced by others resulting in the adoption or sharing of information. This behavior can be seen as a reflection of their herd behavior. Herd behavior can be represented in different societies such as online social networks. Hence, the main purpose of this research is to analyze the herd behavior of social network users regarding sharing and using information. This survey research using a descriptive approach examined 38 students from various educational levels selected through purposive sampling. The data needed for this research to be answered to the questions about the research were gathered by semi-structured interviews. The validity of the instrument from the viewpoint of the specialist, and its stability were approved by Kapa Coefficient. The results of the research showed that the factors affecting the herd behavior of users are: the aims for sharing and using the information, occupation, travel and tourism, personal memories, scientific information contact with others, news and social affairs, religion, nutrition, art, … . The methods of acquiring information for sharing within the same social network, content creation, and other social networks include individual skills such as critical literacy, media literacy, information literacy, and communication skills, as well as skills in information sharing such as a sense of competition, the desire for fame, gradually distributing information, observing the results of others’ actions, and insufficient awareness. Moreover, factors like abundant number of accepting-none accepting, the number of member, screenshots, numerous viewpoints, numerous emails, reposting, sharing, numerous return visits can affect the herd behavior of the users. The research suggests that differences in aims for sharing and using information and also other differences in pattern and methods of obtaining and sharing information could be for the herd behavior of users. By improving their critical thinking and information literacy skills, users can mitigate the likelihood and manifestation of herd behavior. To do this, trying to promote the ability of the users to analyze information, and skills of information literacy in comprehending information sources and distinguishing accurate from inaccurate information from incorrect information, will also cause reduce this behavior. Additionally, learning about media literacy skills can be helpful for reducing this behavior, because in this kind of literacy, people learn about the purpose behind each message and its structure. Also, institutions specialized in this field, such as libraries and universities, should try to provide more awareness to the people of the society with various trainings and improve behavioral pattern of their target society. در بسیاری از مواقع، ناآگاهی افراد نسبت به موضوعی سبب می‌شود که تحت تأثیر افراد دیگر، نسبت به استفاده از اطلاعات یا اشتراک آن اقدام ‌کنند. این رفتار به‌نوعی نشان‌دهنده رفتار گلّه‌ای آنان است. رفتار گلّه‌ای در زمینه‌های مختلف اجتماعی و در انواع اجتماعات از شبکه‌های اجتماعی برخط قابل مشاهده است. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر بررسی رفتار گله‌ای کاربران شبکه‌های اجتماعی در اشتراک و استفاده از اطلاعات است. این پژوهش به ‌شیوه کیفی انجام شد و‌ 38 دانشجوی دوره‌های مختلف تحصیلی به ‌روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های مورد نیاز با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی آن نیز با روش ضریب کاپا مورد تأیید قرار گرفت. عوامل مؤثر بر بروز رفتار گله‌ای کاربران عبارت بودند از: اهداف اشتراک و استفاده از اطلاعات (شغلی، سفر و گردشگری، خاطرات شخصی، اطلاعات علمی، تماس با دیگران، اخبار و مسائل روز، مذهب، تغذیه، هنر و ...)، و روش‌های کسب اطلاعات برای اشتراک‌گذاری (همان شبکه اجتماعی، تولید محتوا، و سایر شبکه‌های اجتماعی). همچنین، الگوی استفاده از اطلاعات (با توجه به اطلاعات و بدون توجه به اطلاعات)، مهارت‌های فردی (سواد انتقادی، سواد رسانه‌ای، سواد اطلاعاتی، مهارت‌های ارتباطی)، و الگوبرداری در اشتراک اطلاعات (حس رقابت، کسب شهرت، انتشار اطلاعات قطره‌ای، مشاهده نتایج اقدامات دیگران، اطلاع‌رسانی ناکافی) نیز بر بروز رفتار گله‌ای مؤثر بودند. شمار زیاد پسندیدن/ نپسندیدن، شمار اعضا، اسکرین‌شات، شمار زیاد نظرات، شمار زیاد شکلک‌ها، دوباره پست کردن، اشتراک‌گذاری، شمار زیاد بازدیدها و مواردی از این دست از جمله نشانگرهای رفتار گله‌ای هستند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تفاوت در اهداف اشتراک و استفاده از اطلاعات و همچنین تفاوت‌های دیگر در زمینه الگو و روش‌های کسب و اشتراک اطلاعات می‌تواند زمینه‌ساز رفتار گله‌ای کاربران باشد. به هر میزان که کاربران تلاش نمایند مهارت‌های مربوط به تفکر انتقادی و سواد اطلاعاتی خود را ارتقا دهند، امکان و زمینه بروز رفتار گله‌ای آنان نیز کاهش پیدا می‌کند. در این راستا، تلاش برای ارتقای توانمندی‌ کاربران در تحلیل اطلاعات و همچنین مهارت‌های سواد اطلاعاتی در زمینه شناخت منبع اطلاعات، تشخیص اطلاعات درست و موثق از اطلاعات نادرست سبب خواهد شد که این رفتار کاهش یابد. کسب مهارت‌های سواد رسانه‌ای نیز می‌تواند عامل مؤثر دیگری باشد؛ چرا که در این نوع سواد، افراد می‌آموزند هر پیام با چه هدفی تهیه شده و از چه ساختاری تبعیت نموده است.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_714598_0f95f69bad6ed2f359937f80d5c89f09.pdf

