XML English Abstract Print


دانشگاه شیراز؛ شیراز؛ ایران.
چکیده:   (1589 مشاهده)
هدف از این پژوهش شناخت مفهوم اجتناب از اطلاعات از منظر خاستگاه، عوامل موثر، رفتارها، حوزه­های کارشده و خلا­های پژوهش است. این پژوهش با روش مرور نظام­مند و با بهره­گیری از چارچوب Kitchenham and Charters (2007) انجام شد. با بررسی پایگاه­های اطلاعاتی داخلی و خارجی و مطالعه­ی چکیده­ی مقاله­های بازیابی­شده با کلیدواژه­های مرتبط، 65 مقاله­ی مرتبط شناسایی شد و پس از پالایش، 49 مقاله مرتبط بدون محدودیت بازه­ی زمانی بررسی شد. پس از مطالعه­ی مقالات مرتبط با اجتناب از اطلاعات، و با به کارگیری رویکرد تحلیل محتوا، مطالب در چند مقوله موضوعی دسته­بندی شد و با توجه به اهداف پژوهش به سوالات پاسخ داده شد. یافته­ها حاکی از آن بود که خاستگاه اجتناب از اطلاعات را می­توان در نظریه­هایی چون نظریه ناهماهنگی شناختی (Festinger 1957)، نظریه کاهش عدم قطعیت (Gudykunst 1985)، و در مدل­هایی نظیر مدل جانسون (1997) و مدل ویلسون (1999) جست­وجو کرد. مهمترین عوامل موثر در اجتناب از اطلاعات را می توان در دو دسته­ی عوامل لذتی و راهبردی دسته­بندی کرد. از جمله عوامل لذتی می­توان به ترجیح حل شانس­آزمایی­های چندگانه، بیزاری از خطر، ضرر و ناامیدی، اضطراب، توجه، حسرت­گریزی، حفظ خوشبینی، اجتناب از ناهماهنگی شناختی و سرمایه­گذاری بر روی عقاید اشاره کرد. عوامل راهبردی نیز خود به دو دسته­ی راهبردی درون­فردی (اجتناب از تناقض پویا، مقاومت در برابر وسوسه، حفظ انگیزه، اجتناب از فرافکنی تعصبات، سلب مسئولیت و ذخیره برای بعد) و راهبردی بین فردی (اجتناب از فاش کردن اطلاعات خود در برابر دیگران و یا دریافت اطلاعات از دیگران، که باعث ایجاد تغییر در نگرش شود) تقسیم می­شوند. سپس رفتارهای اجتناب از اطلاعات مطرح شده­اند که شامل اجتناب فیزیکی، بی­توجهی، تفسیر خوشایند اطلاعات، فراموش کردن و خودناتوان­انگاری می­شوند. همچنین بافتهایی که تا کنون اجتناب از اطلاعات در آنها مطرح شده است شامل حوزه­ی سلامت، اطلاعات خطر، رسانه­های اجتماعی و خبری، روابط عاطفی و مصرف دخانیات بودند که با استفاده از ابزارهای رایج سنجش اجتناب از اطلاعات مانند پرسشنامه، مصاحبه، مدل­سازی معادلات ساختاری، مشاهده­ی آزمایشگاهی و تعریف تسک بررسی شده­اند. در نهایت از جمله خلاهای مهم پژوهشی این حوزه میتوان به نبود مدلی جامع برای اجتناب از اطلاعات که پاسخگوی هر جامعه و هر مسئله­ای باشد، و نیاز به توجه بیشتر به اجتناب از اطلاعات در رشته­ی علم اطلاعات و دانش­شناسی اشاره کرد.
متن کامل [PDF 1371 kb]   (1130 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: رفتار اطلاع‌یابی
دریافت: 1399/12/25 | پذیرش: 1400/4/3

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

تمام حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Information processing and Management

Designed & Developed by : Yektaweb