ارائه الگوی هستی‌شناسی حاکمیت فضای سایبر: طرح یک تعریف جامع

رسولی, هاتف; حسن زاده, محمد; رحیمیان, سمانه

doi:10.22034/jipm.2023.706799

ارائه الگوی هستی‌شناسی حاکمیت فضای سایبر: طرح یک تعریف جامع

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

هاتف رسولی ¹

محمد حسن زاده ²

سمانه رحیمیان ²

¹ پژوهشگر پسا دکتری.گروه علم اطلاعات و دانش شناسی.دانشکده مدیریت و اقتصاد.دانشگاه تربیت مدرس.تهران.ایران

² گروه علم اطلاعات و دانش شناسی.دانشکده مدیریت و اقتصاد.دانشگاه تربیت مدرس.تهران.ایران

10.22034/jipm.2023.706799

چکیده

فضای سایبر جامعه‌ای است که در بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات شکل گرفته است. این فضا دارای مرزهای سرزمینی نیست و در ظاهر توسط قدرت واحدی اداره نمی‌شود. توانایی شبکه‌های رایانه‌ای برای فراتر رفتن از مفهوم مدرن زمان و مکان، عواقب قابل توجهی برای حکومت‌داری بر اساس روابط دولت-ملت دارد. به‌دلیل کمبود فزاینده کنترل ارتباطات در فضای سایبر، روش‌های سنتی حکومت‌کردن در حال سست‌شدن هستند. از این‌رو، مسائلی مانند الگوی حکمرانی فضای سایبر و اعمال حاکمیت، مرزبانی سایبری، نظارت، کنترل، حفظ حریم خصوصی، معماری ساختار جامعه مجازی متناسب با جامعه بومی مطرح می‌گردد. همچنین با توجه به نیاز روزافزون انسان‌ها به فضای مجازی، حاکمیت فضای سایبر به بخش مهمی از حاکمیت فضای واقعی ملی تبدیل گردیده است. بنابراین، وجود حاکمیت در فضای سایبری امری ضروری و حائز اهمیت است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر ارائه تعریفی جامع و کامل از حاکمیت فضای سایبر با استفاده از ابزار هستی‌شناسی است.
در این پژوهش که یک پژوهش کیفی است، با توجه به تعاریف و دیدگاه‌های مختلف در حیطه حاکمیت فضای سایبر، ضمن بررسی مبانی نظری حاکمیت فضای سایبر از طریق منابع و اسناد به‌روز و معتبر (سال‌های 2004-2022) و تحلیل آن‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون، مؤلفه‌ها و مضامین حائز اهمیت در حوزه حاکمیت فضای سایبر شناسایی گردید. بر اساس مضامین به‌دست آمده، هستی‌شناسی حاکمیت فضای سایبری استخراج شد. سرانجام، با سازماندهی موجودیت‌های مرتبط با حاکمیت فضای سایبر از طریق استخراج هستی‌شناسی آن، تعریفی جامع‌تر از حاکمیت فضای سایبر ارائه گردید.
با توجه به یافته‌ها، 17 مؤلفه مرتبط با حاکمیت فضای سایبر معرفی شده است که موجودیت‌های الگوی اصلی هستی‌شناسی حاکمیت فضای سایبر را تشکیل می‌دهند. بر اساس یافته‌ها، 17 مؤلفه عبارت‌اند از: نوع حاکمیت، اصول اساسی حاکمیت، حاکمیت حقوقی، رویکردهای حاکمیت سایبری، اصول هدایت‌گر، ذی‌نفعان حاکمیت سایبری، رویکرد چندذی‌نفعی حاکمیت سایبری، حاکمیت
پلتفرم‌های دیجیتال، تنظیم‌گری فضای مجازی، دارایی‌های سایبری، حاکمیت اینترنت، حاکمیت شبکه‌های توزیع‌شده و غیرمتمرکز، اقتصاد دیجیتال، حوزه‌های موضوعی، تحول دیجیتال، دانش و استعداد دیجیتال، و عدالت سایبری.
هستی‌شناسی استخراج‌شده در این پژوهش، کلاس‌ها و روابط آن‌ها را در حوزه مبانی حاکمیت فضای سایبر نشان می‌دهد. با وجود یافته‌های این پژوهش و ارائه هستی‌شناسی مبتنی ‌بر اسناد و شواهد متقن، فهم دقیق قلمرو حاکمیت فضای سایبر امکان‌پذیر شده است. هستی‌شناسی ‌استخراج‌شده به سازماندهی ساختاری دانش حاکمیت فضای سایبر کمک کرده و همزمان قالب مناسبی را در جهت چگونگی استفاده از دانش فوق‌ قابل درک می‌کند.

