بازطراحی معماری رابط کاربر وبگاه کتابخانه دیجیتال سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با روش کارت‌سورتینگ

نویسنده

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران ، تهران، ایران

چکیده

بازطراحی معماری رابط کاربر وبگاه کتابخانة دیجیتال «سازمان اسناد و کتابخانة ‌‌‌ملّی ایران» با روش کارت‌سورتینگ به‌منظور بهبود ساختار و بازیابی مطلوب، هدف پژوهش حاضر است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که برای بازطراحی معماری رابط کاربر وبگاه کتابخانة دیجیتال، از رویکرد چندجانبه و تکنیک‌های مختلف از جمله مصاحبه، بلنداندیشی و کارت‌سورتینگ استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای EXCEL، VISIO و برای تحلیل داده‌های حاصل از کارت‌سورتینگ و برای دقت در تحلیل سازه‌ها از ابزارSort Optimal  استفاده گردید. نتایج به دو صورت ماتریس شباهت و الگوریتم دندروگرام بازخوانی شد. جامعة آماری در این پژوهش شامل کاربران وبگاه کتابخانة دیجیتال «سازمان اسناد و کتابخانة ‌‌‌ملّی ایران» بود که در دو گروه کاربران مبتدی (مراجعان) و کاربران پیشرفته (کتابداران) به تعداد 20 نفر انتخاب شدند. در راستای اعتباربخشی به یافته‌های کیفی، از روش مثلث‌سازی یا زاویه‌بندی محقق استفاده شد. یافته‌های پژوهش، الگو و نتایج به‌دست‌آمده از آزمون کارت‌سورتینگ، جهت ارزیابی در اختیار 7 نفر از متخصصان، محققان و اساتید علم اطلاعات و دانش‌شناسی که از تجربة لازم برخوردار بودند، قرار گرفت تا نظر تخصصی و کارشناسی خود را در زمینة تحلیل داده‌ها و الگو ارائه دهند. یافته‌های ماتریس شباهت نشان داد که کاربران عناصری مانند «از ما بپرسید»، «ملاحظات حقوقی»، «ثبت منابع»، «اهدای منابع»، «پشتیبانی فنی» و ... را با هم گروه‌بندی کرده‌اند. یافته‌های شبکة استانداردسازی نیز تأیید کرد که کاربران 10 بار گزینة «از ما بپرسید»، 17 بار «ثبت منابع» و 6 بار «پشتیبانی فنی» را در منوی خدمات الکترونیک قرار داده‌اند. یافته‌های دندروگرام نیز نشان داد که تعدادی از ‌‌مشارکت‌کنندگان انتظار دارند در کنار جعبة جست‌و‌جو بتوانند در صورت ضرورت «نوع منبع» را انتخاب کنند، نه اینکه به‌صورت مستقل، تک‌تک منابع دیجیتال را مرور کنند. افزون‌بر طبقه‌های از پیش تعریف‌شده، برخی طبقات جدید توسط مشارکت‌کنندگان پیشنهاد شد. «پیوند به سایر کتابخانه‌های دیجیتال»، «پایگاه‌های اشتراکی» و طبقة «سؤال‌های متداول» از آن جمله بود. داده‌ها و عملکرد کاربران در این پژوهش نشان داد که رابط کاربری کنونی وبگاه کتابخانة دیجیتال کاربرپسند نیست و کاربران نمی‌توانند به‌سرعت آنچه را که به‌دنبال آن هستند، به‌دست آورند. فرایند کارت‌سورتینگ به‌طور کلی ناهماهنگی‌هایی را در نحوة درک مطلوب کاربران از برچسب‌زنی و سازماندهی محتوای وبگاه کتابخانة دیجیتال تأیید کرد. مصاحبه و پروتکل بلنداندیشی با کاربران نیز تأیید کرد که زبان مورد استفاده برای نامگذاری منوها و عناصر اطلاعاتی در حال حاضر، ساده و کاربرپسند نیست. دسته‌بندی‌های کاربران در فرایند کارت‌سورتینگ برای طراحی معماری رابط کاربری نیز نشان داد که عناصری در وبگاه وجود دارد که مورد نیاز کاربران نیست و برعکس، عناصر مهمی وجود دارند که در وبگاه گنجانده نشده‌اند. در معماری اطلاعات شبیه‌سازی‌شده بر اساس یافته‌های حاصل از مصاحبه و مشارکت کاربران در ‌طبقه‌بندی مقوله‌های اطلاعاتی وبگاه در فرایند ‌‌کارت‌سورتینگ تلاش شد رابط کاربریِ پیشنهادی تا حدودی شبیه سایر رابط کاربری‌های سازمان (اُپک و نرم‌افزار رسا) طراحی شود. در الگوی پیشنهادی، ضمن توجه به خواسته‌ها و انتظارات کاربران، سادگی و خلوت بودن صفحات، مهم‌ترین نکتة رعایت شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Redesign of the user interface architecture of the digital website of the National Library and Archives of Iran (NLAI( by Card-Sorting method

