ارائه چارچوبی برای سنجش میزان بلوغ همراستایی عملیاتی (مورد مطالعه: دانشگاه فردوسی مشهد)

نویسندگان

1 دانشکده علوم اداری و اقتصادی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایران؛

2 دانشکده علوم اداری و اقتصادی؛ دانشگاه فردوسی مشهد؛ مشهد؛ ایران

چکیده

اندازه­‌گیری میزان بلوغ هم‌راستایی عملیاتی یا به عبارت دیگر بلوغ هم‌راستایی فرآیندهای کسب­‌و­کار و سیستم­‌های اطلاعاتی به عنوان راهکاری برای ارزیابی میزان موفقیت پیاده­سازی هم‌راستایی عملیاتی حائز اهمیت بوده است. این در حالیست که پژوهش­‌های انجام شده در حوزه هم‌راستایی، عمدتاً به دنبال سنجش بلوغ هم‌راستایی در سطح استراتژیک بوده­‌اند. لذا، نتایج حاصل از این مطالعات با توجه به تفاوت­‌های هم‌راستایی استراتژیک و عملیاتی، کارآیی چندانی برای سنجش بلوغ همراستایی در سطح عملیاتی نداشته­‌اند. از این‌رو، پژوهش حاضر چارچوبی برای سنجش میزان بلوغ هم‌راستایی عملیاتی ارائه داده است. بدین منظور، پس از تعیین ابعاد ده­‌گانه هم‌راستایی عملیاتی و تأیید آن­ها به کمک تحلیل عاملی تأییدی از شبکه­‌های عصبی برای بررسی میزان اهمیت هر یک از این ابعاد استفاده شده است. در ادامه، بر اساس موقعیت هر یک از این ابعاد در ماتریس تحلیل اهمیت- عملکرد و بررسی میزان شکاف میان وضعیت موجود و مطلوب هر یک از آن­ها از طریق آزمون مقایسۀ میانگین زوجی، سطح بلوغ هم‌راستایی عملیاتی برای هر یک از ابعاد مشخص شده است. مطابق با نتایج پژوهش، هم‌راستایی فرآیندهای غیربنیادین تجاری با سیستم‌­های اطلاعات مدیریت در سطح بهینه شده، هم‌راستایی فرآیندهای بنیادین تجاری با سیستم‌­های اطلاعاتی مدیریت در سطح بهبود­یافته و مدیریت شده و هم‌راستایی فرآیندهای مدیریتی با سیستم­‌های اطلاعاتی دانش­‌محور، هم‌راستایی فرآیندهای بنیادین تجاری با سیستم­های اطلاعاتی استراتژیک و همراستایی فرآیندهای غیربنیادین تجاری با سیستم­‌های اطلاعاتی دانش­محور در سطح استقرار و تمرکز مشخص شده­اند. همچنین، هم‌راستایی فرآیندهای مدیریتی با سیستم‌­های اطلاعاتی استراتژیک، همراستایی فرآیندهای بنیادین تجاری با سیستم­‌های اطلاعاتی دانش‌­محور و هم‌راستایی فرآیندهای بنیادین تجاری با سیستم­‌های اطلاعاتی عملیاتی در سطح تعهد و هم‌راستایی فرآیندهای پشتیبانی با سیستم‌­های اطلاعاتی عملیاتی و هم‌راستایی فرآیندهای پشتیبانی با سیستم‌­های اطلاعاتی دانش‌­محور در سطح ابتدایی و تک­‌نگری تعیین شده­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Alignment Maturity Assessment(Case study: Ferdowsi University of Mashhad)

نویسندگان [English]

  • Olfat Ganji Bidmeshk 1
  • Mohammad Mehraeen 2
  • Alireza Pooya 2
  • Yaghoob Maharati 2
1
2
چکیده [English]

