پیشنهادهایی برای ایجاد ارزش‌افزوده‌ «مدیریت پژوهشی» و «سیاستگذاری پژوهشی» در فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

محمدی, مهدی

doi:10.22034/jipm.2025.2017306.1461

پیشنهادهایی برای ایجاد ارزش‌افزوده‌ «مدیریت پژوهشی» و «سیاستگذاری پژوهشی» در فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مهدی محمدی

دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم

10.22034/jipm.2025.2017306.1461

چکیده

«ایرانداک» (با نام جدیدش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران) با مأموریت «مدیریت اطلاعات علم و فناوری»، «آموزش همکاری‌های پژوهشی و اطلاع‌رسانی» و «پشتیبانی از فعالیت‌های علم و فناوری ایران» در مهر ۱۳۴۷ پایه‌گذاری شد. این نهاد امروزه یکی از موفق‌ترین مراکز پژوهشی و اطلاع‌رسانی است که توانسته سیاست‌گذاری‌های ارزشمندی در راستای توسعه منابع مادی و نیروی انسانی خود به عمل آوَرَد. همچنین در این راستا تلاش دارد همگام با پیشرفت‌های نوین اطلاع‌رسانی حرکت کرده و برای ارائه خدمات بهتر، سامانه‌های متعددی راه‌اندازی و ارائه کند. اینک با ورود به نیم قرنِ دوم فعالیت این مرکز لازم است با «فرآوری» و «ایجاد ارزش افزوده» بر منابع و خدمات خود در راستای مأموریت‌های نامبرده، اقدام‌ها و فعالیت‌های خاصی در راستای هدایت «سیاست‌گذاری‌های پژوهشی» مد نظر قرار دهد. در همین راستا، مقاله حاضر پیشنهاد می‌دهد که مسئولان پژوهشگاه فعالیت‌های بازنگری در رابط کاربری سامانه‌ها و در نظر گرفتن امکاناتِ گرفتن خروجی برای فعالیت‌های پژوهشی، سازماندهی طرح‌های پژوهشی، سازماندهی پایان‌نامه‌های دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی، فراهم‌سازی خدمات علم‌سنجی، راه‌اندازی سامانه پرسشنامه‌ها و چک‌لیست‌ها، جدا کردن منابع انتهای پایان‌نامه‌ها و ارائه مستقل آن‌ها همراه با برقراری پیوند بین منابع و متن آثار، راه‌اندازی نظام موضوع‌های پیشنهادی، تقویت منابع «ایرانداک» از طریق فراخوان مردمی و برگزاری جشنواره «پژوهش در پژوهش‌» را مد نظر قرار دهند. می‌توان انتظار داشت که انجام این فعالیت‌ها بتواند «ایرانداک» را در کنار مراکزی مانند WOS ، SCOPUS قرار دهد که پژوهشگران علم‌سنجی داده‌های مورد نیاز خود را از این مرکز اخذ کنند.

کلیدواژه‌ها

ارزش افزوده، خدمات اطلاعاتی، سیاست‌گذاری پژوهشی، مدیریت پژوهشی، مراکز اطلاع‌رسانی ایران، ایرانداک، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

موضوعات

سیاست‌گذاری

عنوان مقاله English

Applying the value-added activities of "research management" and "research policymaking" to the activities of Irandoc

نویسنده English

Mahdi Mohammadi

Literature and Humanities Faculty, Knowledge and Information Science Department, University of Qom

چکیده English

Irandoc was founded in September 1968 with the aim of promoting and developing information management, training for research cooperation and supporting science and technology activities in Iran. Today, it is one of the most successful research and information centers that has been able to initiate valuable policies for the development of its information materials, databases, and human resources. Also, Irandoc has been trying to launch and provide several systems based on the latest developments to provide better services. Now, with the beginning of the second half century of its activities, it is necessary to consider certain measures and activities to guide research policies by processing and creating added value out of its resources and services. For this purpose, a list of activities are suggested in this paper such as reviewing the user interface of the systems and considering the possibilities of obtaining output for research activities, removing repeated registrations and obtaining different services with one account, collecting and organizing research projects and theses of a wide range of universities under the authority of the two Iranian ministries (the Ministry of Science, Research and Technology and the Ministry of Health and Medical Education) as well as non-governmental institutions of higher education, providing scientometric services based on the data available in Irandoc systems, setting up a huge system of questionnaires and checklists, picking up sources at the end of theses and presenting them independently as well as creating a link between the sources and the text, launching a system of suggested research topics, strengthening the resources of Irandoc through public appeals, and holding the festival of “Research in Research”.

کلیدواژه‌ها English

Added Value, Information Services, Research Policy, Research Management, Information Centers of Iran, Irandoc

فهرست منابع

اسدزاده باغی، محمد. ۱۴۰۰. فراتحلیل مطالعات انجام‌شده در مورد کتابخانه‌های عمومی با مدل لایب‌کوال. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم.

ایرانداک. ۱۴۰۰. درباره ما. قابل دسترسی از یک نگاه. پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران «ایرانداک» (irandoc.ac.ir) (دسترسی در ۰۳/۰۵/۱۴۰۲).

