پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات

پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات

طراحی مدل یکپارچه ارزیابی عملکرد و کیفیت خدمات مبتنی بر اینترنت اشیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
2 دکتری مهندسی صنایع استادیار، دانشگاه آزاداسلامی، واحد تهران‌ مرکز،
3 دکتری مهندسی صنایع دانشیار، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
10.22034/jipm.2026.2092580.2248
چکیده
کیفیت خدمات در اینترنت اشیا (IoT) به دلیل پیچیدگی و یکپارچگی ذاتی و همچنین تنوع دستگاه‌ها، پروتکل‌ها و شبکه‌ها یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران بوده واین مسائل اطمینان از کیفیت پایدار را دشوار می‌کند. اتصال ناپایدار شبکه، تأخیر و از دست دادن داده‌ها را به دنبال دارد و آسیب‌پذیری‌های امنیتی در دستگاه‌ها و شبکه‌ها، خطرات حریم خصوصی و قطعی سرویس را افزایش می‌دهد. عواملی مانند تأخیر، توان عملیاتی محدود و منابع ناکافی، پاسخگویی و کارایی خدمات IoT را تحت تأثیر قرار می‌دهند. با افزایش تعداد دستگاه‌های متصل، حفظ کیفیت خدمات در کنار مدیریت حجم داده و پیچیدگی، چالش‌برانگیزتر می‌شود. فقدان استانداردهای یکپارچه برای قابلیت همکاری، امنیت و حریم خصوصی داده‌ها نیز این چالش‌ها را تشدید می‌کند. تمامی این موارد زمانی که یک شرکت یا سازمان خدمات خود را با تمرکز بر اینترنت اشیا ارائه می‌دهد، بیشتر خود را نشان میدهند و مدیریت مساله را سختتر می کنند. در مواجه با این چالش، طراحی یک مدل کیفیت جامع برای خدمات مبتنی بر IoT ضروری است. این مدل با بهبود تجربه کاربر از طریق ارائه خدمات پایدار و قابل اعتماد، رضایت و پذیرش فناوری IoT را افزایش می‌دهد و در عین حال با ارائه اولویت هزینه‌های سازمان ارائه دهنده خدمات مبتنی بر اینترنت اشیا را کاهش می‌دهد. افزایش کارایی از طریق بهینه‌سازی عملکرد، استفاده مناسب از منابع و مدیریت داده، حفظ حریم خصوصی و تقویت نوآوری از دیگر اهداف و پیامدهای این مدل است. در این تحقیق ابتدا با بررسی مقالات مختلف مرتبط با ارزیابی عملکرد و کیفیت خدمات مبتنی بر اینترنت اشیا، معیارهای مختلف ارزیابی احصا شدند و سپس با تشکیل گروه خبرگان و با استفاده از تکنیک دلفی، معیارهای اصلی و فرعی ارزیابی شدند. پس از این مرحله، معیارهای بدست آمده، با توجه به شاخص‌های ارزیابی عملکرد و با روش تاپسیس رتبه‌بندی شدند. قابلیت اطمینان، امنیت و حریم خصوصی و کیفیت داده و اطلاعات تاثیرگذارترین معیارهای ارزیابی عملکرد و کیفیت خدمات مبتنی بر اینترنت اشیا هستند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Developing an Integrated Framework for Evaluating Performance and Quality in Internet of Things (IoT) Services

نویسندگان English

Mohammad Reza Nabatchian 1
Morteza Naserinejad 2
Mohammadjavad Ershadi 3
1 PhD Candidate in Industrial Engineering, CT.C., Islamic Azad University
2 PhD. in Industrial Engineering, Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, CT.C.,Islamic Azad University
3 PhD. in Industrial Engineering, Associate Professor, Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc),
چکیده English

Service quality challenges in the Internet of Things (IoT) stem from its inherent complexity and heterogeneity. The diversity of devices, protocols, and networks makes it difficult for organizations to deliver stable, reliable, and secure IoT-based services. Unstable connectivity, latency, data loss, and security vulnerabilities further amplify risks to privacy, efficiency, and customer satisfaction. These issues become even more pressing when companies and institutions integrate IoT into their service offerings, where poor quality directly affects user trust, organizational costs, and long-term adoption. To address this gap, this study develops an integrated model for evaluating both the performance and service quality of IoT-based services at the organizational level. The model aims to improve user experience (QoE), increase efficiency through better resource utilization, and support decision-making for service providers. Methodologically, evaluation criteria were identified through a systematic literature review, refined via the Delphi method with expert consensus, and prioritized using the TOPSIS multi-criteria decision-making approach based on Critical Success Factors (CSFs). The findings highlight reliability, security and privacy, and data quality as the most influential criteria, providing both theoretical contributions and practical guidance for organizations seeking to strengthen their IoT service strategies.

کلیدواژه‌ها English

: service quality
Internet of Things
performance evaluation
Critical Success Factors

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 12 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 31 مرداد 1405