دوره 33، شماره 2 - ( زمستان 1396 )                   جلد 33 شماره 2 صفحات 488-453 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (7514 مشاهده)

پژوهش حاضر با هدف ترسیم نقشه دانش تولیدات علمی ایران در حوزه کتابخانه‌­های دیجیتالی انجام شد. رویکرد این پژوهش علم‌­سنجی است، و از تحلیل هم‌­رخدادی واژگان و شاخص‌­های تحلیل شبکه‌­های اجتماعی استفاده شد. تعداد 554 مدرک علمی شامل کتاب، مقاله تألیفی، مقاله همایش‌های داخلی و خارجی، و پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد و دکتری داخل ایران در تمامی رشته‌های علمی که تا پایان سال 1392 به موضوع کتابخانه‌های دیجیتالی پرداخته بودند، مطالعه شد. از سیاهه موضوعی برای گردآوری داده‌ها و از نرم­‌افزارهای گفی و وی.اُ.اِس.ویوور جهت مصورسازی و تحلیل شبکه­‌های موضوعی استفاده شد. زمینه­‌های تحقیق و توسعه در کتابخانه­‌های دیجیتالی به 10 حوزه و 59 زیرحوزه دسته­‌بندی شدند. گروه‌های موضوعی «ارزیابی کتابخانه‌های دیجیتالی؛ محتوا و مجموعه‌های دیجیتال؛ معماری، سیستم‌ها، ابزارها و فناوری‌ها و ...» حوزه­‌های پربسامد و زیرحوزه­‌های موضوعی «ارزیابی کتابخانه‌های دیجیتالی؛ فراداده؛ حفاظت و امنیت محتوا و ...» موضوعات مرکزی و هسته در شبکه موضوعی را شکل دادند؛ و زیرحوزه­‌های موضوعی «استانداردهای نشر الکترونیکی؛ استفاده از تاکسونومی‌ها برای ایجاد دسترسی سازمان‌یافته به مخازن دیجیتالی متنوع؛ سیستم‌های حفاظت دیجیتالی؛ اشتراک دانش؛ و ...» جزو خلاءهای پژوهشی مطالعات کتابخانه‌های دیجیتالی در ایران هستند. نتایج پژوهش گویای این است که پژوهش­‌های اندکی از منظر فنی و کاربردی به آن پرداخته­‌اند. نتایج نشان دادند که ساختار هم‌رخدادی حوزه­‌ها با طی حدود دو دهه از مطالعات این حوزه در ایران نسبت به پژوهش‌های بین­‌المللی از بلوغ کافی برخوردار نبوده و همبستگی مفاهیم درون خوشه‌ها اندک و نامتوازن است.

متن کامل [PDF 1618 kb]   (2939 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: كتابداري و اطلاع رساني
دریافت: 1395/6/8 | پذیرش: 1395/10/14 | انتشار: 1395/11/13

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.