کلیدواژه‌ها

هستی‌شناسی

حاکمیت

فضای سایبر

حاکمیت فضای سایبر

موضوعات

امنیت

عنوان مقاله English

Presenting an Ontology Model of Cyberspace sovereignty: in order to provide a Comprehensive Definition

نویسندگان English

hatef rasouli ¹

Mohammad Hasanzadeh ²

samaneh rahimian ²

¹ PostDos researcher, Department of Information Science and Epistemology. Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares university. Tehran, Iran

² Department of Information Science and Epistemology. Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares university. Tehran, Iran

چکیده English

Cyberspace is a society that has been formed in the context of information and communication technology. This space has no territorial boundaries and is not governed by a single power. The ability of computer networks to go beyond the modern concept of time and space has significant consequences for governance based on state-nation relations. Due to increasing lack of communication control in cyberspace, traditional methods of governance are weakening. Therefore, issues such as the governance model of the cyber space and governance practices, cyber border guarding, monitoring, control, privacy protection, virtual society structure architecture appropriate to the native society are raised. Also, due to increasing need of people for virtual space, cyberspace sovereignty has become an important part of the governance of real national space. Therefore, the existence of cyberspace sovereignty is necessary and important. This research has been done with the aim of providing a comprehensive and complete definition for cyberspace sovereignty by using ontology tools.
This research is a qualitative research according to different definitions and viewpoints in the field of cyberspace governance, while examining the theoretical foundations of cyberspace sovereignty. Through up-to-date and reliable sources and documents (2004-2022) and using theme analysis method, that important components and themes were identified in the field of cyberspace sovereignty. Based on the themes obtained, the ontology of cyberspace sovereignty was extracted. Finally, a more comprehensive definition of cyberspace sovereignty was provided by organizing entities related to cyberspace sovereignty through the extraction of its ontology.
According to the findings, 17 components related to cyberspace sovereignty have been introduced, which form the entities of the main ontology model of cyberspace sovereignty. Based on the findings, these 17 components are: type of governance, basic principles of governance, legal governance, approaches to cyberspace sovereignty, guiding principles, beneficiaries of cyberspace sovereignty, multi-stakeholder approach to cyberspace sovereignty, governance of digital platforms, cyber space regulation, cyber assets, internet governance, network governance distributed and decentralized, digital economy, thematic areas, digital transformation, digital knowledge and talent, and cyber justice.
The extracted ontology shows the classes and their relationships in the domain of Cyberspace sovereignty basics. Despite the findings of this research and the presentation of ontology based on documents and evidence, a detailed understanding of the domain of cyberspace sovereignty is possible. The extracted ontology has helped in the structural organization of cyberspace sovereignty knowledge and at the same time makes a suitable format for understanding how to use the above knowledge.

کلیدواژه‌ها English

Anthology

Sovereignty

Cyberspace

Cyberspace Sovereignty

تقی‌زاده نائینی، جواد، فاطمه فهیم‌‌نیا و نادر نقشینه. 1398. استخراج آنتولوژی هویت دیجیتال مبتنی ‌بر تحلیل حوزه. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 4 (34):1669-1700 .

جعفری، افشین. 1398. حاکمیت بر فضای سایبر از منظر حقوق بین‌الملل و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران. رهیافت انقلاب اسلامی 13 (49): 109-132.

چمنی، ساسان. 1400. تحول در حکمرانی، متأثر از توسعه فضای مجازی. سومین همایش ملی و اولین همایش بین‌المللی حکمرانی متعالی. https://governanceschool.ir/file/download/download/1655292830-1200.pdf?language=fa (دسترسی در 23/11/1401)

خلیلی‌نژاد، سجاد. 1399. مفهوم‌شناسی حاکمیت سایبری. مرکز رشد دانشگاه امام صادق. https://rushd.ir/?p=6940 (دسترسی در 12/10/1401)

صنعت‌جو، اعظم و اکرم فتحیان. 1391. روش‌شناسی طراحی، ساخت و پیاده‌سازی هستی شناسی: رویکردها، زبان‌ها و ابزارها (مطالعه موردی طراحی هستی‌شناسی Asfaont در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی). فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی 15 (57): 113-142.

ضیایی، یاسر، و احسان شکیب‌نژاد. 1396. قانون‌گذاری در فضای سایبر: رویکرد حقوق بین‌الملل و حقوق ایران. مجله حقوقی بین‌المللی 57 (34): 227-249.

عالم، عبدالرحمن. 1401. بنیادهای علم سیاست. تهران: نشر نی.

قاضی، ابوالفضل. 1400. حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. تهران: میزان.

References:

Berryman, D. 2019. Ontology, Epistemology, Methodology, and Methods: Information for Librarian Researchers. Medical Reference Services Quarterly38 (3): 271-279.

Binxing, F. 2018. Cyberspace Sovereignty: Reflections on Building Community of Common Future in Cyberspace. Springer pub. https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-13-0320-3 https://treaties.un.org/doc/publication/ctc/uncharter.pdf (accessed Feb. 27, 2023)

Braun, V., & V Clarke. 2006. Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology 3 (2): 77-101.