Measuring operational alignment maturity, or in other words, business processes- information systems alignment maturity, has been important as a way to evaluate the success of operational alignment implementation. However, studies on alignment have been mainly focused on measuring strategic alignment maturity. Therefore, given the differences between strategic alignment and operational alignment, the results of these studies have not been very effective in measuring operational alignment maturity. That is why the present study aimed to provide a framework for measuring operational alignment maturity. To that end, ten dimensions of operational alignment were determined and then, confirmed by confirmatory factor analysis. Next, neural networks was used to assess the importance of each of these dimensions. Then, based on the position of each of these dimensions in the importance-performance analysis matrix and after examining the gap between the current and desired status of each dimension using the pairwise mean comparison test, the level of operational alignment maturity for each dimension was determined. As the results indicated, alignment of non-core business processes with management information systems (D7) at optimized level, alignment of core business processes with management information system (D4) at improved and managed levels, as well as alignment of management processes with knowledge-based information systems (D2), alignment of core business processes with strategic information systems (D3) and alignment of non-core business processes with knowledge-based information systems (D8), all three at establised and focused levels, were identified. Moreover, the alignment of management processes with strategic information systems (D1), the alignment of core business processes with knowledge-based information systems (D5), the alignment of core business processes with operational information systems (D6), all three at commited level, as well as alignment of support processes with operational information systems (D9) and alignment of support processes with knowledge-based information systems (D10), both at initial and ad hoc levels, were determined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • operational alignment maturity
  • business processes
  • information systems
  • Neural network
  • importance-performance analysis matrix
بذرافشان، حانیه، احمدعلی یزدان‌پناه، حسین خنیفر، و غلامرضا جندقی. ۱۳۹۵. بررسی همراستایی استراتژیک کسب‌و‌کار و فناوری اطلاعات از دیدگاه مدیران. مدیریت فرهنگ سازمان ۱۴: ۳۶۹-۳۸۸.
پورپیجانی، افشین، و محسن اکبری. ۱۳۸۵. سنجش همسویی استراتژی فناوری اطلاعات و استراتژی کسب‌و‌کار سازمان. پژوهشنامه بازرگانی ۴۱: ۱۵۱-۱۸۰.
تقوا، محمدرضا، و پیمان حاجی‌زاده. ۱۳۸۹. سنجش بلوغ همسویی راهبردهای فناوری اطلاعات و کسب‌و‌کار در سازمان، مطالعه موردی: شرکت سایپا یدک. پردازش و مدیریت اطلاعات ۳: ۴۸۱-۵۰۴.
مانیان، امیر، محمد موسی‌خانی، و علی زارع میرک‌آباد. ۱۳۹۲. ارزیابی بلوغ سازمانی برای همراستایی استراتژیک فناوری اطلاعات و کسب‌و‌کار (مطالعة موردی چندگانه: برید سامانة نوین، سیستم‌های کاربردی کاسپین و سپهر اندیشة جوان). مدیریت فناوری اطلاعات ۵: ۱۷۱-۱۸۶.
هومن، حیدرعلی. ۱۳۸۰. تحلیل داده‌های چند‌متغیری در پژوهش رفتاری. تهران: نشر پارسا.
 