حری، عباس. ۱۳۷۲. اهمیت اطلاعاتی پایان‌نامه‌ها، مروری بر اطلاعات و اطلاع‌رسانی. تهران: دبیرخانه هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور.

حیدری، آزاده. ۱۳۸۴. ارزش افزوده اطلاعات در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی. پیام بهارستان ۵۶: ۲-۱۱.

دیانی، محمدحسین. ۱۳۷۹. پایان‌نامه، گنج ناشناخته رهاشده، مباحث بنیادی در کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران: ده مقاله. مشهد: انتشارات کتابخانه رایانه‌ای.

سالاری، محمود. ۱۳۷۹. ضرورت روی‌آوری کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی به پژوهش. کتابداری و اطلاع‌رسانی ۲ (۲): ۸۰- ۹۳.

صادق‌زاده وایقان، علی، و اعظم نجفقلی‌نژاد و رجوی. ۱۳۹۷. نقش کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی در جریان اطلاعات از دیدگاه مدیران و پژوهشگران پژوهشکده‌های وابسته به آموزش عالی ایران. دانش‌شناسی. ۱۱ (۴): ۸۴ – ۹۴.

غفرانی، شهلا. ۱۳۷۱. بررسی طرح‌های پژوهشی دانشگاه تهران. پیام کتابخانه ۲ (۴): ۸۵-۹۰.

فتاحی، رحمت‌الله. ۱۳۸۲. تحلیلی بر ارزش افزوده اطلاعات و نظام‌های اطلاعاتی. کتابداری و اطلاع‌رسانی ۶ (۲): ۱-۲۸.

_____. ۱۳۹۰. به‌سوی ایجاد ارزش افزوده اطلاعات در نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی. پردازش و مدیریت اطلاعات ویژه‌نامه علم‌سنجی ۱-۴.

_____. ۱۳۹۷. درآمدی بر نظریه داده‌ها: جستاری فلسفی و علمی در باره داده‌ها. تهران: نشر کتابدار.

مزینانی، علی. ۱۳۸۹. کتابخانه و کتابداری. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

References:

Asadzadeh, Mohammad. 2021. Meta – analysis of information about public libraries with LibQual model, Master thesis in knowledge and information science, University of Qom. Qom. Iran [in Persian]

Dayani, Mohammad Hussein. 2000. Theses are an unknown treasure. Basic issues in library and information science in Iran: Ten Articled. Mashhad: Computer Library Publishing, 115-128. [in Persian]

Fattahi, Rahmatollah. 2011. Toward the creation of added value through information in information systems and services. Processing and management of information, special issue of scientometrics 1-4. [in Persian]

_____. 2018. Introduction to Data Theories: Philosophical and Scientific Inquiries about Data. Tehran: Ketabdar . [in Persian]

_____, & Ebrahim Afshar. 2006. Added value of information and information systems: A conceptual approach. Library Review 55 (2): 132-147.

Ghafrani, Shahla. 1992. A Study of Research Proposals at the University of Tehran. Research on Information Science and Public Libraries, 2 (4): 85-90. [in Persian]

Horri, Abbas. 1993. The informational importance of theses, a review of information and informing. Tehran: Iran Public Libraries Foundation. [in Persian]

Iranian research institute for information science and technology (irandoc). 2025. About statute, available Statute | Iranian Research Institute for Information Science and Technology | Irandoc. [in Persian]

Jerome, Idiegbeyan-ose, Christopher Nkiko, and Osinulu Ifeakachuku. 2017. Value-added Service to Academic Library Users in 21st Century: Using Competitive Intelligence Approach. Library Philosophy and Practice (e-journal). 1570. http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1570 (accessed July 12, 2025)

Kovačević, A., V. Devedzic, & V. Pocajt. 2010. Using data mining to improve digital library services. Electronic Library 28: 829 -843.

Nivedhitha, G., & N. Rupavathy. 2018. Data mining in personalized service of digital library, The Electronic Library 28 (6): 829-843 https://doi.org/10.1108/02640471011093525

Pang, N., & F. Yan. 2012. The research on personalized service of digital library based on data mining. In National Conference on Information Technology and Computer Science, 871-874 Atlantis Press. Netherlands.

Sadeghzadeh Vayghan, Ali, & Azam Najafgholinezhad Varjavi. 2018. The Role of Libraries and Information Centers in the Information Stream from the Perspectives of Managers and Researchers of Higher Education Research Institutes in Iran, Journal of Knowledge Studies 40 (11): 84-94. [in Persian]

Salari, Mahmood. 2000. The necessity of conducting research in the fields of library and information science. Library and information science 3 (3): 80-93. [in Persian]

Siguenza-Guzman, L., V. Saquicela, E. Avila -Ordóñez, J. Vandewalle, & D. Cattrysse. 2015. Literature review of data mining applications in academic libraries. The Journal of Academic Librarianship 41 (4): 499 -510.

Tavernier, Willa & Lynn M. Jamieson. 2022. Value added: A case study of research impact services, Library & the Academy 22 (4): 919-942.

Yusuf, Felicia, & Juliana Iwu. 2010. Use of academic library: A case study of Covenant University, Nigeria. Chinese Librarianship: An International Electronic Journal 30. URL: http://www.iclc.us/cliej/cl30YI.pd (accessed July 12, 2025)