نویسنده [English]

  • Azam Najafgholinejad
چکیده [English]

The purpose of this research was to redesigning the user interface architecture of the digital library website of the National Library and Archives of Iran (NLAI( using card-sorting method in order to improve the structure and the desired retrieval. The present study is an applied research. To this end a multifaceted approach and various techniques such as interviewing, think-aloud protocol and card-sorting were used to redesign the user interface architecture of the digital library website of the NLAI. EXCEL and VISIO software were used to analyze the data, and Sort Optimal tool was used to analyze the data obtained from card-sorting. The results were read in the form of similarity matrix and dendrogram algorithm. The statistical population in this study included users of the digital library website of the NLAI, who were selected in two groups of novice users (clients) and advanced users (librarians). In order to validate the qualitative findings, the researcher triangulation method was used. Findings of the research, the model and the results obtained from Card Sorting test, were provided to 7 experts, researchers and professors of library and information science who had necessary experience, for evaluation to give their expert opinion in the field of data analysis. The similarity matrix findings showed that users grouped elements such as "Ask Us", "Legal Considerations", "Resource Registration", "Resource Donation", and "Technical Support" and so on. The findings of the Standardization Network also confirmed that users have included 10 times "Ask Us", 17 times "Resource Registration" and 6 times "Technical Support" in the menu of electronic services. Dendrogram findings also showed that a number of contributors expect to be able to select "source type" if necessary next to the search box, rather than independently reviewing individual digital resources. Cart sorting process analysis showed that in addition to predefined categories, some new categories were suggested. These included "links to other digital libraries", "shared databases" and the "FAQ" category. The data and performance of users in this study showed that the current user interface of the digital library website is not user-friendly and users cannot quickly get what they are looking for. The card-sorting process generally acknowledged inconsistencies in how users perceived the labeling and organization of digital library website content. Interviews and think-aloud protocols with users also confirmed that the language used to name menues and information elements is currently not simple and user-friendly. User categories in the card-sorting process for designing the user interface architecture also showed that there are elements in the website that users do not need, and conversely, there are important elements that are not included in the website. In the simulated information architecture, based on the findings of the interview and the participation of users in the Card Sorting process, an attempt was made to design the proposed user interface somewhat similar to other user interfaces (OPAC and Rasa software). In the proposed model, while paying attention to the demands and expectations of users, the simplicity of the pages, the most important point has been observed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • User Interface
  • Information Architecture
  • Digital Library
  • National Library and Archives of Iran (NLAI(
  • Card Sorting
الوانکار، الهام‌السادات، فاطمه فهیم‌نیا، نرگس نشاط، و نادر نقشینه. 1399. تجربه کاربر در وبگاه سازمان اسناد و کتابخانه ‌‌‌‌‌‌ملّی ایران. مطالعات ‌‌‌‌‌‌ملّی کتابداری و سازماندهی اطلاعات 31 (2): 52-64.
خوئینی، سهیلا، و نادر نقشینه. 1398. مطالعه میزان مطابقت مدل ذهنی دانشجویان با ساختار سیستم مدیریت یادگیری دانشگاه تهران با روش کارت‌سورتینگ. تعامل انسان و اطلاعات 6 (3): 55-71.‎
درودی، فریبرز، مژده سلاجقه، عادل سلیمانی‌نژاد، و نسرین قادری نیکو. 1398. ارزیابی رابط کاربر وبگاه کتابخانه ‌‌‌‌‌‌ملّی ج. ا. ایران. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات 26 (2): 179-196.‎
رجبعلی‌بگلو، رضا. 1394. واکاوی نقشه‌شناختی و ارزش‌آفرینی مشترک میان کاربران، کتابداران و طراحان نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتال در ایران بر پایه نظریه وسیله-هدف. رسالة دکتری. رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی. دانشگاه فردوسی مشهد. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