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 2251-8223 40 2 2024 12 21 The Feasibility of Design and Implementation of a Research Data Management Database for Persian Scholarly Journal Articles: ISCData Prototype Design امکانسنجی طراحی و پیادهسازی پایگاه مدیریت دادههای پژوهشی مقالات نشریات علمی فارسی: طراحی نمونه کاربردی ISCData 659 688 716461 10.22034/jipm.2024.716461 FA اکرم فتحیان دستگردی استادیار، علم اطلاعات و دانش شناسى، مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، شیراز، ایران 0000-0001-7114-3234 Journal Article 2023 12 31 This research aims to provide a model for designing and implementing a research data management database (RDMS) for Persian scholarly articles. The content analysis method was used in this study. The research population for creating a prototype database included a set of research data related to articles published in Persian scholarly journals. From this set, a sample of various types of research data presented in 120 selected articles from the Ministry of Science, Research and Technology’s Scientific Journals Portal in six subject areas (including humanities, engineering, agriculture and natural resources, veterinary medicine, basic sciences, and art and architecture) were chosen as the research sample. The data gathering method involved structured (systematic) observation, and the data gathering tool was a checklist consisting of metadata elements related to describing the research data of scholarly journal articles. The database was designed using the Persian demo version of the DSpace software. In this study, the metadata elements required to describe the research data of scholarly articles were identified. This database, named ISCData, was designed in twelve steps including setting the vision and goals for the ISC Institute’s research data repository, identification of metadata elements, preparation of a checklist, preparation of data entry worksheets, research data gathering, organization and classification of research data, design of the database prototype, data entry into the database, establishing links between research data and the full text of articles, data protection, determining the conditions for user access to data, and enabling the reuse of research data. By observing the prototype of the ISCData research data repository, which can search, display, and retrieve various types of research data presented in the journals and the possibility of providing statistical and citation reports as well as supporting metadata standards, it can be concluded that DSpace software structure can cover various features for representing the Persian scholarly publications, both at the article level and at the level of research data. The design of the database and the launch of research data services as educational and research support at the national level have brought valuable achievements and can cover a significant part of the information needs of researchers both in universities and in the field of production and industry and can be transformative in the science, research, technology, and industry areas. هدف پژوهش حاضر ارائة الگویی برای طراحی و پیاده‌سازی پایگاه مدیریت داده‌های پژوهشی مقالات نشریات علمی فارسی است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوا استفاده شد. جامعة پژوهش حاضر برای ایجاد نمونة آزمایشی پایگاه، شامل مجموعه داده‌های پژوهشی مربوط به مقالات ارائه‌شده در نشریات علمی فارسی بود. از این میان، تعدادی از انواع مختلف داده‌های پژوهشی ارائه‌شده در 120 مقالة انتخابی از پرتال نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شش حوزة موضوعی (شامل علوم انسانی، فنی و مهندسی، کشاورزی و منابع طبیعی، دامپزشکی، علوم پایه، و هنر و معماری) به‌عنوان نمونة پژوهش انتخاب گردید. روش گردآوری داده‌ها در این پژوهش مشاهدة ساختارمند، و ابزار گردآوری داده‌ها یک سیاهة وارسی متشکل از عناصر فراداده‌ای مربوط به توصیف داده‌های پژوهشی مقالات نشریات علمی بود. طراحی پایگاه با استفاده از نسخة نمایشی فارسی نرم‌افزار «دی‌اسپِیس» انجام شد. در این پژوهش، عناصر فراداده‌ای مورد نیاز برای توصیف داده‌های پژوهشی مقالات نشریات علمی شناسایی گردید. این پایگاه که با عنوان ISCData نام‌گذاری شد، طی دوازده مرحله طراحی شد. این مراحل عبارت‌اند از: تعیین چشم‌انداز و اهداف مؤسسة ISCدر زمینة ایجاد پایگاه مدیریت داده‌های پژوهشی، شناسایی عناصر فراداده‌ای، تهیة سیاهة وارسی، تهیة کاربرگه‌های ورود اطلاعات، گردآوری داده‌ها، سازماندهی و طبقه‌بندی داده‌های پژوهشی، طراحی نمونة اولیة پایگاه، ورود اطلاعات در پایگاه، ایجاد ارتباط میان داده‌های پژوهشی با متن کامل مقالات، اقدامات مربوط به حفاظت داده‌ها، تعیین شرایط دسترسی کاربران به داده‌ها، و فراهم شدن امکان استفادة مجدد از داده‌های پژوهشی. با مشاهدة نمونة اولیة مخزن داده‌های پژوهشی ISCData که قابلیت جست‌وجو و نمایش و بازیابی انواع داده‌های پژوهشی ارائه‌شده در نشریات و امکان ارائة گزارش‌های آماری و استنادی و همچنین پشتیبانی از استانداردهای فراداده‌ای را دارد، می‌توان نتیجه گرفت که ساختار پیش‌بینی‌شده در نرم‌افزار «دی‌اسپِیس» قابلیت پوشش ویژگی‌های مختلف برای بازنمود اطلاعات نشریات علمی کشور، هم در سطح مقالات و هم در سطح داده‌های پژوهشی را داراست. طراحی پایگاه و راه‌اندازی خدمات داده‌های پژوهشی به‌عنوان پشتوانه‌ای آموزشی و پژوهشی در سطح کشور، دستاوردهای ارزشمندی به ‌همراه دارد و می‌تواند بخش مهمی از نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران، هم در دانشگاه‌ها و هم در عرصة تولید و صنعت را پوشش دهد و در حوزه‌های علم، پژوهش، فناوری و صنعت تحول‌ساز باشد.

https://jipm.irandoc.ac.ir/article_716461_7a1ef1397ad02c7370b7e680d8463a7b.pdf