Charter of the united nations and statute of the international court of justice. san francisco: the united nations. 1945. https://treaties.un.org/doc/publication/ctc/uncharter.pdf (accessed Feb. 7, 2023)

DCAF. 2019. Guide to Good Governance in Cybersecurity. Le Centre pour la gouvernance du secteur de la sécurité: Genève. https://www.dcaf.ch/sites/default/files/publications/documents/CyberSecurityhttps://www.dcafch/sites/default/files/publications/documents/CyberSecurity_Governance_ENG_Jan2021.pdf_Governance_ENG_Jan2021.pdf (accessed Feb. 20, 2023)

De Rosa, F., N. Maunero, L. Nicoletti, P. Prinetto, & M. Trussoni. 2022. Ontology for Cybersecurity Governance of ICT. Italian Conference on Cybersecurity https://ceur-ws.org/Vol-3260/paper4.pdf (accessed Mar. 12, 2023)

E-commerce cyber security: An introduction for online merchants. 2020. https://www.getcybersafe.gc.ca/en/blogs/e-commerce-cyber-security-introduction-online-merchants (accessed Mar. 13, 2023)

Fan, Z., C. Tan & X. Li. 2021. A hierarchical method for assessing cyber security situation based on ontology and fuzzy cognitive maps. International Journal of Information and Computer Security 14 (3/4). https://www.inderscience.com/info/inarticle.php?artid=114704 (accessed Mar. 13, 2023)

Folsom, T. C .2007. Defining cyberspace (finding real virtue in the place of virtual reality). Rutgers Computer & Technology Law Journal 45 (9): 75.

Gillespie, T. 2018. Regulation of and by Platforms. J. Burgess (edit,( The Sage handbook of Social Media. Los Angeles & London: Sage.

Helberger, N., J. Pierson,& T. Poell. 2018. Governing online platforms: From contested to cooperative responsibility. The Information Society 43 (1):

Holloway, I., & L. Todres. 2003. The status of method: Flexibility, consistency and coherence. Qualitative Research 3: 345–357.

Johnson, N., B. Turnbull, T. Maher, & M. Reisslein. 2021. Semantically Modeling Cyber Influence Campaigns (CICs): Ontology Model and Case Studies. IEEE 9: 9365-9382.

Keck, M. 2022. The role of cybersecurity and data security in the digital economy. https://static1.squarespace.com/static/5f2d7a54b7f75718fa4d2eef/t/62082f066a25c62651a9ae40/1644703527175/EN-UNCDF-Brief-CyberSecurity-2022.pdf (accessed Mar. 18, 2023)

King, N. 2004. Using templates in the thematic analysis of text. In: Cassels, C. and Symon, G, Eds., Essential Guide to Qualitative Methods in Organizational Research. London: Sage. 256-270.

Klyton, A. 2018. The multistakeholder model of Internet governance, ICANN, and business stakeholders - practices of hegemonic power. https://gala.gre.ac.uk/id/eprint/20316/1/van%20Klyton%20%252c%20Arrieta-Paredes%20and%20Soomaree%20%282018%29.pdf (accessed Apr. 2, 2023)

Leininger, M. 1992. Current issues, problems, and trends to advance qualitative paradigmatic research methods for the future. Qualitative Health Research 2: 392–415.

Martins, B. S. 2022. A framework for conceptual characterization of ontologies and its application in the cybersecurity domain. S. software and Systems Modeling 21. https://www.semanticscholar.org/paper/A-framework-for-conceptual-characterization-of-and-Martins-Gil/8ddcb6afdc35aba52504fadc3ca1a20b117b348d (accessed Apr. 2, 2023)

Ning, H. 2022. A Brief History of Cyberspace. Oxon: CRC Press.

Noy, N. F. & D. L McGuinness. 2001. Ontology Development 101: A Guide to Creating Your First Ontology. Stanford: Stanford Knowledge Systems Laboratory Technical Report and Stanford Medical Informatics Technical Report.

Pastuszuk, J., P. Burek, & B. Ksiȩżopolski. 2021. Cybersecurity Ontology for Dynamic Analysis of IT Systems, Procedia Computer Science, Volume 192, Pages 1011-1020, https://doi.org/10.1016/j.procs.2021.08.104.

Report of the Working Group on the Internet Governance. 2005. www.wgig.org/docs/WGIGREPORT.pdf (accessed Apr. 13, 2023)

Ryan G., & H. Bernard. 2000. Data management and analysis methods. In Denzin N., Lincoln Y. (Eds.), Handbook of qualitative research (2nd ed.: 769–802). Thousand Oaks, CA: Sage.

Security for Digital Transformation. 2021. www.fujitsu.com/be/imagesgig5/cyber-security-for-digital-tranformation_eBook_2021-01.pdf (accessed Mar. 15, 2023)

SyedZareen, Z., A. Padia, T. Finin, & A. Joshi. 2016. UCO: A Unified Cybersecurity Ontology. Conference: AAAI Workshop on Artificial Intelligence for Cyber Security. https://www.researchgate.net/publication/287195565_UCO_A_Unified_Cybersecurity_Ontology (accessed Mar. 6, 2023)

Thorne S. 2000. Data analysis in qualitative research. Evidence Based Nursing 3: 68–70.

Zhao, H. 2022. Cyberspace & Sovereignty. China: Harbin Institute of Technology.

Zwart, M. 2018. Keeping the neighbourhood safe: How does social media moderation control what we see (and think)? Alternative Law Journal 43 (4): 283-288.