بررسی دیدگاه کاربران پیرامون عوامل موثر بر قصد استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی با تاکید بر نظریه جریان

نویسندگان

دانشگاه یزد

10.35050/JIPM010.2016.012

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر قصد استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی توسط کاربران دانشگاهی با تاکید بر نظریه جریان است. به منظور ساخت مفاهیم و فرضیاتی که روابط بین آنها را مشخص‌کند، مدل مفهومی پژوهش ترسیم شد. در مدل پژوهش متغیرهای مهارت، چالش، تعامل و کنترل به عنوان متغیرهای درون زا و قصد استفاده، استفاده اکتشافی و اختلال در درک‌زمان متغیرهای برونزا و تجربه جریان متغیر میانجی در نظر گرفته‌شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته که بر پایه مطالعه متون و تدوین چارچوب مفهومی بر گرفته از نظریه تجربه جریان از حوزه روانشناسی است، تدوین گردید. جامعه آماری، کل دانشجویان تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکترا) دانشگاه یزد (5113) نفر در سال 1392 هستند. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و همچنین از نرم افزار لیزرل به منظور تحلیل داده ها استفاده گردید. سنجش روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عامل تأییدی- روش استخراج مولفه اصلی و چرخش واریماکس-انجام‌گرفت. تحلیل مدل ساختاری نشان داد که مهارت، چالش و تعامل با تجربه جریان به ترتیب با ضریب (63/0، 33/0، 41/0) رابطه مثبت دارند. تجربه جریان بر قصد استفاده با ضریب استاندارد (83/0)، استفاده اکتشافی با ضریب (82/0)، و اختلال در درک زمان با ضریب (52/0) تأثیر مثبت و قوی داشت. با توجه به مقدار تی (70/1-)، و ضریب استاندارد (37/0-) رابطۀ مثبت بین کنترل و تجربه جریان مشاهده نشد. این نتایج نشان می‌دهد که تئوری نظریه جریان به استثنای سازه کنترل در یک محیط تعامل کاربر با پایگاه‌های اطلاعاتی کاربرد دارد. یافته‌های این پژوهش جنبه مهمی را به عنوان متغیر وابسته به تجربه جریان مورد توجه قرار داده است. این جنبه، متغیر رفتار جدی و اثر گذار کاربران پایگاه‌های اطلاعاتی است که به واسطه آن، بدون احساس گذر زمان به جستجو و تصمیم به استفاده بیشتر از پایگاه‌های اطلاعاتی منجر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A survey of Users view about the factors affecting the intention of using databases with emphasis on flow theory

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Makkizadeh
  • Zahra Asemani
  • Atefeh Golmohamadi
چکیده [English]

Goal:The current research studies the factors affecting the intention to use databases by academic users, emphasizing the flow theory. Method: A research conceptual model was developed in order to create the concepts and hypotheses and the relationships between them. Different variables were considered in the research conceptual model including the skill, challenge, interaction, and control as the endogenous variables while the intention to use, exploratory usage, and the impaired perception of time were regarded as exogenous variables. The flow experience was also taken as the intermediary variable. The questionnaires, as the data-collecting tools, were designed by the researcher through studying texts and creating a conceptual framework taken from the flow experience in psychology. The statistical population was the postgraduate students (Master's Degree and PhD) in Yazd University (5,113 people) in the Iranian calendar year 1392 (ended March 20, 2014). The Structural Equation Modeling (SEM) and Lisrel software were used for hypothesis test and data analysis respectively. Validity of the questionnary was done by confirmatory factor analysis. Finding: Analyzing the structural model suggested that skill, challenge, and interaction had positive relationships with the flow experience with ratios of 0.63, 0.33, 0.41 respectively. The flow experience had a strong positive impact on the intention to use, the exploratory usage and the time distortion. No positive relationship was recognized between the control and the flow experience. Results: The results showed that the flow Theory is useful in an environment where the user has interaction with the database, except for the control structure. Since the experience flow is affected by user interaction, skill, sense and perception of databases it brings users satisfaction. This will lead to re- using, searching and navigating in on-line environment. The research findings consider a crucial factor as the variable which depends on the experience flow. Such a factor has a serious and effective influence on the behavior of database users, so that the user decides to use and search the database without a sense of time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flow Theory
  • Optimal experience
  • databases
  • Users
  • Intention to use
  • Yazd University