تأخیر در انتشار مجله‌های علمی: مطالعه نشریات مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه شهید بهشتی

10.35050/JIPM010.2017.001

چکیده

تأخیر در انتشار پدیده‌ای است که می‌تواند بر اشاعه اطلاعات علمی تأثیر منفی داشته باشد. مقاله حاضر با هدف مطالعه وضعیت روزآمدی انتشار نشریات مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و بررسی تأثیر ویژگی مجله‌ها بر تأخیر در انتشار آن‌ها انجام شده است. جامعه این پژوهش که با رویکرد کاربردی انجام شده، از تعداد 1156 مجله علمی- پژوهشی و علمی- ترویجی تحت پوشش وزارت علوم تشکیل شده است. در این راستا وضعیت انتشار تمامی این مجله‌ها تا انتهای سال 1394 بر اساس سامانه ارزیابی نشریات و همچنین، با مراجعه به وب‌سایت مجله‌ها مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که از میان مجلات مصوب، 581 عنوان (50/25 درصد) به‌صورت روزآمد و بدون تأخیر منتشر می‌شوند. با این وجود نشریات علمی کشور به‌طور متوسط با 0/92 شماره تأخیر در انتشار مواجه بوده‌اند. نتایج پژوهش بیانگر وجود تفاوت آماری معنادار میان تأخیر در انتشار نشریات رشته‌ها و گروه‌های موضوعی مختلف بود. کمترین میزان تأخیر در نشریات گروه دامپزشکی و بیشترین میزان تأخیر در نشریات گروه علوم انسانی مشاهده شد. یافته‌ها نشان داد که متغیرهای رتبه مجله، برخورداری از سامانه پیوسته مدیریت، زبان انتشار، نمایه‌سازی در پایگاه‌های استنادی و همچنین، سابقه و عمر مجله‌ها بر میزان تأخیر در انتشار آن‌ها تأثیرگذار است. به‌عبارت دیگر، مجله‌های دارای رتبه علمی- پژوهشی، برخوردار از سامانه پیوسته مدیریت، منتشرشده به ‌زبان انگلیسی، نمایه‌شده در پایگاه‌های استنادی ملی و بین‌المللی و مجله‌های دارای سابقه و عمر بیشتر، از میزان تأخیر کمتری در انتشار نسبت به سایر مجله‌ها برخوردار بودند. در نهایت، بررسی عملکرد ناشران این مجله‌ها در انتشار روزآمد مجلاتشان نیز بیانگر این است که نشریات دانشگاه‌های خوارزمی، علامه طباطبایی و شهید بهشتی از بیشترین میزان تأخیر در نشر برخوردار بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Publication Delay of Scholarly Journals: A case for Journals Accredited by the Ministry of Science, Research & Technology of Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammadamin Erfanmanesh 1
  • Salma Keshavarzian 2
1
2
چکیده [English]

: Publication delay is a negative phenomenon in scientific information dissemination. The current research studies the publication delay of scientific journals accredited by the Ministry of Science, Research & Technology of Iran. It also investigates the association between journals’ characteristics and their publication lag. This study employs the applied research method. All 1156 journals of the Ministry of Science, Research & Technology constitute the population of the study. Publication status of journals until the end of 1394 was investigated using their website as well as the Commission of Scholarly Periodicals’ website. Results of the study showed that 581 out of the 1156 studied journals (50.25%) are published without any delay. However, average publication lag of all 1156 journals is 0.92 issues. Findings revealed statistically significant differences among different majors and fields in regard to their journals’ publication delay. Accordingly, the shortest and longest delay was seen in Veterinary and Humanities journals, respectively. Results showed that characteristics like journal’s rank, using online journal management systems, language of publication, indexing in citation databases as well as journal’s lifetime were significantly related to their publication delay. In other words, those journals with scientific-research rank, those which use online journal management systems, those which publish in English, those which index in national and international citation indices and those with more lifetimes were reported to have lower publication delay. Last but not least, results showed journals of the Kharazmi University, Allameh Tabatabai University and Shahid Beheshti University had the greatest levels of publication delay.

کلیدواژه‌ها [English]

  • scholarly journals
  • publication delay
  • Ministry of Science
  • Research & Technology