Abdi, H. 2003. Factor rotations in factor analysis, Encyclopedia of social sciences research methods, In: Lewis-Beck M., Bryman, A., Futing T. (Eds.), Thousand Oaks (CA): Sage.
Avison, D., J. Jones, P Powell, & D. Wilson. 2004. Using and Validating the Strategic Alignment Model. Journal of Strategic Information Systems 13 (3): 223-246.
Bagheri, S., R. J. Kusters, J. J. M. Trienekens, & P.W.P.J Grefen. 2019. A Reference Model-Based User Requirements Elicitation Process: Toward Operational Business-IT Alignment in a Co-Creation Value Network. Information and Software Technology 111: 72-85.
Boguslauskas, V., & G. Kvedaraviciene. 2009. Difficulties in identifying Company’s Core Competencies and Core Processes. Engineering Economics 62 (2): 75-80.
Bucher, T., A. Gericke, & S. Sigg. 2009. Process-centric business intelligence. Business Process Management Journal 15 (3): 408-429.
Ganji Bidmeshk, O., M. Mehraeen, A. Pooya, & Y. Maharati. 2021. The FunCaps Framework: Reconceptualizing Operational Alignment. Organizacija 54 (4): 256-274.
Gerow, J., V. Grover, & J. Thatcher. 2016. Alignment's Nomological Network: Theory and Evaluation. Information & Management 53 (5): 541-553.
Ghonim, M.A., N. M. Khashaba, H. M. Al-Najaar, & M. A. Khashan. 2020. Strategic alignment and its impact on decision effectiveness: a comprehensive model. International Journal of Emerging Markets Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/IJOEM-04-2020-0364.
Grover, V., & K. Lyytinen. 2015. New State of Play in Information Systems Research: The Push to the Edges. MIS Quarterly 39 (2): 271-296.
Hanson, J. D., S. A. Melnyk, R. A. & Calantone. 2011. Defining and measuring alignment in performance management. International Journal of Operations & Production Management 31 (10): 1089-1114.
Haykin, S. 1999. Neural Networks, A Comprehensive Foundation, (2nd Ed.), Hamilton, Ontarion, Canada. Prentice Hall.
Henderson, J. C., & N. Venkatraman. 1993. Strategic Alignment: Leveraging Information Technology for Transforming Organizations. IBM Systems Journal 32 (1): 4-16.
Ilmudeen, A. 2021. The impact of managing IT on business-IT alignment and firm performance: an empirical study. Foresight 23 (6): 679-697.
Kappelman, L., R. Torres, E. McLean, CH. Maurer, V. Johnson, & K. Kim. 2019. The 2018 SIM IT issues and trends study. MIS Quarterly Executive 18 (1): 51-84.
_____, V. Johnson, Ch. Maurer, E. McLean, R. Torres, & Q. Nguyen. 2018. The 2017 SIM IT issues and trends study. MIS Quarterly Executive 17 (1): 53-88.
Luftman, J. 2003. Assessing IT/business alignment. Information Systems Management 20 (4): 9-15.
_____, K. Lyytinen, & T. Ben Zvi. 2017. Enhancing the measurement of information technology (IT) business alignment and its influence on company performance. Journal of Information Technology 32 (1): 26-46.
Malshe, A., S. B. Friend, J. Al-Khatib, M. Al-Habib, & H. Al-Torkistanid. 2017. Strategic and operational alignment of sales-marketing interfaces: Dual paths within an SME configuration. Industrial Marketing Management 66: 145-158.
Martilla, J. A., & J. C. James. 1997. Importance- performance. Journal of Marketing 41 (1): 77-79.
O’Brien, J. A. 2000. Introduction to Information Systems: Essential for the Internetworked Enterprise. 9th ed., New York, NY: Irwin/McGraw-Hill.
Oehlhorn, C. E., C. Maier, S. Laumer, & T. Weitzel. 2020. Human resource management and its impact on strategic business-IT alignment: A literature review and avenues for future research. The Journal of Strategic Information Systems 29 (4): 101641.
Pantazi, M. A., & N. B. Georgopoulos. 2006. Investigating the Impact of Business process- Competent Information Systems (ISs) on Business Performance. Managing Service Quality: An International Journal 16 (4): 421-434.
Porter, M., & V. Millar. 1985. How Information Gives You Competitive Advantage. Harvard business review 63 (4): 149-174.
Prieto, A., B. Prieto, E. M. Ortigosa, E. Ros, F. Pelayo, J. Ortega, & I. Rojas. 2016. Neural networks: An overview of early research, current frameworks and new challenges. Neurocomputing 214: 242-268.
Razi, M. A., & K. Athappilly. 2005. A comparative predictive analysis of neural networks (NNs), nonlinear regression and classification and regression tree (CART) models. Expert Systems with Applications 29: 65-74.
Reich, B., & I. Benbasat. 2000. Factors that Influence the Social Dimension of Alignment between Business and Information Technology Objectives. MIS Quarterly 24 (1): 81-113.
Renaud, A., I. Walsh, & M. Kalika. 2016. Is SAM Still Alive? A Bibliometric and Interpretive Mapping of the Strategic Alignment Research Field. The Journal of Strategic Information Systems 25 (2): 75-103.
Wagner, H. T., D. Beimborn, & T. Weitzel. 2014. How Social Capital Among Information Technology and Business Units Drives Operational Alignment and IT Business Value. Journal of Management Information Systems 31 (1): 241-272.
Wang, S. CH. 2003. Artificial Neural Network, Interdisciplinary Computing in Java Programming. Springer International Series in Engineering and Computer Science 743: 81-100.
Weerakkody, V., W. Currie, & Y. Ekanayake. 2003. Re‐engineering business processes through application service providers: Challenges, issues and complexities. Business Process Management Journal 9 (6): 776-794.
Zhou, J., G. Bi, H. Liu, Y. Fang, & Z. Hua. 2018. Understanding employee competence, operational IS alignment, and organizational agility – An ambidexterity perspective. Information & Management 55: 695-708.