XML English Abstract Print


عضو هیات علمی و دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد، ایران.
چکیده:   (415 مشاهده)
جنبش دکومانتاسیون به رهبری پل اتله و هنری لافونتن در اواخر قرن نوزدهم در اروپا شکل گرفت و هدف اولیۀ آن ایجاد سازوکارهای فراملی در حوزۀ سازماندهی اطلاعات و دانش بود تا از طریق آن بتوان همۀ انواع مدارک را گردآوری، سازماندهی، و دسترس‌­پذیر نمود. یکی از ویژگی‌­های این رویداد تاریخی، پرداختن بیش از پیش نظری به مفهوم مدرک به عنوان یک مفهوم گفتمانی در حوزۀ اطلاعات بود. این رویکرد در سال‌­های اخیر تحت عنوان نئودکومانتاسیون، دوباره در حال احیاء شدن است. هدف از این پژوهش، واکاوی ابعاد مفهومی «مدرک» از منظر ادبیات دکومانتاسیون و به طور ویژه نئودکومانتاسیون است. در حیطۀ بررسی ادبیات دکومانتاسیون بر نظریات پل اتله و سوزان برید، و در حوزۀ بررسی ادبیات نئودکومانتاسیون  بر نظریات لوند، باکلند، ارواین-اسمیت، و یورلند، تاکید شده است. پژوهش از حیث هدف، بنیادی و از حیث روش انجام و گردآوری داده­‌ها از نوع تحلیل مفهومی است. همچنین در این تحقیق، تحلیل مفهومی با هدف «تفسیر مفهوم» و به دست دادن فهمِ حتی‌­الامکان دقیق­تری از مفهوم مورد بررسی به کار گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان داد که پژوهش­‌های مروری پیشین در موضوع مورد بررسی، دو رویکرد کلی در زمینۀ مفهوم­‌سازی مدرک را شناسایی کرده‌­اند که عبارتند از «رویکرد مدرک به منزلۀ شیء (با الهام از پوزیتیویسم و تاکید بر مولفۀ عینیت)» و «رویکرد مدرک به منزلۀ میانجی» (با الهام از سنت هرمنوتیکی). پژوهش حاضر سه رویکرد دیگر را نیز شناسایی و به این تقسیم­بندی افزوده است که عبارتند از: «رویکرد یکپارچه» (با تاکید فراگیر بر جنبه‌­های فیزیکی، ذهنی، و اجتماعی مدرک)، «رویکرد مدرک به منزلۀ عامل» (با تاکید بر مفهوم عاملیت)، و «رویکرد درون­رشت‌ه­ای یورلند» (با تاکید بر مفهوم بافت، ارجاع به سنت دکومانتاسیون، و پارادایم کتاب­شناختی). همچنین پژوهشگران، افزودن بُعد جدیدی را بر آن­چه در رویکرد یکپارچه­گرا مد نظر است، پیشنهاد داده‌­اند. به نظر پژوهشگران، با توجه به اهمیت مولفۀ «قدرت» و «گفتمان» در رابطه با دانش، اطلاعات، و مدرک، افزودن «بُعدِ مناسبات قدرت» به رویکرد یکپارچه­گرای لوند می­تواند به فهم همه­جانبۀ مدرک از ابعاد گوناگون فنی، اجتماعی، فکری-محتوایی، و نیز گفتمانی، کمک کند.
متن کامل [PDF 1328 kb]   (156 دریافت)    
نوع مطالعه: مروري | موضوع مقاله: ارزیابی و تحلیل
دریافت: 1400/7/11 | پذیرش: 1400/9/2

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

تمام حقوق این وب‌سایت متعلق به پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات است.

طراحی و برنامه‌نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Information processing and Management

Designed & Developed by: Yektaweb