مقایسه رابط کاربر وب‌سایت‌های کتابخانه‌های دیجیتال میان کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته به روش تحلیل محتوا

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی کاشان

2 مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت؛ دانشگاه علوم پزشکی کاشان؛

10.35050/JIPM010.2017.052

چکیده

این مطالعه با هدف تعیین مؤلفه‌های موجود در طراحی و توسعه رابط کاربر وب­سایت­های کتابخانه­‌های دیجیتال و تعیین وب­‌سایت­‌های کتابخانه­‌های دیجیتال برتر و نقاط ضعف و قوت محتوای آن­ها، به تحلیل و مقایسه وب­‌سایت­‌های کتابخانه­‌های دیجیتال در میان کشورهای در حال توسعه و توسعه­‌یافته پرداخته است. برای این منظور، 50 وب­‌سایت کتابخانه دیجیتال با روش نمونه­‌گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. با بررسی موقعیت توسعه کشورهای مربوط به کتابخانه­‌های دیجیتال منتخب، 12 وب­‌سایت در گروه کشورهای در حال توسعه و 38 مورد در گروه کشورهای توسعه­‌یافته قرار گرفتند. سپس، محتوای نمونه منتخب در یک مطالعه کمّی به‌روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. این بررسی با طراحی سیاهه وارسی محقق‌ساخته در 11 مقوله اصلی و 44 مؤلفه، که روایی آن به‌روش روایی محتوا مشخص شده بود، صورت گرفت. داده­‌ها با استفاده از نرم­‌افزار آماری اِس­پی­اِس­اِس ویرایش 16 تحلیل شدند. نتایج مقایسه وب­‌سایت­‌ها نشان داد که از لحاظ مقوله­‌های «منابع پیوسته»، «مجموعه کتابخانه» و «رهیابی» ارتباط معناداری بین مؤلفه‌های موجود در طرح رابط کاربر وب­‌سایت‌های کتابخانه­‌های دیجیتال در دو گروه کشور وجود دارد. دو مؤلفه «فهرست عمومی دسترسی پیوسته ( اُپک)» و «آمار بازدیدها» در تعداد بیشتری از وب‌­سایت­‌های کتابخانه­‌های دیجیتال در کشورهای در حال ­توسعه دیده شدند؛ در حالی که مؤلفه «ارائه منو و زیر­منوها جهت معرفی اجزای کتابخانه» در بیشتر وب­‌سایت­‌های کتابخانه­‌های دیجیتال در کشورهای توسعه­‌یافته ارائه شده بود. همچنین، با بررسی تعداد مؤلفه‌­های به‌کاررفته در وب‌­سایت­‌های منتخب، «اَمریکن مموری» با 44 مؤلفه، «کتابخانه دیجیتال بین‌­المللی کودکان (آی­سی­دی­ال)» با 40 مؤلفه و «کالیفرنیا» با 39 مؤلفه بهترین، و «بِرکِلی­سان­سایت» با 10 مؤلفه، ضعیف‌­ترین وب‌­سایت شناخته شدند. با وجود تعداد بیشتر و کیفیت بهتر رابط کاربر کتابخانه‌­های دیجیتال در کشورهای توسعه­‌یافته، کیفیت برخی وب‌­سایت‌­های کتابخانه‌­های دیجیتال کشورهای در حال توسعه نیز قابل ملاحظه بود. به‌طور کلی، نوپابودن برخی وب­‌سایت‌­ها و عدم استفاده از تجارب متخصصان و کتابداران و در نتیجه، عدم آگاهی طراحان از نیازهای اطلاعاتی کاربران می­‌تواند از جمله عوامل کم‌توجهی نسبت به طراحی مناسب رابط کاربر وب­‌سایت­‌های کتابخانه­‌های دیجیتال باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Compare the user interface of digital libraries' websites between the developing and developed countries in content analysis method

نویسندگان [English]

  • Gholam Abbas Mousavi 1
  • Zahra Meidani 1
  • Somayyeh Nadi Ravandi 1
  • Khadijeh Kiani Harchegani 2
1
2
چکیده [English]

Purpose: This study performed with goals of determining the Items in designing and developing the user interface of digital libraries' websites and to determine the best digital libraries' websites and discuss their advantages and disadvantages; to analyze and compare digital libraries' websites in developing countries with those in the developed countries. Methodology: to do so, 50 digital libraries' websites were selected by purposive sampling method. By analyzing the level of development of the countries in the sample regarding their digital libraries' websites, 12 websites were classified as belonging to developing and 38 countries to developed counties. Then, their content was studied by using a qualitative content analysis. The study was conducted by using a research-constructed checklist containing 12 main categories and 44 items, whose validity was decided by content validity method. The data was analyzed in SPSS (version 16). Findings: The results showed that in terms of “online resources”, “library collection,” and “navigation”, there is a significant relationship between the digital library' user interface design in both types of countries. Results: The items of “online public access catalogue (OPAC)” and “visits statistics” were observed in more developing countries’ digital libraries' websites. However, the item of “menu and submenus to introduce library' sections” was presented in more developed countries’ digital libraries' websites. Moreover, by analyzing the number of items in the selected websites, “American Memory” with 44 items, “International Children Digital Library” with 40 items, and “California” with 39 items were the best, and “Berkeley Sun Site” with 10 items was the worst website. Despite more and better quality digital libraries in developed countries, the quality of digital libraries websites in developing countries is considerable. In general, some of the newly established websites and lack of use the experience of specialists and librarians, and as a result, lack of information of site designers about users’ needs are some of the reasons for not designing appropriate digital libraries' websites.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Evaluation
  • User Interface
  • Library's Websites
  • digital libraries
  • developing countries
  • developed countries