ریزان، مهناز، مسعود رزمی، و عاطفه زارعی. ۱۳۹۴. بررسی وضعیت معماری اطلاعات در وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاهی شهر تهران از دیدگاه کتابداران. دومین همایش ‌‌‌ملّی شهر الکترونیک. دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان.
ساداتی، مهروز، و محمد قمیشی. 1398. شناخت ترجیح بصری کودکان جهت ارتقاء خلاقیت با استفاده از روش کارت سورتینگ.‎ مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران 26 (2): 197-216.
صفوی، سیده ‌زینب. 1400. طراحی مدل تعامل کاربران با برنامه‌های کتابخوان الکترونیکی. رساله دکتری. دانشگاه الزهرا. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
فتاحی، رحمت‌الله، سید مهدی حسینی، و محمد زره‌ساز. 1395. رابط کاربر. در: دایره‌المعارف آنلاین کتابداری و اطلاع‌رسانی. http://portal.nlai.ir/daka  (دسترسی در 23/3/1400)
نوروزی، یعقوب، و شهناز متظهری. 1393. ارزیابی رابط کاربر کتابخانه‌های دیجیتال ‌‌‌ملّی برگزیده جهان: معیارهایی پیشنهادی برای کتابخانه دیجیتال کتابخانه ‌‌‌ملّی ایران. فصلنامه مطالعات ‌‌‌ملّی کتابداری و سازماندهی اطلاعات 25 (4): 7-20.‎
Ali, M. U., and M. Aasim. 2009. Usability Evaluation of Digital Library BTH a case study. Dissertation presented to the School of Computing. Blekinge Institute of Technology for the degree of Master of Science in Computer Science.
Alshaheen, R. I. 2018. User experience and information architecture of national library websites. Dissertation presented to the faculty of Simmons University, for the degree of Doctor of Philosophy.
Conrad, L. Y., and V. Tucker. 2019. Making it tangible: hybrid card sorting within qualitative interviews. Journal of Documentation 75 (2): 397-416.
Guo, J., and P. Yan. 2011. User-centered information architecture of University Library Website. In 2011 3rd International Conference on Computer Research and Development (Vol. 2, pp. 370-372). IEEE. Shanghai, China.
Optimal Workshop. 2022. Choose between open, closed, or hybrid card sorts. Retrieved from: https://support.optimalworkshop.com/en/articles/2626850-choose-between-open-closed-or-hybrid-card-sorts (accessed May 08, 2022)
Parandjuk, J. C. 2010. Using Information Architecture to Evaluate Digital Libraries, The Reference Librarian 51: 124-134
Paul, C. L. 2014. Analyzing Card-Sorting Data Using Graph Visualization. Journal of usability studies 9 (3): 87-104.
Righi, C., J. James, M. Beasley, D. L. Day, J. E. Fox, J. Gieber, & J. Ruby, L. 2013. Card sort analysis best practices. Journal of Usability Studies, 8(3), 69-89. Retrieved from: https://uxpajournal.org/card-sort-analysis-best-practices-2/ (accessed April 17, 2022)
Rosenfeld, L., P. MorvilleT, and J. Arango. 2015. Information Architecture: For the Web and Beyond. Canada: O’Reilly Media, Inc.
Schall, A. 2014. Information architecture and web navigation. In: Eye tracking in user experience design (pp. 139-162). San Diego: Morgan Kaufmann.
Sherwin, K. 2018. Card sorting: uncover users’ mental models for better information architecture. Nielsen Norman Group: UX Training, Consulting, & Research. Retrieved from: https://www.nngroup.com/articles/card-sorting-definition/ (accessed April 17, 2022)
Sinha, R., and J. Boutelle. 2004. Rapid information architecture prototyping. In Proceedings of the 5th conference on Designing interactive systems: processes, practices, methods, and techniques (pp. 349-352). New York, United States.
Spencer, D. 2009. Card Sorting: Designing Usable Categories. New York: Rosenfeld Media, LLC.
Stone, R. B. 2001. Learning and the importance of interactivity information design becomes interaction design. In Proceedings Fifth International Conference on Information Visualisation: 624-629. IEEE London, England.
Sundt, A., and T. Eastman. 2019. Informing Website Navigation Design with Team-Based Card Sorting. Journal of Web Librarianship 13 (1): 37-60.
Tullis, T., and L. Wood. 2004. How many users are enough for a card-sorting study? In Proceedings UPA. Minneapolis, Minnesota, June 7-11.
Veljanovska, K. 2020. Information Architecture Analysis for User Interface Design (Case Study: e-learning Platform for Users with Disability). International Journal of Science and Engineering Investigations 9 (106): 23-28.
Wentzel, J., F. Müller, N. Beerlage-de Jong, & J. E. W. C. van Gemert-Pijnen. 2016. Card sorting to evaluate the robustness of the information architecture of a protocol website. International journal of medical informatics 86: 71-81.